Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
49v
Einzelbild herunterladen
 

Liberquartus

eum oꝑatur. gͦ in pͥncipio fit tāſſubſtātiatio. gͦ ſi nō cōpleret ꝟba tn̄ ſcm̄ eēt. Sil̓r de medio. Si ī fine. Sꝫ verbū in fine nō eſt. gͦ dat̉ nō enti. Itē ſi ī fine. ꝯſtat ꝙ deſinēte verbo definit ⁊ virtus. gͦ in eodē inſtāti virtꝰ incipit etdeſinit. ⁊ ē ⁊ nō ē. Itē ſi dat̉ virtꝰ. aut toti. autalicui ꝑti. Si toti. gͦ aūt qͣlibet ꝑs habet totā virtutemaut ꝑte. Si totā. gͦ quelibet ꝑs facit. Si ꝑtē virtutis.cum ꝑtes nō ſint ſimul. nec erit virtus ſimul nec oꝑatōſimul. Si alicui ꝑti. quero cui. Itē ſi d̓s dat ꝟtutemverbo ī ꝓlatōe. tūc cū verbū ꝓlatu deficiat. videt̉ ſimiliter ꝙ illa nobilis virtus ſtatim deſinit eſſe. ⁊ incōueniens eſſet ꝙ d̓s ſic tam nobilē virtutē daret que ſtatiꝫdeſinat eſſe. Itē ſi corrumpit̉. quero in qͥd cedit. aut īaliqͥd. aut ī nihil. In aliqͥd no. qꝛ nō ex aliq. Si ī nihiltūc videt̉ ꝯͣ cōem ſentētiā ⁊ ſcōꝝ ⁊ ph̓oꝝ. q̄ eſt ꝙnihil qd̓corrūpit̉. cedit om̄ino in nō ens. Pꝰ dd̓m ꝙ hic ē duplex opinio. ſicut tactū eſt sͣ. di. j. Quidā em̄ ponūt. ꝙdat̉ verb̓ aliqͣ virtus ſpūalis ꝑ quā oꝑant̉ trāſſub̓atōeꝫdeo nihilominꝰ intime oꝑante. ⁊ hec virtus verbi habꝫpoſſe. ⁊ reſpicit panē. nō em̄ ſe extēdit ad corpꝰ chriſti.Et ē exēplū. ſi eēt dator formaꝝ ſicut aliqͥ poſuer̄t. agēsꝑticulare ſolū oꝑaret̉ ꝑ comꝑationē a termīo a qͦ nō adquē. ⁊ dat̉ hec virtus verbo ſupͣ naturā ⁊ ſupͣ intellectū⁊ datur ſubito vt dicūt. Sed nō oꝑtet vt oꝑetur ſtatimcū dat̉. qꝛ oꝑat̉ ẜm nutū dātis. ⁊ ē virtus ſimplex operās inſtatanice. ⁊ tn̄ ē in ſubiecto cōpoſito ⁊ ſucceſſiuo.qm̄ eſt ibi ſupra naturā. Sꝫ qꝛ difficilimū ⁊ nō intelligibile videt̉ qn̄ iſta ꝟtus dat̉ verbo. vtrū tūc det̉̓ vel anteſit data. ⁊ qūo et qͣliter dat̉ ⁊ qūo oꝑatur. ſi ponatur eſſe aliqua qualitas data verbo. Propterea eſt alia viaꝙ virtus verbi extenſo nomine dr̄. nō quia aliqua qualitas ſit data verbo ꝑ quā oꝑatur. ſꝫ ex diuina inſtitutione hͦ firmatū eſt vt iſto verbo ꝓlato a ſacerdote ſuꝑpanē cū intentōne ꝯficiendi. panis tranſſubſtantieturUn̄ ad ꝓlationē illius verbi verbū increatū facit. iſtagͦ ordinatio verbi infallibilis ad talem effectū virtꝰ dicitur q̄ non eſt aliqͣ qͣlitas data verbo. nec aliqͥd de nouocreatū. Et ex hoc patent rōnes ad vtrāqꝫ ꝑtem. qꝛ prime ꝓcedūt de virtute cōmuniter dicta p̄ter vltimum.Ad qd̓ dd̓m ꝙ nō eſt ſimile. qꝛ natura ē agēs p̄cipuum ⁊ efficiēs. ſed hic ſolus d̓s ē influens. Rōnes ad oppoſitū patēt. qꝛ ſicut rerū creatio ē a ſola virtute increata. ſic et tranſſub̓atio Sed in hoc ē hic additio. qꝛ hͦ fitad ꝓlatōem verbi ꝓlati. illud ſine aliqͦ miniſterio. Alierōes oēs patēt. qꝛ nihil abſolutū eſt verbis datū. ſꝫ xp̄svnica inſtitutōe nō tm̄ verbū ꝓtulit. ſꝫ om̄e ꝯſimile prolatū a ſacerdote ſupͣ naturā ordinauit. vt ſtatim ip̄o ꝓlato. ip̄e ſacerdos inuiſibilis aſſiſtens cōuerteret. Unde nil dat̉ verbo de nouo qn̄ ſac̄dos illd̓ ꝓnūciat. ſꝫ illa inſtitutōe pͥmaria efficacē habuit ordinatōnem ad hͦꝓpter qd̓ nō immerito dr̄ hr̄e virtutē. Per hūc etiā modū intelligo ſacra no. le. eſſe cām et efficere ſicut ſupͣ detminatū ē. nō qꝛ grām donet. ſꝫ qꝛ efficacē ordinatōnē habēt ex diuīa pactōe ad grām. nō ſic ſacr̄a. ve. le. exceptacircūciſiōe. hꝫ tn̄ nihilominꝰ hͦ ſacr̄m cālitatē rōe rei cōtēte. ſcꝫ carnis chriſti q̄ ad grām diſponit. Et hec poſitio magnoꝝ ē ⁊ bene intelligentiū. QueſtioiiijDe virtute trāſſub̓ante ꝑ cōꝑatōem ad el̓m. ⁊ q̄rit̉ vtrūvirtus verboꝝ poſſit ꝯuertere qͣꝫtācūqꝫ materiā. Et ꝙſic videt̉. qꝛ eq̄ difficile eſt ꝯuertere vnā hoſtiā ſicut duas. et ita duas vt tres. et ſic ꝓcedendo. ergo pari rōneeq̄ facile ē cōuertere magnā ⁊ ꝑuā qͣntitatē. Itē ꝯuerſioiſta ē a virtute īmēſa. ſꝫ illa virtꝰ p̄t ſuꝑ qͣꝫtā cūqꝫ materi

