LiberTertius
¶ De preceptis ſcd̓e tabule. qͦrum quinqꝫ breuiter exeqͥt̉. e¶ In ſecunda vero tabula ſeptem erant mādata ad dilectionem proximi pertinētia. Quorum primum ad patrem carnalem. refertur. ſicut primum prime tabule ad patrem celeſtemd Quod eſtᵇ honora patrem tan
tum ⁊ matrē tuaꝫ vt ſis longenus ſuper terram. ſcilicet viuen-tium. Parentes vero ſic ſūt honorandi vt eis debita reuerentia exhibeatur. et neceſſaria miniſtrentur. Secundum eſtᶜ Nōᵉoccides. vbi ẜm lr̄am actus ho-micidij prohibetur. Scd̓m ſpiritum vero etiam voluntas occi-
iuratio noīs dei vbi nulla ē neceſſitas vel vtilitas exp̄ſſa nō om̄ino caret culpa. īmo valde ē rep̄hēſibilis. marime in viris ꝑfectis. ſicut meliꝰ patebit īfra cū aget̉ de iuramēto ⁊ ꝑiurio vbi clariꝰ manifeſtat̉ intelli gētia huiſcd̓i mādati Ad illd̓ ꝙ obr̄ ꝯͣ ſcd̓aꝫ expoſitōꝫ dd̓. ꝙ ẜꝫ ꝙip̄e mgr̄ dic̄. expol̓itōꝫ illa data ē ꝑ allegoriā ⁊ expoſitōꝫqͥndā. vn̄ ⁊ ī exexcluſiōe illiꝰ exroriſ ꝑ ꝯn̄s ītelligunt̉ alij excludinec reſpicit omnem ſtatum. ſedſtatū fidei māi feſtate ⁊ ꝓpalate.c ¶ Mementovt diem ſabbatiſanctifices. vbiẜm lr̄am precipitur ſabbati obſeruātia. ⁊cͣ. Cōtra hoc ſic obr̄ Quia ſabbati obẜuātia ēcerimōialis ẜm ꝙ dicit̉ in Ozee. Dedi eis ſabbata meavt ſint ſignū inter me ⁊ eos. gͦ videt̉ ꝙ int̓ moralia nō debeat p̄cipi ſabbati obſeruātia. ¶ Itē moralia p̄cepta ſꝑmanet. ſꝫ ſabbati obẜuātia ē euāgelica. gͦ videt̉ ꝙ ſabbati obſeruātia nō debuit p̄cipi int̓ mandata moralia. Sidicis ꝙ obſeruātia ſabbati cōmutata fuit ī diem dn̄icūQuerit̉ quare ī aliū diē mutata nō fuit. ¶ Itē ſi mutata ē ſabbati obſeruātia in dn̄icā. cū iudei tenerētur ī ſabbato non ambulare. videtur ꝙ peccant qui in diebꝰ dominicis ambulāt. Iuxta hoc etiā queritur a qͥbꝰ ceſſandū ſit ī diebꝰ dn̄icis ⁊ ſolennibꝰ. Queritur etiam ꝓpterquid in illo mandato mutatur modus loquendi ⁊ dicitur memēto magis qͣꝫ in alio mādato. cum alia mandata ita bn̄ debeāt hr̄i ī memoria. ſicut illud. ¶ ℟º. dd̓m.ꝙ in mādato ſabbati erant duo conſiderare. vel ceſſationem ab opere ſeruili. vt homo deo libere vacaret ⁊ intenderet. Aliud erat ibi conſiderare videlicet ſignificationem dici et determinationē opeꝝ exterioꝝ a quibuserat ceſſandū. Quātū ad primum. mandatu de ſabbatoerat morale. hoc em̄ dm̄i tempore dominꝰ requiſiuit vthomo ſibi habitaculū cordis preꝑaret. ⁊ eidem aliquādo vacaret. vt per dilectionē eidem adhereret. ⁊ qͣꝫtumad hoc nō tm̄ erat morale. ſed etiam quodammodo faciebat ad aliorum moralium integram impletionē. quiadū homo vacat ſibi et deo. melius cognoſcit quid agendum ⁊ quid faciendum eſt. ⁊ ꝓpterea iſti mandato ſpecialiter p̄mittit̉ memento. quia in eius memoratōne cetera memorātur. Aliud vero ē ibi diei ſignificatio. ⁊ determinatio oꝑis. ⁊ qͣꝫtū ad hoc cerimoniale ē ⁊ figuraleſignans a quo ceſſandum ē. qm̄ ab oꝑe peccati. ⁊ qͥd credendū ⁊ expectādum. vicꝫ quies paſſionis chriſti in ſepulcro. Et qͥntū ad hoc reponi habet int̓ cerimonialia⁊ hec eſt rō quare mādatū illud frequentius in lege exprimitur qͣꝫ aliquod aliorum. quia ẜm diuerſas ſui conditōnes ſpectat ad diuerſa genera mādatoꝝ. Un̄ aliqn̄nomīatur int̓ cerimōialia. ⁊ aliqn̄ inter moralia. ⁊ inqtum morale eſt manet in legenoua. inqͣꝫtum cerimoniale euacuata eſt veritate adueniente. Un̄ obſeruātia ſabbati euacuata eſt ī lege noua. obſeruantia vero diei dominice ⁊ aliarū ſolennitatuꝫ alia cauſa eſt introducta.vicꝫ in memoriā beneficij redemptōis. ⁊ in p̄figurationē future reſurrectōnis. ⁊ ī amonitionē erroris. qꝛ ſcd̓ꝫgētiles dies dn̄icus primus ē. cum pͥncipio illius dieincipiat dominari pͥncipal̓ planeta vt dicūt .ſ. ſol ꝓpt̓
