DI.LLXV

aliquo corrumpant̉ totaliter. tunc queritur aūt ille deſinit eſſe. aut nō. Si ſic. gͦ ꝑ peccatū contingit corrumpere ſubſtantiā immortalē ⁊ incorruptibilē aīam ſcꝫ rationalē. qd̓ eſt impoſſibile. Si aūt nō deſinit eſſe. aut gͦpoteſt peccare aut nō. Si poteſt peccare. gͦ aliquod bonum pōt ꝑdere. ſi hͦ. adhuc habet aliqͥd de habilitate etmodo ⁊ ſpecie ⁊ ordine q̄ corrumpunt̉ ꝑ malū culpe. Sinō poteſt. ⁊ ſubſtātia rōnalis q̄ nō pōt peccare habensliberā voluntatē melior eſt illa q̄ poteſt peccare. qꝛ deoſimilior eſt. gͦ ꝑ multitudinē peccatorū ꝑueniret homoad ſtatum meliorē. ſꝫ hͦ eſt falſum ⁊ impoſſibile. gͦ ⁊ illd̓ex quo ſequit̉. vicꝫ ꝙ modꝰ ⁊ ſpecies ⁊ ordo totalit̓ adimatur ꝑ peccatū. ¶ Sꝫ ꝯtra. Omne illud a quo fit ademptio ⁊ ablatio. ſi nō eſt infinitū. aliquādo totalitereſt ademptū. ſed om̄e bonū qd̓ eſt in anīa ſiue ſit habilitas ſiue potentia finitū eſt. gͦ ſi ꝑ malū culpe tollit̉ ⁊ adimitur. neceſſe eſt ꝙ aliqn̄ totaliter adimatur. ¶ Iteꝫ ſimalū adimit. tātū de bono. gͦ maius malū maiꝰ adimit⁊ duplo malū duplo adimit. ſed nullū eſt peccatum itamagnū qͥn adhuc poſſit eē maius. gͦ ſi vnu ꝑuum peccatum adimit aliqͥd de bono. poſſibile eſt ꝙ aīa cōmittatita magnū peccatū ꝙ totaliter adimit bonū quod ꝑ peccatum puatur. ¶ Itē quantacūqꝫ corꝑali quātitate data. qͥntūcūqꝫ modicū inde auferat̉. vtpote ſi a mari auferatur gutta aque ꝯtingit intelligere ꝙ aliqn̄ totū auferatur. gͦ pari rōne videt̉ in qͣntitate virtutis. ꝙ qͣꝫtūcunqꝫ paꝝ aufert̉ ꝑ malū. ſi hō peccet ꝯtinue. aliquādototum erit ꝯſumptū ¶ Item ſicut ſe habet gratia ad ꝓnitatem. ſic ſe habet culpa ad bonā habilitateꝫ. ſed graadeo poteſt creſcere ꝙ oīno aufert ꝓnitatē. ſicut patetin xp̄o ⁊ beata virgine. in qͥbus fuit tāta gr̄a ꝙ nulla fuit in eis ad malū ꝓnitas. gͦ pari rōne videt̉ ꝙ adeo pōtcreſcere culpa. ꝙ totaliter ꝑdatur ad bonū habilitas.¶ Item ſicut ſtatus glorie ꝯfirmat in bono. ita ſtatusdanationis ꝯfirmat in malo. gͦ ſicut ꝑ gl̓iam reddit̉ homo impoſſibilis ad malū. ita ꝑ dānationē eternā redditur impoſſibilis ad bonū. ſꝫ vbicunqꝫ eſt ad bonū īpoſſibilitas. ibi nulla ē ad bonū habilitas. ſi gͦ habilitas acbonū eſt illud qd̓ adimit̉ ꝑ peccatū. ⁊ cuius modꝰ ſpecies ⁊ ordo tollit̉ ꝑ culpam. videt̉ ꝙ hec aliqn̄ totaliter ſitadempta. ¶ ℟º. dd̓m ꝙ abſqꝫ dubio ꝑ malū culpe nonꝯtingit oīno remoueri ⁊ priuari habilitatē voluntatisad bonū. nec modū ſpecie ⁊ ordinē qͥ ẜm illā attendunt̉⁊ h̓ manifeſte apparet. qꝛ nunqͣꝫ volūtas pōt eſſe ſine naturali habilitate ⁊ aptitudīe ad bonū. ſicut gͦ nō poteſtvoluntas peccando deſinere eſſe. ſic nō poteſt totamhabilitatem illā ꝑdere. ⁊ modum ⁊ ſpeciē ⁊ ordinē q̄ ẜmillaꝫ attēdunt̉ totaliter amittere. Et hͦ qͥdem dic̄ Autexpreſſe. ⁊ cōiter ꝯſentiūt in hoc oēs doctores. Sed qliter ꝑ peccatū habilitas illa ꝯtinue adimat̉ ⁊ nūqͣꝫ finatur ſiue ꝯſummat̉ difficile eſt aſſignare. Et ſuꝑ hoc diuerſi ſenſerunt diuerſimode. Quidā em̄ voluerūt dicere ꝙ habilitas illa nunqͣꝫ totaliter tollit̉. ꝓ eo ꝙ ⁊ ſi ſitfinita in ſe. eſt tn̄ ordinabilis ad infinitū bonū ⁊ ad infinitos. actus. ⁊ iō nunqͣꝫ pōt tolli. nec ꝑ peccati