am. gͦ. ⁊c̄. Itē vnus ſacerdos toti mūdo poſſet ꝯficere.eadē rōe ſi duplo plures eſſent. ⁊ ſic aſcēdendo. gͦ. ⁊c̄.Itē panis ē totū omogeniū. gͦ eiuſdē nature ē in toto etin ꝑtibꝰ. ⁊ ſi ẜm hāc ꝑte ꝯuenit ad ꝯuerſionē. ⁊ ẜm oēmgͦ ſi aſſit verbū ⁊ el̓m. cū iſta faciāt ſacr̄m. patet. ⁊c̄. Ite.ſicut mediū corrūpit̉ ꝑ ſuꝑfluū. ita ꝑ diminutū. ſꝫ in qͣꝫtacūqꝫ ꝑua qͣꝫtitate pōt verbū ꝯuertere. gͦ in ꝗntacunqꝫmagna. Cōtra. oīa creauit d̓s in numero. pōdere. etmēſura. ſic dr̄ ſap̄. xj. gͦ ī hͦ ſacro ꝯcernit̉ det̓mīata mēſura. nō gͦ pōt in qͣꝫtācūqꝫ materiā. Itē baptiſans ſi intēderet ꝟbo ꝯſecrare totū mare. nō tamē cōſecraret niſieā ꝑtē q̄ venit ī vſū. gͦ vr̄ ſil̓r ꝙ nec h̓ totū panē. Itē virtute ſacr̄i nō dꝫ fieri aliqͥd qd̓ ſit ī ꝯtumeliā ſacri. ſed ſivirtute verbi hͦ fieret. poſſet ſtultꝰ ſacerdos ꝯficere totū panē de foro. ⁊ ſi hͦ. ſacr̄m veniret ī ꝯtumeliā. gͦ. ⁊c̄Itē natura nihil facit fruſtra. gͦ multo minꝰ nec d̓s Sꝫin qͣꝫtalibet qͣn̄titate fieret ꝯſecratio. eēt fruſtra. gͦ. ⁊ ℟º. ad hͦ voluerūt aliqͥ dicere ꝙ nedū nō panē de foro. īmo etiā niſi ẜuet̉ ritus ab eccl̓ia inſtitutꝰ nō cōficitſacerdos. qꝛ ſicut nō p̄t ꝯficere niſi ſacerdos. ſic nec ip̄eſacerdos ꝯficit niſi modū ſacerdotū ⁊ ritū ſeruet ī ꝯficiendo. ⁊ hoc dicūt fuiſſe reuelatū. qͥ aūt alit̓ facit. nō ſac̄dos. ſꝫ ſacr̄i temerator ẜm iudiciū eoꝝ reputat̉. Sꝫ hecpoſitio ē nimis arta. qꝛ ſic̄ d̓t augꝰ. ⁊ hr̄ diſ. viij. formaverboꝝ in qͥbꝰ ꝯſiſtit vis ꝯficiēdi valde modica ē. ⁊ cōſtat addita eſſe hmōi ad ſolēnitatē. Alia pō ē ꝙ ſi aſſit ītentio ⁊ verbū et el̓m. eſt ſacr̄m in qͣꝫ tacūqꝫ materia. Un̄ſi ſacerdos totū panē de foro intēderet ꝯficere. ꝯfectuꝫeēt. ⁊ ſimilit̓ totū vinū de celario. Sꝫ hec poſitio nimiſampla ē. ⁊ dū nimis tribuit ꝟbo ⁊ miſtro infert ꝯtumeliā ſacr̄o. Nec credēdū ē ꝙ chriſtus hͦ daret. cū nec ſapiens hō dictaret hͦ eē dādū. ⁊ ip̄e ſapiētiſſime om̄ia fecit⁊ maxime ſapiēter hͦ inſtituit ſacrm. Et ꝓpterea dicēdūſine p̄iudicio ꝙ nō fit virtute verboꝝ cōuerſio niſi aſſitintētio. ⁊ intentio cōcors inſtitutioni ⁊ intentōni eccleſie. qꝛ ſicut dicit hugo. om̄e ſacr̄m irritū reputat̉ ſi ꝯtrainſtitutōem celebrat̉. Intentio aūt eccleſie ⁊ inſtituentis ē cōuertere ad vſū fideliū vnde cū virtus verboruꝫẜm intentionē regule ad tātā naturā ſe extēdit. ad qͣntāpōt ſacerdos cōijcere qd̓ debeat et cōgruit ſumi in vſuꝫfideliū. ꝑ hoc patet ꝙ ſacerdos volēs ꝯficere totum panem de foro nihil facit. Ad illd̓ qd̓ obr̄ ꝙ iſta virtusnō pōt ſuꝑ quātācunqꝫ materiam. dd̓m. ꝙ verū eſt. ſedhoc nō venit ex impotētia verbi. ſꝫ ex defectu intētōis.Sil̓r patet ſequēs. qꝛ ſi tot een̄t fideles qͥbꝰ ncc̄e eēt habere tm̄ de hoſtijs qͣꝫtū de pane ī foro. tūc ordinata intitōne poſſet ꝯficere. Ad alid̓ dd̓m ꝙ nō ē defectꝰ ex ꝑte materie. ſed intētonis ordinate vt dcm̄ ē. non inqͣꝫ adfinē. qꝛ talis ordinatio nō facit ad hͦ ꝙ fiat cōuerſio Sicm̄ aliqͥs cōficit intentōne lucri. nihilominus conficit.Sꝫ ſi aliqͥs ꝯficeret nō ad vſū ſꝫ vt ꝓiceret ī latrinam.dicit̉ ab aliqͥbꝰ ꝙ nihil faceret. Quicqͥd ſit de hͦ. tamē illud veꝝ ē ꝙ oꝑtet ꝙ habilitas ſit ad vſū ẜm ꝓbabilitatꝭiudiciū. ⁊ ideo nō p̄t ꝯfici in qͣꝫtacunqꝫ qͣꝫtitate. ꝓpterhoc ꝙ qͣntitatis nimietas aufert vtēdi ydoneitatē ex ꝑte materie. Sed qͣꝫ tacūqꝫ ſit ꝑua qͣntitas ſine indecētiap̄t venire ad vſuꝫ. ideo q̄ntias ꝑua nō impedit. qꝛ ꝗntumcūqꝫ modicū poteſt venire in vſum. Onſequenter queritur de virtute apprehendēte exiſtentiā chriſti veram in altari. Et circa hͨquerūtur duo. Primo queritur vtrum talis exiſtentia ſit ſupra intellectū viatoris. Secundo querit̉.vtꝝ ſit ſupra ſenſum comprehenſoris. QueſtioI

K

49

52

5i

54

51