Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
86r
Einzelbild herunterladen
 

deliū ſatiſfacit. Eoꝝ em̄ eſt dicere. Pat̓ noſter qͥ es ī cel̓. ⁊cͣ.dᵈ Delet oīno hec oratio minima ⁊ qͦtidiana pctā. Delet ⁊ illa a qͥbꝰ vita fideliū etiaꝫ ſcelerate geſta: ſꝫ penitēdo ī meliꝰꝯmutata diſcedit. vt ſic̄ veraciter d̓r. dimitte nobis debitaē noſtra.ᶜ ita veraciter dicat̉: ſic̄et nos dimittimꝰ debitoribusnoſtris. id eſt ſic fiat qd̓ d̓r. qꝛ ⁊ip̄a elemoſyna eſt veniā petētibꝰ oīno ignoſcere. Epilogat que ſupra determinauit. Ex his alijſqꝫ p̄miſſis iā facile eſt intelligere q̄ ꝓ venialibus ſit exhibenda ſatiſfactio.

Sufficit em̄ dn̄ica oratio cū ieiunio aliquo ⁊ elemoſynis. ſictn̄ vt precedat ꝯtritio aliquātula. ⁊ addatur cōfeſſio ſi aſſitfacultas. de qͣ cōfeſſione poſttractabit̉. Pro grauioribꝰ vero peccatis hec etiā in ſatiſ factōe adhibenda ſunt: ſed multo vehemētius atqꝫ diſtrictius. quia vt ait Auguſ. ad agōdum penitentiam non ſufficitmores in melius cōmutare eta mal̓ factꝭ recedere: niſi d̓ hisq̄ facta ſūt ſatiſfaciat domīo ꝑpenitentie dolorem. per hūilitatis gemitum. per cōtriti cordis ſacrificium cooperātibuselemoſynis.

nō eſt par pena venialis et mortalis. ſed illa eſt ſatiſfactio ꝓvenialibꝰ. ergo ꝓ mortalibꝰ. ℟º. dd̓m ꝙ ip̄e loquitur de deletōe qͣꝫtū ad penaꝫ. Ualet em̄ hec oratio cōtrapenā venialis ⁊ mortalis. ſꝫ plus cōtra penā debitā alicui veniali. q̄ tota p̄t remitti in hac oratōe ſi dicat̉ deuote. Contra penāmortalis valet.ſꝫ nō tm̄. qͥa hocnō totuꝫ remittitur. valet tn̄ aliqͣꝫtulū. īmo multum. nō tm̄ rōneorōnis. ſꝫ rōc elemoſyne implicite. et illa ē cl̓ynap̄ciꝑua .ſ. remittere pctm̄ proximo. ⁊ ideo dicitſi veracit̉ dicit̉.dimitte nobis ſicut ⁊ nos dimit.e. ij. Ita veraciter dicat̉. ſicut⁊ nos dimit. ⁊cͣ.Scd̓ꝫ hoc videt̉ꝙ omnis qui habet rancorē in dicendo iſtā orōnēpeccet mortaliter. qꝛ oīs qͥ petit ſibi dimitti ſicut dimittit alij. ſi nō dimittit ex hoc petit ſibi pctm̄ nō dimitti.D intelligentiā huiꝰ partis ẜm tripliceꝫ penitētiam quam diſtinguit magiſter in lr̄a. tria pͥnacipaliter querūtur. Primo querit̉ de penitētiaante baptiſmū. Secundo de penitētia poſt baptiſmū.q̄ eſt de mortalibꝰ Tertio de penitētia que eſt de venialibus. Circa primū querūtur duo. Primo querit̉ vtꝝoporteat penitere ⁊ dolere pro originali peccato. Secūdo vtrū accedenteꝫ ad baptiſmū cum actuali neceſſe ſitante ſacramentū penitētie acciꝑe. Queſtio. jͣ.Ꝙ non ſit neceſſe penitere de originaliuidet̉. quia potentior eſt vis regeneratiua ſacramēti qͣꝫ vis ꝓpagatiuahomīs corrupti. ſed per ꝓpagationem ſine delectatiōetrāſfundit̉ originale. ergo ab oppoſitis. īmo multo fortius per ſacramentū ſine dolore deletur. It̓em om̄ispenitētia reſpectu voliti eſt. nō em̄ penitet homo de eoqd̓ noluit. ſed originale nunqͣꝫ fuit voluntariū. ergo deillo non eſt neceſſaria penitentia. Item omnis penitentia eſt in actu volente. ſed originale eſt in paruulo ⁊in quo eſt morbus ⁊ remediū. ergo non oportet ip̄m penitere cū non poſſit actu velle. Iteꝫ oīs penitētia eſtreſpectu actus ꝓprij. penitet em̄ homo de eo qd̓ fecit. nōde alieno. ſed originale eſt per actum alienum. ergo ⁊cͣ. Item baptiſmꝰ ordinat̉ cōtraloriginale. ſed non ſuntremedia cōtra idem. ergo penitētia non eſt remediū cōtra originale. Cōtra. de eo de quo iuſte arguit̉ homoab alio. iuſte arguit̉ a ſeip̄o. ſed Augꝰ. dicit in li. de correc. ⁊ gr̄a. ꝙ peccator ꝓ originali eſt arguēdus. ergo peccator debet arguere ſeip̄m. ſed homo de culpa arguit ſeip̄m per penitentiā. ergo ⁊cͣ. Item ſicut ira per zeluꝫdeteſtat̉ homo omnē iniuſticiā in alio. ita penitētia omnem iniuſticiā in ſeip̄o. ſed originale eſt iniuſticia in homine. ergo eſt deteſtāda per penitētiam. ⁊ ſic ⁊cͣ. Itē