qd̓ vocabāt eū diē ſolis. ⁊ exhibebant ei veneratōnē. vtigit̉ ille error excluderet̉; ⁊ reuerētia cultus ſoli deo exhiberetur. p̄fixa fuit dies dn̄ica ī qua populus xp̄ianꝰvacaret cultui dei. ⁊ pretermitteret negocia terrena queaīam diſtrahūt ne deo intendat. Unde illa oꝑa p̄cipueinhibētur ab ipſa eccleſia. ⁊ talia dicunt̉ oꝑa ẜuilia. illamaxime ī qͥbushomo inhiat terrenis lucris. ⁊ q̄ſūt preter neceſſitate. ꝑ que anīamaxime detincicirca hec inferira. ne ſe nec deuꝫſuū recolat. Nectm̄ hmōi operaſeruilia ꝓhibent̉īmo magꝭ ⁊ diligentius oꝑa carnalia. ſicut ebrietates. lites. ⁊ iurgia. q̄ maxime libertati ſpūs repugnāt. Et hoc eſt qd̓ dicit Aug. in li. de decē cordis. Dicit̉ tibi vt ſpiritualiter obſerues ſabbatū.non quomodo iudei obſeruant carnaliocio. obſeruareenī volunt ad nugas atqꝫ luxurias ſuas. Melius enīfaceret iudeus in agro ſuo aliquid vtile. qͣꝫ ꝙ in theatrꝭſeditionibus inſiſteret. Et melius femine eorum in dieſabbati lanam facerent. qͣꝫ tota die ī ncomenijs ſuis impudice ſaltent. Hoc autē dicit non quia non ſit ceſſandum in diebus ſolennibus a negocijs actuum exteriorum. ſed qꝛ ipſi ſacerdotes ⁊ prelati eccleſie. quorum eſthuiuſmodi feſta indicere ⁊ determinare quomō ⁊ qualiter ſit ceſſandū ab exteriori opere. magis debent reuocare ab his que maiorem peccandi prebent occcaſioneꝫUnde propter vitandum ociū vel ineptum ſolaciū dicit Aug. ꝙ exercere magis ſe debent in opcribus pictatis et miſericordic. qͣꝫ negocijs inordinatis ⁊ laſciuis ītendere. propter quod in diebus illis debent eccleſiasfrequentare. miſſas audire. beneficia dei recolere. verba predicationis audire. ⁊ ſpiritualibꝰ documentis ſeipſos imbuere. ⁊ hoc ē deo ſubiacere. per hec patet reſponſio ad obiecta. ⁊ poteſt aliqualis intelligentia haberi de predicto mandato. De ceſſatione vero ſabbati ⁊aliorum cerimonialium aliquid habetur in quarto libdiſtī. iij. d ¶ Honora patrem tuum ⁊ matrem tuam.Hoc primum preceptum ſecūde tabule ſic exponit magiſter. patrem tuā et ma. tu. vt ſis longeuus ſuper terram. ſcꝫ viuentium. ⁊ ſubiungit modum. Parentes ſicſunt honorandi. vt eis debita reuerentia exhibeatur etneceſſaria miniſtrentur. Cōtra hoc obijcit̉ primo. quiamagis debent ſollicitari parentes circa filios qͣꝫ econuerſo. ergo magis deberet patribus imponi ꝙ filijs miniſtrarent qͣꝫ ꝙ filij miniſtrarent parentibus. Item cuꝫnon tantū obligemur ad miniſtrandum et benefaciendum parentibus ſed etiam alijs hominibus. videtur pͥdictum mandatum inſufficienter eſſe datum. cū mentionem facit de ſolis parentibus. ¶ Item cum parētibꝰdebeamus honorem et beneficia. propter quid magis pͦcipitur eos honorari qͣꝫ benefacere. Iteꝫ cū omnibꝰ madatis rn̄dcat beatitudo eterna. queritur quare huic madato promittitur longeuitas vite. ⁊ magis illi mādatoqͣꝫ alij. ¶ ℟º. dicendum ꝙ in hoc mandato precipiturordinatio hominis ad proximum ſuum ẜm heneficentiam. Et quoniam exhibitio beneficentie attenditur ẜmordinem charitatis. ⁊ in ordine charitatis priores ſunt
Scd̓m.
GPrimuꝫp̄ceptumſcd̓e tab̓.
6