LiberQuartus
¶ O intelligētiā eoꝝ q̄ in hac ꝑte determinant̉. qīde ſacr̄is in generali. Et pͥmo q̄rit̉ de ſacroꝝ inAſtitutōe. Scd̓o de ſignificatōe. Tertio de ꝯtinē̉ria. Quarto de efficacia. Quinto de differētia ſacr̄oꝝ veteꝝ ⁊ nouoꝝ. Sexto de gr̄a in eis collata.¶ Queſtio¶ Ꝙ ſacr̄a nō debuerūt inſtitui. vr̄ pͥmo ꝑ hoc ꝙ nō vr̄decere deū. qm̄ magis ē recreare ⁊ reꝑare qͣꝫ creare. gͦ ſipotētiā creādi deꝰ ſibi ſoli reſeruauit. multo fortiꝰ vr̄ ꝙpotētiā reꝑandi. gͦ vr̄ ꝙ ſolus deꝰ ſit medicꝰ ⁊ medicinagͦ nulla alia ſacr̄a. Itē natura inferior facit ſꝑ ꝑ pauciora qͣꝫto pōt bono mō ⁊ in hͦ ē laudabilis. qꝛ ī paucioribꝰeſt via magꝭ eligibilis. gͦ ⁊ hoc attribuēdū eſt ſūme nature. ſi gͦ hō ſufficiēter reꝑat̉ ꝑ fidē ⁊ ꝟtutes. gͦ ſuꝑfluū fuitdare ſacr̄a. Itē ꝙ nō expediat egroto vr̄. qꝛ tāto meliꝰ/egroto qͣꝫto plures ⁊ laciores hꝫ vias veniēdi ad ſalute. ⁊ tāto eſt in maiori ꝑiculo qͣꝫto eſt via ſibi artior. Sꝫinſtitutis ſacr̄is nō eſt alia via veniēdi niſi ꝑ ſacr̄a. priaūt erat oīs via q̄ ſe diſponebat egrotꝰ ad grām. gͦ artata eſt via ꝑ ſacroꝝ inſtitutionē. Itē qͣꝫuis mādata ẜuare nō ſit graue nature ſane. tn̄ eſt graue nature infirmgͦ multiplicare mādata nō eſt niſi aggrauare ſarcinā. gͦſi ſola moralia eēt in p̄cepto. faciliꝰ deueniret̉ ad ſalutr. gͦ inſtituere ſacra vlteriꝰ nō fuit niſi viā ſalutꝭ aggrauare ⁊ īpedire. Cōtra. Aliqͦ plus indiget egrotꝰ qͣꝫ ſanus. gͦ aliqͥd plus oꝑtuit dari hoī curādo ad ꝑueniēdūad ſalutē qͣꝫ ſi nō cecidiſſet. talia āt nō ſunt niſi ſacramēta. qꝛ alias etiā habemꝰ alia. ⁊ habuiſſet grām ⁊ ꝟtutes⁊ dona. gͦ ⁊cͣ. Itē qꝛ hō fuit ignorās. fuit oportunū ⁊ cōueniēs ſibi dare documēta p̄ceptoꝝ ſiue legalia. gͦ cumeſſet infirmus pari rōne ⁊ medicamēta ſacralia. Itē humana natura lapſa erat in aīa ⁊ in corꝑe. ⁊ ad hoc ꝙ ꝑfecte releuaret̉ decuit vt eā deꝰ aſſumeret totā. gͦ ſi medicina dꝫ rn̄dere effectui reꝑatōis. decuit vt medicina haberet aliqͥd corꝑale ⁊ ſpūale. ſꝫ talia ſunt ſacr̄a. gͦ ſacramēta debuerūt inſtitui. Itē oīs religio vt dicit Aug. ꝯͣfauſtū habuit aliqͣ ſigna exteriora in quibꝰ ꝯueniret vtdeū colerēt. ⁊ hoc pꝫ diſcurrēdo in ſigulis. etiā in idolatris. Si gͦ eccl̓ia deberet habere ſigna ſacre religiōis ſibi ꝯueniētia. ⁊ hmōi ſunt ſigna rei ſacre ⁊ ſacrantia. decuit deū inſtituere ſacramēta. ¶ ℟ꝰ. dd̓m ꝙ inſtitutioſacramētorū deū decuit ⁊ nobis expediēs fuit. Decuitqͥpe dei miſcd̓iam ⁊ iuſticiā ⁊ ſapīam. in qͥbꝰ ꝯſiderat̉oīs dn̄i via. Decuit miſcd̓iam. qꝛ hō male grām ſeruabat ꝓpter volūtatis vertibilitate. iō inſtituit deꝰ ſacramēta. ad q̄ hō recurrēs grāꝫ recuꝑaret. ⁊ ita miſcd̓ie magne fuit hec inſtituere. maxime qꝛ nō ſolū ad remiſſionē culpe faciūt. verūetiā ad remiſſionē pene. Decuit etiam iuſticiā. qꝛ cū ſit iuſtꝰ. exigebat aliquā hūiliationeꝫꝑ quā hō ſe ad grāꝫ diſponeret. ⁊ ſacramēta ſuſcipiēdoqſi ex qͦdā pacto gratiā inueniret. Decebat deniqꝫ ſapientiā. Sūme eī ſapīe c̄ in his īuenire remediū q̄ fuerūtoccaſio lapſꝰ. vt ſic̄ hō ꝑ lignū cecidit. ita ꝑ lignū remediū ſalutꝭ īueniret. Sꝫ qꝛ hō occaſionē lapſus a viſibilibꝰ ſūpſerat. decuit diuinā ſapiētiā ī eiſde remediū īuenire. Expediēs fuit a ꝑte egroti. qꝛ erat cecꝰ qͦ ad rōnaliō data ſūt ei ſacr̄a viſibilia ad eruditionē. Erat elatꝰ qͦad iraſcibilē. iō data ſūt ei ſacr̄a corꝑalia ad ſui hūiliatonē. Erat faſtiditꝰ qͦ ad ꝯcupiſcibilē. vt nō ſaꝑent ei ſpūalia. iō ſacr̄a ſūt ad exercitationē. ne ī vniꝰ ſoliꝰ p̄ceptōne. vel ſpūaliū tm̄ ꝯtēplatōe. ſibi poſſet faſtidiū generari ⁊ tediū. Fuit gͦ neceſſariū inſtituer ſacr̄a neceſſitate cōgruitatis nō ineuitabilitatis. qꝛ d̓s notētiaꝫ ſuā ſacr̄isnō alligauit. ſicut dicit mgr̄ ī lr̄a. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ
nō coīcauit potētiā creatōis. Dd̓ꝫ ꝙ creatio ē ex n̄ enteiō nō eſt ſibi neceſſaria potētia ad diſponēdū. nec potētia ad informādū. ſꝫ ſolū potētia ad efficiēdū. ideo. ⁊c̄.Sꝫ qꝛ iuſtificatio ē alicꝰ entis melioratio. pōt eē informās ⁊ diſponēs ⁊ efficiēs Informare nō ꝯuenit. iō hͨdedit creature vt gratie. Diſponere nr̄m ē cū adiutoriodei. ſꝫ efficere dei ſoliꝰ. nulli gͦ coīcat potētiā effectiuamſꝫ dat informatiuā gr̄e. ⁊ diſpoſitiuā ſacr̄is. ¶ Ad illd̓qd̓ obr̄ ꝙ nobilitatis ē oꝑari ꝑ pauciora. dd̓m. ꝙ veꝝ ē.ſieqꝫ bn̄ ꝑ pauciora res fit. ⁊ qꝛ noſtra reꝑatio nō fit oīnō ẜm potētiā agētis. ſꝫ ẜm ꝯgruētiā recipiētis. qꝛ ē ibimīa ⁊ ꝟitas. ideo nō tm̄ debuit eſſe iuſtificatio per informationē q̄ eſt ꝑ v̓tutes. ſꝫ ⁊ ꝑ p̄ꝑationē q̄ eſt ꝑ ſacramenta. Uel al̓r. vt dicit Hug. Uirtutes ſūt arma ad pugnādū. ſacr̄a ad defendēdū. Un̄ ſacrā adiuuāt grām. ⁊ ideonō ſuꝑfluūt. qd̓ pꝫ. qꝛ gr̄a delet culpaꝫ. ſꝫ nō abſoluit apena. Ad illud qd̓ obr̄. ꝙ eēt facilior via. dd̓m. ꝙ etſi pl̓es eēnt. tn̄ nulla ita bona. nulla ita vtilis. nulla itaefficax ⁊ cōpendioſa. Preterea hō eā neſciebat. ⁊ ad inqͥrēdū pigererat. ideo oꝑtuit ⁊ expediuit vt ſibi oſtēderet̉. ⁊ ad eā ꝑ p̄ceptū inuitaret̉. maxime qn̄ hō indigꝫ neceſſario