Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
223r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XLII

Remouet dubitatōꝫ q̄ ortūhꝫ ex vna illaꝝ diuiſionū. f Ex ſuꝑbia tn̄ oīa mala oriūl̓⁊ hec ⁊ alia. qꝛ vt ait Greg. Radix cūcti mali eſt ſuꝑerbia. ded dicitur.ᵈ Initiū oīs peccati ē ſuperbia. q̄ eſt amor propͥe excellentie. Cuiꝰ qͣttuor ſunt ſpēs vtGregꝰ. ait. Prima eſt cū bonuꝫqd̓ habet qͥs ſibi attribuit. Secunda cū credit a deo eſſe datūſed tn̄ pro ſuis meritis. Tertiscū ſe iactat habere qd̓ nō habꝫQuarta cū ceterꝭ deſpectis ſingulariter vult videri. Meritogͦ radix oīs mali dicit̉ ſuperbiaHuic aūt videt̉ obuiare quodapl̓us ait. Radix oīm maloꝝ ēcupiditas. qꝛ ſi radix oīm malorum eſt cupiditas. ergo ſuꝑbiequō ergo ſuꝑbia radix eſt ⁊ initium oīs peccati. Quō qͥdlibet hoꝝ ſcꝫ ſuperbia ⁊ cupiditas dicat̉ radix oīmmalorum. Sed vtrūqꝫ recte dictū eſſe

intelligat̉. ſi genera peccatorūſinguloꝝ. nō ſingula generumvtraqꝫ locutione includi intelligant̉. Nullū quippe genꝰ peccati eſt qd̓ interdū ex ſuꝑbia nonproueniat. Nullū etiā qd̓ ex cupiditate aliquādo nō deſcēdatSūt em̄ nōnulli hoīm qͥ ex cupiditate fiunt ſuperbi. ⁊ aliquex ſuperbia fiunt cupidi. Eſt eīvt Aug. homo qͥ nō eſt amatorpecunie niſi per hoc putaret ſeexcellētiorē eē. ideoqꝫ vt excellat. diuitias cupit. Tali hoī exſuꝑbia oborit̉ cupiditas. Et eſtaliquis qui nō amaret excellere niſi putaret per hoc diuitiasmaiores habere. ideo ergo excellere laborat. quia diuitiashabere amat. Hinc innaſciturſuperbia .i. amor excellentie excupiditate. Patet ergo ꝙ ex ſuperbia aliquando cupiditas. ⁊ex cupiditate aliquando ſuperbia orit̉. ⁊ iō de vtraqꝫ recte dicitur. ꝙ ſit radix oīs mali.

ciā. Et ſic pꝫ ꝙn̄ ē ꝯtrouerſia inter iſtā aſſigͣtionē ⁊ illādorꝰ aūt accipit ſenodoxiā ſiue inanē gloriā ꝓde dicta. ⁊ vltimo ſuꝑaddit ſuꝑbiā ſeptē capiſuꝑbistalibꝰ ꝗſi oīm vicioꝝ reginā. Sufficiētia aūt capitaliū⁊ numerꝰ multipliciter pōt accipi. Uno mō ſic. Cū peccatū capitale ſitcorruptio ſiue ꝓnitas reſpectueiꝰ ad qd̓ natua ꝓna ē ex corruptō.nariamultiplicari hꝫſicut ml̓tiplicari hꝫ illalitaPronitas āt illa p̄t multiplicari ex ꝑte obiectiqꝛ aut attendit̉ qͣꝫtū ad appetitū apparentis boni. aut qn̄tū ad fugā arētis mali. Sꝫmo mō. aut reſpectu boni interioris ⁊ ſic eſdi ſuꝑbia. aut exteFrioris ⁊ ſic eſt auaricia. aut inferioris ꝓut ſpctat ad ꝯſeruationē ꝓprie carnis ⁊ ſic ē gula.aut ꝯſertiōeꝫſpeciei ⁊ ſic ē luxuria. Si reſpeictū eſſectu apparentismali. h̓ pōt triplicit̓ eē. aut mali interioris ⁊ ſic eſt inuidia. aut exterioris ⁊ ſic ē ira. aut inferioris ⁊ ſic eſt accidia q̄ refugit malū carnis. Sꝫ iſte modꝰ ſumēdi nō videt̉ vſqꝫ quaqꝫ ꝯueniēs. Oīs em̄ ꝓnitas directe ē reſpctu apparētꝭ boni. Et iō eſt aliꝰ modꝰ multiplicādi hapnitatē ẜm diuerſitatē vicioꝝ aīe. Qm̄ ꝓnitas aut attendit̉ in ip̄a volūtate rōnali ẜm ſe. aut ꝑ ꝯiunctōeꝫ acſenſibilem. aut per coniunctionem ad vegetabileꝫ. Sẜm ſe ſic poteſt eſſe tripliciter. aut in comparatione addeum ⁊ ſic eſt ſuꝑbia. aut ad ꝓximū ⁊ ſic ē inuidia. auad ſeip̄m ⁊ ſic eſt accidia. Si ꝑ ꝯiunctionē ad ſenſibileſic pōt eē dupl̓r ẜm ꝙ duplex eſt motiua ſenſibilis. ſeꝯcupiſcibilis ⁊ iraſcibilis. ſi ꝑ ꝯiunctionē ad ꝯcupiſcibilē ſic eſt auaricia. ſi ad iraſcibilē ſic eſt ira. ſi attendatꝑꝯiunctionē cū vegetabili. ſic pōt eē dupl̓r. aut qͣꝫtumad generatiuā ⁊ ſic eſt luxuria. aut qͣꝫtū ad nutritiuā etſic eſt gula. Quātū ad augmētatiuā nulla eſt. qꝛ illa eſtpure naturalis. Sꝫ qꝛ ira ita ē ſpūale pctm̄ ſicut inuidia ⁊ accidia. adhuc vr̄ ꝙ ille modꝰ aſſignādi aliquā habeat incōuenientiā. Propterea tertio mō pōt dici ꝙnitas ad aliqd̓ appares bonū. aut ē reſpectu boni qd̓ reſpicit ſpm̄ ẜm ſe. aut reſpectu boni qd̓ reſpic̄ ſpm̄ ī carne. Si reſpectu boni qd̓ reſpicit ſpm̄ ẜm ſe. hͦ pōt cē q̄drupliciter. ẜm qͣttuor ꝯditōes boni ad qͣs ꝓnus ē appetitus nr̄. Appetit em̄ qͥs bonū ſub rōne dignitatis ethͦ ꝑ ſuꝑbiā. ſub rōne ꝓpͥetatis ⁊ ſic eſt inuidia. ſub rōneſeueritatis ⁊ ſic eſt ira. ſub rōne qͥetis ⁊ ſic ē accidia. Si

