TertiusLiber
tate quā pn̄t noſſe ex ipſo actu ꝯſignatiōis. ꝯſięnāt en̄ſe in noīe pa. et fi. et ſpi. ſā. Et ſicut ē de natiuitate. paſſione. reſurrectiōe ⁊ pctōꝝ remiſſiōe. qͦs cognoſcere pn̄tex ipſis ſolēnitatibꝰ qͣs eccl̓ia celebrat ⁊ actibꝰ ſacerdotū. ideo ab hoꝝ cognitionē ⁊ noticia nullus rōne vtensexcipit̉. nec ignoratia excuſat̉. qꝛ non pōt eſſe talis ignorantia ſine negligētia ⁊ ꝯtēptū. Alios etiā articulos n̄ita manifeſtos tenent̉ vtiqꝫ credere īplicite. Impliciteaūt voco credere vt ī generali credāt vniuerſalit omneqd̓ credit ſacroſanctamr̄ eccleſia. ita ꝙ in ꝑticulari a ul̓lo illoꝝ diſſentiāt. nec aliquē articuloꝝ diſcredāt. Credere aut oēs articulos diſtincte ⁊ explicite ē fidei iā ꝓuecte. hͦ em̄ nō eſt de generali fidei ncc̄itate. ſꝫ ſi neceſſariūeſt alicui. illis ē nccarium qͥ incognitōe fidei ꝓfeceruntet illis potiſſime qͥ fidē alijs explicare ⁊ manifeſtare tenent̉. vel etiā qui officiū docēdi ⁊ p̄dicandi aſſumūt. ſic̄ſūt habētes curaꝫ aīaꝝ. ⁊ p̄dicatores ꝟbi dei. et doctoresſacre ſcripture. ⁊ alij qͦꝝ ꝯuerſatio ꝟſatur circa fidei verritatē. Hoc tn̄ nō credo eſſe oportunū oībus qͥ ſaluāturMulti eī ſunt boni ſimplices. qͥ qͣꝫuis ſint ꝑue cognitionis. ſunt tn̄ magne deuotiōis. ⁊ tales piu eſt crederead ſalutē ꝑuenire Et ꝓpterea ꝯcedendū eſt ꝙ lꝫ oꝑtunūſit oībꝰ n̄ ſolū credere oēs articl̓os īplicite. ſꝫ etiā qͦſdaexplicite poſt aduentū xp̄i. nō tn̄ eſt ncc̄ariuꝫ oībꝰ maxme ſimplicibꝰ eredere oēs explicite. Un̄ ꝯcedende ſunrōnes q̄ ſunt ad partē iſtā. ¶ Ad illud ꝟo qd̓ pͥmo ob̓rꝯͣrium ꝙ ſuꝑ lapides debebat̉ ſcribi lex lucide. dd̓ ꝙ illd̓mandatū nō erat datū laicis ſꝫ illis qͥ debebāt eos legeꝫdocere. Un̄ ex hͦ nō poteſt ꝯcludi ꝙ ſimplices teneāturcredere oēs articulos fid̓i. ſꝫ ꝙ illi qͥ hn̄t curā aīaꝝ ip̄oꝝtenent̉ credere. ⁊ ſcire fidē manifeſtare lucide ⁊ aperte¶ Ad illud qd̓ ob̓r ꝙ ſextarius fidei ꝯſiſtit in plena cōfeſſione ipſiꝰ. dd̓. ꝙ ſextarius ille qͥ ſignat ꝯfeſſionē fidei in plurali. hꝫ plenitudinē ſufficiētie ⁊ plenitudineꝫcopie. Tunc īplet̉ plenitudine ſufficientie qn̄ quis oēsa ticulos credit ita ꝙ nullū diſcredit. aliqͦs tn̄ credit implicite. aliqͦs explicite. ita ꝙ īcredulitate ſua ſiue ī iſtisqͦs credit īplicite. ſiue īhis qͦs credit explicite nihil addit nec minuit de his q̄ credit ſancta eccleſia. ⁊ dicit ſctāſcriptura. ⁊ hunc ſextarium ſic impletuꝫ dicūt om̄es offerre. Tūc aūt eſt plenitudo copie qn̄ qͥs diſtincte ⁊ explicite nouit ⁊ credit eā que ſpectāt ad articulos fidetet ea q̄ ad ip̄os ꝯſequūtur. ⁊ hec mēſura nō eſt oīm. ſedmagis capaciū. ¶ Ad illud qd̓ ob̓r tertio ⁊ quarto. ꝗſicut ſe habet obedientia reſpectu p̄ceptoꝝ ⁊ caritas reſpectu diligendoꝝ. ſic ⁊ fides reſpectu credendoꝝ. Reſponderi p̄t dupliciter Primo mō dd̓m ꝙ nō eſt ſimileqꝛ cū fides ꝯſiſtat in ꝯgnitōne. ⁊ ꝯgnitio pōt ſcire aliquid in vl̓i. ita tn̄ ꝙ nō ſciat in ꝑticulari. ⁊ ita ſcire vnomō ⁊ ignorare alio modo. Pōt ⁊ ip̄a fides aliquid credere implicite qͣꝫuis nō credat explicite. nō ſic aūt eſt deobedientia que ꝯſiſtit ī mandatoꝝ executōne. nō enimp̄t mādatū impleri in vniuerſali qn̄ impleat̉ in ꝑticulari. Similiter ea que charitas diligit ita ſūt manifeſta.ꝙ nō pn̄t latere. Al̓r p̄t etiaꝫ reſpoderi ꝙ quodāmodoſit ſimile. qꝛ obedientia nō tenet̉ om̄ia mandata exeqͥ inoꝑe niſi ꝓ loco ⁊ tꝑe. ſed ſufficit ꝙ ꝓmptū reddat ⁊ volūtariū ad exequendū om̄ia cū fuerit locus ⁊ tempus.Similiter nec charitas ſpecialiter diligit vnūquemoſed om̄s coīter amplectitur. illū aūt ſpecialiter diligiquē ſpēaliter ꝯgnoſcit. Iō ex hͦ nō p̄t ꝯcludi ꝙ aliqͥs ꝑfidē teneat̉ om̄es articulos explicite credere ſꝫ implicite. Explicite aūt cū ſe offert oportunitas. vtpote quādo aliqͥs articulus illi p̄dicat̉ et explicat̉ ab eo cui debet
credere. ¶ Ad illud quod opponit̉ ꝙ nō vitat̉ malumniſi ꝯgnitu. dd̓m ꝙ verū eſt. Sꝫ ꝯgnitū p̄t eſſe aliquiddupliciter. vel in ſe vel ī alio. et ẜm hūc duplicē moduꝫpōt aliqͥs vitare malū. vel ꝑ noticiā ꝓpriā. vel ꝑ noticiam alienā. Ille aūt qui habet fidē implicitā de aliqͦ articulo qͣꝫuis errorē ꝯͣ iſtū articulū nō p̄t om̄iuo vitare ꝑnoticiā ꝓpͥam. pōt tamē vitare ꝑ noticiam alienā. innititur em̄ his qͥ credūt articulos explicite. Un̄ aliqͥs ſimplex homo vel vetula cū audit aliqͥd nouū p̄dicari nondebet ſtatim aſſentire. quouſqꝫ nouerit illud vniuerſaliter ab eccleſia teneri. Unde p̄ter remediū diuine inſpiratōis ⁊ oratōis ad quod ſꝑ recurrendū eſt. hn̄t ſimplices remedium humane inſtructōis. ad qͦd pn̄t ꝯfugerevt errores valeāt declinare. Sꝑ em̄ d̓s habuit ⁊ habebit aliqͦs iuſtos ⁊ famoſos qͥ veritatē fidei et in ſe ⁊ etiāin ſimplicibus ꝯſeruarent. dū ſimplices innitūtur eis⁊ credūt. ¶ Ad illud qͦd opponit̉ vltimo ꝙ oēs articuli hn̄t ſe equaliter ad aſſenſū ⁊ auditū. Dd̓m ꝙ et ſi īdiſferēterſe habeāt om̄es articuli ad fidem qͣꝫtū ad aſſentiendi ꝓmptitudinē. nō tamē equaliter