effectu ſacri. ¶ Ad illud qͦd ob̓r de mādatis. ꝙſint grauia nature infirme. dd̓m ꝙ ē onus onerās ⁊ eſtonus alleuiās. ſicut ſūt pēne ī aui. ⁊ currus in equisPrimū onꝰ verū ē qd̓ grauat. Scd̓m ꝟo onꝰ ⁊ ſi ſit onꝰde ſe. tamē nō onerat portātē. Sic ⁊ mādatū. ꝑ cuiꝰ portationē reddit̉ lapſo ꝟtus. ⁊ ſi ſit pōdus. tn̄ qꝛ ꝟtute adiuuat ⁊ alleuiat. talia ſūt ſacr̄amēta. in qͥbꝰ inuenit̉ gͣtiaque fortificat ⁊ facit mandata facilia.¶ Queſtio¶ De ſacramētis qͣꝫtū ad ſignificationē. Et ꝙ ſignificatio ſit de eēntia ſiue integritate ſacramēti oſtedit̉ primoꝑ diffinitionē ſiue notificationē quā magiſter ponit inlittera. ſacramētū eſt ſacre rei ſignū. ¶ Itē Hugo in li.de ſacramētis. ſacram̄tū ē materiale elemētū ex ſimilitudine rep̄ſentās. ex inſtitutōe ſignās. gͦ ſi ſacramentumeſſe ſuū hꝫ ex inſtitutōne. ⁊ eſt inſtitutu ad ſigͣndū. gͦ ſignare ē ei cen̄tiale. ¶ Ite ſacramēta inſtituta ſunt ad noſtrā eruditionē ẜm ꝙ hugo d̓t ⁊ magiſter tāgit ī littera.ſꝫ nō ad eruditionē corꝑaliū. gͦ ad eruditione ſpūaliū. ſꝫſacramēta ſūt corꝑalia. ⁊ nō ducūt ī ſpūalia. niſi ī rōneſigͣndi. qꝛ offerēdo ſe ſenſibꝰ alid̓ faciūt ī cognitōꝫ veniregͦ ⁊cͣ. ¶ Itē ſacramētū ē el̓m. aut ergo puꝝ elementū corporale. aut etiā ſimul cū hͦ dicit aliqͥd ſpūale. Nō purecorꝑale hͦ ꝯſtat. gͦ cū hͦ aliqͥd ſpūale. Illd̓ gͦ ſpūale autvnit̉ ei ẜm ꝟitate. aut ẜm intētōꝫ. Sed nō ẜm ꝟitatem.illd̓ ꝯſtat. cū nō ſit capax ſicut infra ꝓbabitur. gͦ ẜm intentōnem. ſꝫ vniri ẜm intētionē ē vnire ſicut ſigtū vnit̉ſigno. gͦ de ſacramētoꝝ integritate ē ip̄a ſigͣtio. ¶ Contra Sacramēta ſūt inſtituta ad curandū. ſꝫ ad hͦ ꝙ aliqͣmedicina ſit curatiua nihil facit ꝙ curatōꝫ ſignificet. ſꝫſolū ꝙ curet. ergo ſacramētū p̄t eē ꝑfecta medicina etiaꝫſine ſigͣtōe. ergo ſigͣficatio nō ē de integritate ſacramēti¶ Itē ſi ſacramētū ē medicina. ſacramētū aliqͦ mō ē cā.ſꝫ cā nō eſt ſignū effectꝰ. īmo magis ſigͣtū. ergo ſacramēti potiꝰ ē ſignificari qͣꝫ ſignificare. ¶ Itē ſi ſignū eſt deintegritate ſacramēti. ergo qd̓ nō ſigͣt nō ē ſacramētum⁊ qd̓ nō ſigͣt huic. ei cui nō ſigͣficat nō ē ſacr̄m. ſꝫ ſacr̄mbaptiſmi nihil ſignificat ꝑuulo. gͦ ꝑuulo nō eſt ſacr̄m. gͦdū ꝑuulꝰ recipit baptiſmū nō recipit ſacr̄m. ſꝫ hͦ eſt abſurdū. gͦ ſignū nō eſt de integritate ſacr̄i. Itē ſi ſignū eſtſacr̄m. aut gͦ demōſtratiuū. aut p̄noſticū. aut rememoratiuū. Nō p̄t eē niſi demōſtratiuū. qm̄ efficit qd̓ figurat.vel ſaltē ſi nō efficit. cū ſignū ⁊ ſignatū ſint relatiua. ſūt
18
19
20
16
17