ſed quicūqꝫ petit ſibi pctm̄ nō dimitti peccat mortalit̓.ergo videt̉ ꝙ ſemꝑ peccat mortaliter quādo hanc orationē dicit. ℟ºº. dicendū ꝙ nullus dicens hāc oratōem intendit ip̄am dicere ad petendā irā. ſꝫ potiꝰ ad petenduꝫmiſericordiā. Quādo ergo dicit illam cōditōem nō intēdit vim ꝯditiōisaggrauare. ſiueſit homo intelligēs ſiue ſimpleet ideo nō eſt ibinouꝰ cōtemptꝰ.ac ꝑ hoc nec nouū peccatū. nihilominꝰ pctm̄ aggrauat̉ occaſio.naliter. Et ſi tuobijcias ꝙ tūc deberet abſtiere. dico ꝙ adhuc aggͣuaret̉ magis duab alijs petitiōibꝰ ſaluberrimiscorpetētis arceret̉. Si tu dicasꝙ illā deberet dimittere adhuc gͣuiꝰ peccaret. dudn̄i or̄oeꝫ ſcient̓īfrīgeret. Et iō ſanū ꝯſiliū ē cuilibꝫ ꝙ ī frat̓no odio nullatenꝰ ꝑſeueret. apꝑet eī ꝙ ſine diſpedio maxīo eē nō p̄t.oīs qui vult deo recōciliari neceſſe habet deteſtari om̄eqd̓ a deo ſeꝑat. ſed originale ſeꝑat. ergo ⁊cͣ. Itē de oīpeccato de quo iuſte punit̉ a deo debet vere penitenspunire ſeip̄m. ſed ꝓ originali iuſte punit̉ homo a deo pena carentie que eſt maxima pena. quia maximū damniergo ꝓ eodebet ſe punire. Pº. dicēdū. ꝙ de originalipeccato eſt loqui ꝯmuniter ⁊ ſpecialiter. Cōmuniter vteſt in oībus. ⁊ ſic ad eius deletionē non requirit̉ aliquisactus ex parte eius in quo eſt. vt patꝫ in ꝑuulo. Eſt iterum loqui ſpecialiter qͣꝫtū ad adultos qui ſe habere neſciūt. Et qͣꝫtum ad hos non oportet ꝙ aliquis actus deteſtatiōis adueniat. Eſt iterū loqui qͣꝫtum ad adultos qͥſe habere ſciūt. ⁊ qͣꝫtuꝫ ad tales cōgruū eſt vt ſibi diſpliceat. cōgruū inqͣꝫ ꝙ diſpliceat non in ſpeciali. ſed in generali. quia debet ei diſplicere om̄e qd̓ a deo ſeꝑat. neceſt neceſſariū. Ratio autē quare non eſt neceſſe vt conterat̉ eſt. quia non eſt actu noſtro cōmiſſum. ⁊ ſic licet inadulto ſit talis originalis diſplicētia. non tamen eſt penitētia. quia penitētia vt oſtenſuꝫ eſt ꝓprie eſt reſpectuvoliti. Ratōes igitur ꝓbantes ꝙ nō eſt neceſſaria penitētia ad deletione originalis vere ſunt ⁊ cōcedēde. Rationes oēs ad oppoſitum ꝓcedentes ꝑrobāt ꝙ cōgruūeſt vt̓ originale diſpliceat adulto ne velit amplius in illo remanere. ſed ꝙ teneat̉ ſe affligere nō ꝯcludūt vel etam penitere. Qd̓ em̄ obijcit̉ ꝙ arguēdus eſt pro originali. non intelligit̉ qꝛip̄m cōtraxit. ſed ne in ip̄o velit ꝑmanere. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ penitentia eſt ad deteſtandū omne malū noſtrū. dicendū ꝙ veruꝫ eſt. attamēnon cōtractū ſimiliter de ira per zelū in ꝓximo. Adillud qd̓ obijcit̉ ꝙ penitētia debet deteſtari omne maluꝫqd̓ ſeꝑat a deo. dicendū ꝙ verū eſt ſi iſtud ſit ex ꝓpria voluntate introductū. ⁊ eſto ꝙ deteſtet̉. non ꝓpter hoc penitēs dicit̉. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ debet ſe puniIC

Pax. vj.

Augꝰ. inlib̓. de panitētia.

65

66

67

65

70

p 2