ſe habent qͣꝫtuꝫad inſtructionē. Qd̓ enī frequentiꝰ verſat̉ an̄ ocios ⁊ īauribus rudiū ⁊ ſimpliciū. melius ab illis capit̉ ⁊ retinetur. ⁊ aliqui articuli ſūt hm̄oi qui ita frequentātur ſicut eſt de natiuitate xp̄i ⁊ paſſione et ſimilibus ꝙ n̄ poſſunt ignorari ſine culpa negligētie. nō ſic aūt eſt de ombus alijs. ⁊ iō nō oportet oēs equaliter explicite crediQuāuis enī habitus fidei ſit ꝑ infuſionē. explicatio tamen eſt ꝑ doctrinā ⁊ inſtructōnem ad quā non oēs articuli ſe habent vniformiter.Onſequēter queritur de ꝓfectu fidei ẜm diuerfides creuerit qͣꝫtū ad credendoꝝ multitudinē.ſitatē tꝑm. Et circa hͦ querūt̉ tria. Primo vtriSecūdo. vtrū creuerit qͣꝫtū ad lumis plenitudinē Tertio vtrū ꝓfecerit qͣꝫtū ad ꝯgnitōis certitudinem.¶ Queſtio¶ Utrū fides creuerit vel ꝓfecerit qͣꝫtum ad credendorū multitudinē. Et ꝙ ſic vr̄ Exo. vj. Nomen meū adonay nō indicaui eis. gͦ ex hͦ textu pꝫ ꝙ aliqͥd cognouer̄tpres ſequētes qd̓ nō ꝯgnouerūt precedentes. qꝛ reuelauit dn̄s moyſi qd̓ nō reuelauit pribus. gͦ videt̉ ꝙ fidesnr̄a aliqͥd ꝯgnoſcat. nūc qd̓ fides pr̄m nō ꝯgnoſcebatcreuit gͦ fides qͦ ad credibilia. ¶ Itē ſicut lex euāgelicaſe habet ad legē moyſaicā qͣꝫtum ad moralia. ſic fides legis noue ad fidē veteris legis qͣꝫtū ad credibilia. ſꝫ euāgeliū ſuꝑ legē veterē addit multa ꝯſilia. gͦ vr̄ ꝙ fides legis noue ſe extendat ad plura credibilia qꝫ fides legisveteris. ¶ Item incarnatio xp̄i paſſio reſurrectio. etaſcenſio. ⁊ huiuſmodi ꝓponūtur oībus credenda qͥ ſūtin noua lege. ſed hec nō ꝓponebant̉ illis qui erāt ī legemoyſaica. gͦ ⁊c̄. ¶ Itē aliquid ꝯgnouit eccleſia pꝰ aduentū xp̄i. quod latebat angelos. gͦ multo fortius cognoſcit aliqͥd et credit qd̓ latebat hoīes puros. videt̉ gͦꝙ ſides creuerit qͣꝫtū ad ea que ꝑ ip̄m credūtur ⁊ ꝯgnoſcūtur. Prima manifeſtatur ꝑ hͦ qd̓ dicit Eph̓. iij. vt innoteſcat poteſtatibus et pͥncipibus ꝑ eccl̓iam multiformis ſapīa dei ¶ Sed ꝯͣ. Tota fides xp̄iana ꝯtinet̉ inlege. nō. et tota lex noua ꝯtinet̉ ī veteri. qꝛ rota eſt in rota ẜm ꝙ dr̄ Ezechielis j. Si gͦ fides pr̄m p̄ceden̄. aduetum xp̄i claudebat in ſe quicquid erat legis veterꝭ. claudebat et ꝑ ꝯn̄s qͥcqͥd erat legis noue. vr̄ gͦ ꝙ fides ẜꝫ tepora diuerſa non creuerit qͣꝫtū ad credibilia. Ite mutato obiecto mutat̉ habitus. gͦ ſi fides ẜm diuerſa tꝑa haberet aliqd̓ obiectū nouū. vicꝫ. ſi crederet aliqͥd qd̓ pͥusnō credidiſſet. ẜm diuerſa tꝑa mutata eſſet. Sed fides
LI
32
28
C
30