SecundusLiber

¶ Inquirit differētiā int̓ pctā oꝑis ⁊ volūtatis.et determinat ẜm duplicem opiniōem. avolūtas¶ Om aut eN mala etoꝑatio ſint pctm̄. queri ſolet vtrū ineodē hoīe et circa eandē reꝫ hec duovnū ſint pctm̄ vl̓ diuerſa? vt ſi qͥs volūtate furat̉volūtatē habuit malā q̄ pctm̄ ē. ⁊ actū malū qͥ itēpctm̄ ē. Hec aūt duo diuerſa ſunt ſcꝫ actio ⁊ volūtas. Sꝫ nūquid diuerſa ſūt pctā an̄ vnū. Quidadicūt vnū eē pctm̄. alij ꝟo dicūt diuerſa eē pctā.¶ Ponit et rn̄det obiectōibꝰ q̄ impugnare videntur opinionem magis probabilem.Quia cū conſtet hec duo eē diuerſa. aut diuerſaduo pctā dicunt̉. aut duo diuerſa nō pctā Quibꝰ.alij rn̄dent. hec duo diuerſa eē pctā nō plura. Nōem̄ plura pct̄ā ſūt. ſꝫ pctm̄ vnū. qꝛ vna p̄uaricatiovel inobediētia in vtroqꝫ admittit̉. ſiue qn̄ vult.ſiue qn̄ agit. ⁊ vnus ē ibi cōtemptꝰ. ſꝫ minor cū involūtate ſolū pctm̄ cōtinet̉. maior ꝟo cū volūtatietiā oꝑatio addit̉ et ideo maius ſit pctm̄. ſed nonplura. cum voluntas operi mancipatur.Sed adhuc eiſdē obijcit̉. Si vnū tm̄ illa duo pctāſunt. cum quis voluntate mala prius conceptadeinde opus patrauerit. nō pro aliquo reus eſtniſi pro quo ante opus reus erat. cū adhuc in ſola voluntate pctm̄ conſiſtebat. Nullus em̄ reuseſt eterne mortis niſi pro peccato. ſed peccatumaliud non eſt admiſſum actione qͣꝫ prius admiſſūerat voluntate. Non ergo pro aliquo alio iſte fitdamnabilis actu peccando. qͣꝫ ante fuerat cū ſola voluntate delinquebat. Ad hoc etiam et illi reſpondent dicentes. propter peccatum quidē tm̄

illum furem reum conſtitui. qͣꝫuis eius voluntaset actio vnum ſint peccatum. pro alio tamen reꝰfactus eſt actu peccando qͣꝫ prius erat ſola volutate delinquendo. quia pro actuqui eſt aliud qͣꝫvoluntas licet non aliud peccatum.¶ Itē adhuc q̄ſtioni inſtāt dicētes. Hec duoid̓odiuerſa eſſe peccata. quia diuerſorum legis mandatorum preuaricationes ſunt. Alio em̄ mandato legis prohibetur actio furti ſcilicet. nō furaberis. alio furandi voluntas ſcilicet non cōcupiſcesrem proximi tui. Cum aūt hec duo diuerſa mandata ſint quibus illa duo prohibentur. patet illaduo diuerſas eſſe preuaricatōes. diuerſa eē peccata. Ad quod etiam illi dicūt diuerſa quideꝫ eēmandata quibꝰ illa duo diſtinctim prohibentur.vt Aug. docet ſuper exodi. Uerumtamē in illisnon obſeruatis. vna tantum preuaricatō in curritur. vnumqꝫ contrahitur peccatuꝫ. licet duo diuerſa illis prohibeantur. Sicut econuerſo duo ſt̓mandata charitatis quibꝰ duo precipiuntur diligi. vna tamen in eis nob̓ ꝯmendat̉ charitas.¶ Querit qualiter reatus poſſit manere peccato abeunte. et inde accipitur dr̄ia orignalis et actualis peccati. quia actuale tranſit actu et remanet reatu. originale econuerſo.¶ Preterea queri ſolet. cum ab aliquo ꝑpetratovoluntate peccato. voluntas id agendi et actiotranſierit. nondum tamen vera habita penitentia. vtrum illud peccatuꝫ vſquequo peniteat ſitin eo. Quod non eſſe videtur. quia volūtas illaq̄ pͥus fuit nō ē neqꝫ actio. qꝛ neqꝫ vult illd̓ vl̓ agitqd̓ an̄ voluit ⁊ egit. Sed nō eſt ignorandum pec-