ꝟo ſit hec ꝓnitas reſpectu boni qd̓ reſpicit ſpm̄ in carne. hͦ eſt tripliciter ẜm triplicē ꝯditionē ſub qͥ ſpūs carnalis bonū appetit. Aut em̄ appetit bonū ſub rōne ſufficiētis ⁊ ſic eſt auaricia. aut ſub rōne demulcētis ⁊ ſic eſtluxuria. aut ſub rōne reficiētis ⁊ ſic eſt gula. Ex his ptꝫſufficiētia ⁊ numerꝰ vicioꝝ capitaliū. Nō em̄accipiūt̉ ꝑ oppoſituꝫ ad ꝟtutes.nec ad dōa. necad beatitudīesſꝫ ẜm ꝓnitatesreſpiciētes ꝯditiones boni apparētis. Paret̉etiaꝫ qͣre penesalios ſenſus nōhabemꝰ capitalia vicia ſic penes guſtuꝫ ⁊ tactum. qꝛ in hijsregnat ꝓnitasamplior qͣꝫ ī aliis ſenſibꝰ. Und̓ſi delectatōes q̄runt̉ in alijs ſenſibus. ad has reducunt̉. vtpoteſi aliquis velitaſpicere mulierem pulcrā vt īea delectet̉ ⁊ cōcupiſcat. reducitur talis delectatio ad luxuriamSil̓r ſi qͥs velitaſpicere pulcrū equū vel librū vt ip̄m habeat talis delectatio reducitur ad auariciam. Sicut enim appetitus ſpiritus ẜm ſe quodāmodo qͥetat̉ ſi habeat bonū excellēs cū ꝓprietate. ⁊ ſecuritate. ⁊ qͥete. Sic appetitꝰ carnalis qͥetat̉ cū hꝫ bonū ſufficiēs. demulcēs. ⁊ reficiensnec acqͥrit niſi ꝓpter hͦ tria. d Iniciū oīs peccati ēſuꝑbia. Cōtra. qꝛ dic̄ Criẜ. ſuꝑ illud p̄s. A facie inſipientie. Oīs peccati initiū inſipiētia eſt. ſꝫ cū nō poſſinteſſe plura eiuſdē initia pͥma ⁊ pͥncipalia. videt̉ ꝙ ſuꝑbianō ſit initiū oīs peccati. Itē ob̓r ẜm ꝙ mgr̄ obijcit inlr̄a. j. Thi. vltimo. Radix oīm maloꝝ ē cupiditas. Situ dicas ꝙ hec duo ſunt radices peccatoꝝ ẜm diuerſaꝫcōꝑatione. q̄rit̉ tūc de diuerſitate radicū. ⁊ qͥd intelligatur noīe radicis. ⁊ q̄ dr̄ia ſit inter capitale viciū ⁊ radicem. Itē q̄ dr̄ia ſit inter initiū ⁊ radicem. ℟º. dd̓m ꝙdiffert dicere initiū ⁊ radicē. Nā initiū ꝓpe dicit id a qͣinchoat motꝰ. radix ꝟo dicit illud vn̄ trahit̉ fomētuꝫ etnutrimētū. ⁊ iō cū pctm̄ trahat fomētū ex ꝑte appetibil̓.⁊ dicat receſſum a deo. hinc ē ꝙ initiū attendit̉ ex parteauerſionis. ⁊ radix ex ꝑte ꝯuerſionis ꝓpͥe loquēdo. Etqm̄ auerſio eſt ex rōne ꝯtēptus. ⁊ ꝯuerſio ē ex rōne cupiditatis ſiue libidīs. hinc ē ꝙ ſuꝑbia ꝓpͥe loquēdo dicit̉initiū. ⁊ cupiditas d̓r eē radix. Et qm̄ in oī pctō ē auerſio ⁊ ꝯuerſio. hinc ē ꝙ ſuꝑbia d̓r initiū oīm pctōꝝ. ⁊ cupiditas radix oīmmaloꝝ. ⁊ ſimul pn̄t ſtare illa duo.Accipit̉ tn̄ nomē radicis aliqn̄ ꝓ noīe initij ⁊ ecōuerſoCapitale aūt viciū differta radice in hͦ. ꝙ ſic̄ caput dic̄

1

13

tradix oīm

l

Augtꝭ

ELcupidite ē radixoū n̄ maloꝝ

14

Ppp