Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
87r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XVI

ab oc. me. mū. me. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ ignorata nōpoſſunt cōfiteri ergo ⁊cͣ. dd̓m ꝙ illa tenemur cōfiteri ꝓquibus oportet penitentiā facere in ſpeciali. talia tn̄ niſi nobis īnoteſcat. vel per noſtram diligentiā. vel ꝑ reuelationē diuinā. ad penitentiā in ſpeciali agendā nonobligant. nihilominꝰ tamē in ip̄a cōfeſſiōe debet homoſe totū oſtendere. ⁊ libenter penā portare. etiam de bisque ſunt ignoranter perpetrata Queſtio. ij.Utrū de peccatis ſciēter cōmiſſis et poſimodū oblitisteneat̉ homo cōteri. an̄ poſſit de talibus ſine penitētiaſaluari. Et qd̓ tenet̉ cōteri videt̉. quia ſi aliquis peccet⁊ poſt cadat infuriā ante penitentiā nō pōt poſtmodūiuſtificari. et huiꝰ rō eſt. quia non pōt de peccatis penitere. ergo ſi furioſus nō cxcuſat̉. nec obliuioſus. Itēj. ad Coꝝ. iiij. nihil mihi cōſcius ſum ⁊c̄. Glo. quia poteſt latere qd̓ neſcio. Ergo latētia peccati impedit iuſtificationē. ſed hoc nō eēt niſi de illo tenerei penitere. ergo ⁊cͣ. Si tu dicas ꝙ in generali tenet̉. hoc nō ſoluit qꝛin generali nō latet. īmo quilibet debet reputare ſe fuiſſe peccatorē. Item ꝙ teneat̉ in ſpeciali videt̉. quia ſinō eſſet oblitus teneret̉ penitere in ſpeciali. crgo eſto ꝙnō ex culpa inciderit in obliuionē et ex negligētia. ſi nōreportat cōmodū de malicia adhuc tenet̉. Item quero quid ſit cōteri. ſiue penitere in generali. Si ſub cōditōe. vt doleo ſi feci. ſimiliter pōt homo penitere de hisque nō fecit ſicut de his que fecit. Cōtra. aliquis itaoblitus eſt ꝙ nō poteſt recordari. qͥa memo: ia nō eſt innoſtra ptāte. ergo ſi nō tenet̉ ad impoſſibile. non tenet̉ad recordari. ſed non poteſt penitere niſi de malis querecordat̉. ergo nec de his. Itcꝫ ſi facit homo qd̓ in ſeeſt. deus facit qd̓ in ſe eſt. ſed poſſibile eſt iſtū facere qd̓in ſe eſt ſine recordatiōe. ergo poſſibile ē facere qd̓ in ſeeſt ſine penitētia. ergo poſſibile eſt iuſtificari ſine penitentia. ergo nō tenet̉ penitere. Item aliqͥs eſt paratꝰdolere de om̄ibus ⁊ non dolet vel penicet de his niſiqꝛnō recordat̉. ergo obliuio introducta eſt impedimētuꝫ.ſi ergo dolet de obliuiōe remouet̉ impedimētū. ergo iuſtificat̉. Itē eſto ꝙ totū oblitus ſit in generali ⁊ perticulari. qꝛ nunqͣꝫ recordat̉ ſe offendiſſe. talis nō pōt penitere nec in generali nec in ſpeciali. ⁊ tamē poteſt iuſtificari. qꝛ eſt viator. et pōt demereri. ergo nō oportet ꝙde iſtis peniteat. ℟º. dd̓m ꝙ oblitus aut eſt oblitusom̄ino ꝙ nō recordatur nec in generali nec in ſpeciali.aut eſt oblitus in ſpeciali. ſed tamē in generali recordatur. Quādo eſt oblitus in ſpeciali. tamē recordat̉ in generali. dico ꝙ tenet̉ penitere et cōteri in generali de negligētia ſua ꝓpter quā venit in illam obliuionē. ⁊ tenetur facere qd̓ in ſe eſt vt recordet̉ in ſpeciali. vel per recogiationē vel per orationē. Si autem ſit oīno oblitusadhuc tenet̉ conteri in generali. ⁊ ex toto cōteri in generali. nō ſub cōditione. ſed ſub eſtimatōe ꝓbabili. Debetem̄ homo ꝓbabiliter credere ꝙ in multis offendit quoꝝnō recordat̉. ⁊ ſi ex hac exiſtimatōe doleat ſicut ſi certuseēt. cōtritus eſt ⁊ penitens. Cōcedende ſunt igit̉ ratōesmonſtrantes ꝙ non eſt neceſſe cōteri in ſpeciali ſiue penitere. Nec valet illud qd̓ vltimo opponit̉ ꝙ nec in generali tenet̉. quia totū eſt oblitus. Dico em̄ ꝙ totuꝫ qd̓eſt oblitus certitudinaliter pōt cognoſcere ꝓbabiliter. Ad illud ꝟo quod obijcit̉ ad oppoſitū ꝙ oportꝫ ſpecialiter per ſimile de furioſo. ℟º. eſt ꝙ furioſus nec generaliter nec ſpecialiter pōt penitere. ⁊ nullus iuſtificatur ſine penitētia vel in generali vel in ſpeciali. Adillud qd̓ obijcit̉ ꝙ peccatū latens impedit iuſtificatōeꝫ