¶ Diſtīctio. xlij. Deſcēdit ad ſpēales differētiaspeccati in cōmuni.Um aūt volūtas mala ⁊ oꝑatio ⁊cͣ. Supra oſtēdit magiſter qualiter peccatū ortū habeat a voluntate in generali. in hac ꝟo ꝑte deſcendit magiſter ad differētias peccati. Diuidit̉ aūt ꝑs iſta in duas ꝑtes. In quaꝝ pͥma deſcendit magiſter ad differentias peccati cōes. In ſecūda vero deſcendit ad vnū peccatum ſpeciale qd̓ eſt inter cetera peccatoꝝ genera magis graue ⁊ abominabile. infra di. xliij. Eſt p̄terea qͦddā peccati genꝰ ⁊c̄. Prima ꝑs que ſpectat ad p̄ſentē diſtinctionē tres habet ꝑtes. qm̄ differētia peccati ad peccatum pōt attendi tripliciter. aut qͣꝫtū ad actū. aut qͣꝫtūad reatū. aut qͣꝫtū ad peccandi modū. In pͥma gͦ inqͥrimagiſter differētiā inter peccata oꝑis ⁊ volūtatis. Inſecūda inqͥrit differētiā ex ꝑte reatus. q̄ eſt inter genuspeccati originalis ⁊ actualis. venialis ⁊ mortalis. ibi.Preterea queri ſolet ⁊c̄. In tertia vero ſubiūgit diuer-

necte reſpicit illius deordinatōis remotōem. ip̄a etiā ſola fuit q̄ ſibi ſe pͥncipiū poſuit ⁊ deū derelinquēdo contempſit dū peccauit. ⁊ iō debet ꝑ penaꝝ multitudinē inſeruitutē redigi. vt q̄ dehonorauit deū volūtarie contēnendo. honoret ip̄m voluntarie ſupplicia patiendo.

¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ in viris iuſtis ⁊ in xp̄o nō fuit 5ipena inuolūtaria. dd̓m ꝙ ibi nō tenet pena rōneꝫ vltionis. niſi relata ad volūtatem ade peccatricē. reſpectucuiꝰ volūtatis oīs pena eſt inuolūtaria. qꝛ volūtas peccatrix q̄rit oblectatōꝫ. ⁊ refugit paſſionē. Ad illud qd̓ ſꝫobijcit̉ de ꝑuulo qͥ patit̉ penas. rn̄deri p̄t ſic̄ ad hoc.ſos modos peccādi. ſiue diuerſa genera peccatoꝝ permodū narrationis. ibi. Modi aūt peccatoꝝ varias ⁊c̄Prima ꝑs diuidit̉ ī duas. In quaꝝ pͥma magiſter mouet queſtionē ⁊ determinat ẜm duplicē opinioneꝫ. Iſcd̓a vero ponit ⁊ rn̄det obiectionibꝰ que īpugnare vident̉ opinionē magis ꝓbabilē. ibi. Quia cum ꝯſtet ⁊c̄Sil̓r ſcd̓a ꝑs in qua inqͥrit differētias peccatoꝝ qͣꝫtumad reatū duas hꝫ. In pͥma q̄ritur qͣliter reatꝰ poſſit manere peccato abeūte. in qua accipit̉ differētia actualispeccati ⁊ originalis. qꝛ actuale trāſit actu ⁊ remanet reatu. originale aūt ecōuerſo. In ſcd̓a ꝟo on̄dit ꝙ reatusnultipl̓r accipit̉ in ſcpͥtura. vicꝫ ꝓ obligatōe pene eterie. ⁊ pene tꝑalis. ex qͦ accipit̉ differētia mortalis peccai ⁊ venialis. ibi. reatꝰ in ſcpͥtura multipl̓r accipit̉. Siniliter tertia ꝑs duas hꝫ ꝑtes. In quaꝝ pͥma tāgit matiſter qͥnqꝫ modos diuidēdi pctā ꝯſuetos in ſcripturaIn ſcd̓a vero remouet dubitationē q̄ ortū hꝫ ex vna ilarum diuiſionū. ibi. Ex ſuꝑbia tn̄ oīa mala oriunt̉ ⁊c̄.

jri

DI. XLI

Tertia oblectio

Prima obiectio.℟ª.

4

Scd̓a obietio.

&.