dicendū ꝙ falſum eſt. īmo certitudinem iuſtificatiōis.quia nō eſt certus de iuſticia eo ꝙ non eſt certus de cylpa. Ad illud quod obijcitur ꝙ reportat cōmodumdicenduꝫ ꝙ falſum eſt. quia debet dolere in generali deillis. ⁊ p̄terca de obliuione. ⁊ iterū grautus punit̉ a deoqͣꝫ ſi nō fuiſſet oblitus. tamē via ſalutis non p̄cluditur Ultimū de generalitate patꝫ. quia penitere in generali nō eſt per cōditiōem. ſed per certitudineꝫ de peccatis cōmiſſis. quia ſcit ſe aliquādo peccaſſe. ſed tamē nōrecolit quo peccaco. nec per preſumptiōem poteſt ꝓbare. que aliquādo tantū dolorem generat in homīe ſicutcertitudo peccati ⁊ tantūdem valet.Onſequēter qͣꝫtum ad tertium articuluꝫ queritatur de penitētia venialiuꝫ. Circa quā duo querunt̉. Primo querit̉ de ꝑiculo morbi. Secūdode neceſſitate remedij. Queſtio .j.Utrū veniale peccatū poſſit fieri mortale. Et ꝙ ſit percomplacentiā ſpecialiter videt̉. Auguſ. nihil adeo eſtveniale qd̓ non fiat mortale duꝫ placet. Item ꝙ permultitudinē. Auguſ. de pe. qͣꝫuis ſingula non mortalivulnere ferite ſentiantur. tamem om̄ia ſimul ꝯgregatavelut ſcabies eo ꝙ plura ſunt fetent. Iteꝫ ratōe videtur. quia cōplacentia eſt plenus cōſenſus. ſꝫ delectatioque eſt venialis adueniēte ꝯſenſu fit mortalis. ergo veniale per complacentiā fit mortale. Minor patꝫ. quiadelectatio moroſa que eſt venialis ante cōſenſū poſteafit mortalis. Item placitū eſt quieta volūtas. ſꝫ quieſcens in creatura fruit̉ illa. ⁊ ita peccat mortaliter. ergo veniale fit per cōplacentiaꝫ mortale. Item ꝙ permultitudinē videtur. quia amor mortalis excedit amorem venialis in infinitū. ſed finitū aliquotiēs ſumptūreddit eſſe infinitum. ergo ⁊cͣ. Si tu dicas ꝙ excedit ininfinitum. quia hoc eſt ſupͣ deum. ⁊ illud infra. Contra ab eadem virtute nō exit motus in infinitū maior ⁊minor. ſed amor mortalis ⁊ venialis ſunt ab eadem potentia. ergo ⁊cͣ. Item veniale eſt alicuiꝰ quantitatis.quia eſt maius ⁊ minus ſed omne quātuꝫ eſt ꝓportionabile quāto. ergo mortale cum ſit quātum nō excedit veniale improportionabiliter. ⁊ ſic ⁊c̄. It̓eꝫ veniale eſtdiſpoſitio aliquo modo ad mortale. ſed per maiorē diſpoſitōem fit neceſſitas. ergo neceſſario vt videt̉ veniale introducit mortale peccatum. Contra. veniale ⁊mortale ſpecie differūt. ſꝫ ꝯplacētia eo ꝙ cōplacētia nōmutat ſpēꝫ ſꝫ cōſeruat. gͦ vnū ꝑ ꝯplacentiā nō fit alteꝝergo veniale nō fit mortale. Item mortale excedit veniale ī infinitū. qꝛ pena excedit penā ī infinitū. ergo veniale infinities multiplicatū non fit mortale. ℟ᵐ. dicendū ꝙ triplex eſt genus venialis peccati. Quoddamem̄ eſt ex ſurreptōe. ⁊ ideo veniale quia vitari nō poteſttūc. Quoddā ex cogitatiōe ſiue volūtate ſiue cōſenſu. ⁊ideo veniale quia nō plene cōſentit homo vt in cogitattione de muliere. ⁊ delectatiōe circa cōſenſuꝫ in delectationeꝫ. Quoddā eſt veniale cū rōne ⁊ cōſenſu. ſed tamēideo eſt veniale quia nō eſt dcordinatio cōtra preceptūvt ebrietas ⁊ meudaciū iocoſum. Cum igit̉ querit̉ vtrūmortale fiat veniale. ſi intelligat ꝙ hec culpa per eēntiam fiat illa nulla eſt queſtio. qꝛ hoc eſt impoſſibile. Siintelligat ꝙ illud qd̓ al̓s erat veniale poſſit eē mortale.vt mendaciū iocoſum ⁊ ebrictas. dico ꝙ quoddā nō fitmortale. quoddā fi: mortale per complacentiā. Primūigit̉ veniale qd̓ cōmittitur p̄ter rationē ſemper eſt venitcōale. Sed ſecūdo modo veniale per delectationemē

28

87

gg

S

24

X

86

p 3