magnitudine. nec ꝑ peccati multitudinē. Sꝫ iſte modꝰ dicēdinō ſatiſfacit. nā habilitas qͣꝫtūcunqꝫ diminuat̉ ꝑ pctm̄adhuc eſt ad infinitū bonū. adhuc etiā eſt ad infinitosactus. gͦ ex illa ꝑte ita magna eſt ſicut pͥus erat. gͦ in nullo eſt diminute. igit̉ ordinatio ad boni infinitate vel adactuū multitudinē nihil facit ad illiꝰ habilitatis diminutionē. īmo potius ex hͦ poſſet argui ꝙ nullo mō minuitur. cū infinitū nō ſit minꝰ infinito ex ea ꝑte qua infinitum eſt. ¶ Et ꝓterea alij dixerūt aliter ꝙ illa habi-

litas ⁊ ſi ſemꝑ diminuat̉. nunqͣꝫ tn̄ totaliter tollit̉. qꝛ diuiſibilis eſt in infinitū. ⁊ nūqͣꝫ poteſt adeo ꝑ diuiſioneꝫdiminni. qͥn adhuc poſſit minor effici. ſicut in ſpūalibꝰhabilitas potētie q̄ eſt quātitas virtutis. nunqͣꝫ pōt ꝑpeccatū adeo ꝑua effici. qͥn adhuc poſſit minor fieri. ⁊ hͦnihil ꝓhibet ꝙ aliqͥd ſit finitū actu ⁊ infinitū diuiſione⁊ ita ꝙ ſit ſꝑ diminuibile. ⁊ nunqͣꝫ totaliter ꝯſumptibile. Sed nec iſte modꝰ dicendi ſatiſfacit. Nam qͣꝫuis cōtinuū ſit diuiſibile in infinitū. nunqͣꝫ eſt tn̄ ꝯtinuū aliquod ita magnū ꝙ ſi ꝯtinuat̉ diuiſione qͣꝫtūcunqꝫ parua. ⁊ poſtmodū ꝯſequēter fiat ablatio partis ita parueſicut pus. ⁊ ſic ꝯſequēter ꝓcedēdo. qͥn aliqn̄ totum conſumatur. ſicut patet ſi a monte aufert̉ ita modicū ſicuteſt vnus athomus. ergo ſi malū aliqͥd tollit de habilitate. cuꝫ nō ſint ibi infinita tanta. aliquādo erit totaliterꝯſumpta. Si tu dicas ꝙ hoc verū eſſet ſi in ſequēti culpa tantū adimeret̉ ſicut in pͥma. nunc aūt nō eſt ſic. qꝛſemper minus ⁊ minus adimitur. ⁊ ita nunqͣꝫ finitur.Si quis em̄ in diminuendo acciꝑet milleſimā partemdiminuibilis. ⁊ poſtmodū milleſimam partem reſidui⁊ ſic procedendo. nunqͣꝫ totaliter tolleret. Si inqͣꝫ hocmodo dixeris nō ſatiſfacis. pro eo ꝙ maior culpa plustollit de bono. ⁊ minorem culpam precedentem poteſtſubſequi maior culpa. ⁊ ſic ꝯſequenter ꝓcedendo. ergoſemꝑ pōt fieri maior ⁊ maior ademptio. ⁊ ita neceſſarioaliquādo poterit fieri illius totius boni conſumptio.¶ Et ideo dixerunt aliqui aliter. vicꝫ ꝙ illa habilitasſemꝑ minuit̉ ⁊ nunqͣꝫ finit̉. hoc venit ex hoc ꝙ eſt durabilis ⁊ cōtinuabilis in infinitū. qͣꝫuis ſit actu finita Unde ſicut aqua que eſt in fonte ſcaturiente actu finita eſtnūqͣꝫ tn̄ pōt tm̄ exhauriri quin ſemꝑ remaneat. ꝓpter hͦꝙ eſt ibi virtus cōtinue influendi. ſic ⁊ in ꝓpoſito dicūtſe habere. ꝙ ip̄a habilitas ad bonum ortuꝫ habet a libertate voluntatis. ⁊ qͣꝫtumcūqꝫ voluntas ſe actu dehabilitet. qꝛ tn̄ ſemꝑ manet libera. ſemꝑ pōt ſe ad bonū habilitare. Et ideo ſicut ſi qͥs ſubtraheret radios ſoli illumināti. ſol poſſet ꝯtinue ſuos radios reſtaurare. qͣꝫuis habeat actualiter finitatē. ſic ⁊ in ꝓpoſito dicunt ſe habereet ideo cum pctm̄ non poſſit ip̄am voluntatē que eſt radix ⁊ pͥncipiū illius habilitatis ꝑimere. ⁊ volūtas ſemꝑpoſſit illam habilitatem ꝯtinuare. malum culpe nunqͣꝫpōt eam totaliter ꝯſumere. qͣꝫuis aliquo mō poſſit diminuere. Sed nec iſte modus dicendi ſaſfacit. Nam ſiideo habilitas non finiret̉ ꝓpter hoc ꝙ ꝯtinue reſtaurat̉. ſic duo ſequerent̉ incōuenientia. quoꝝ vnum eſſetꝙ nec habilitas minueretur niſi ad tempꝰ ſicut nec aqͣfontis. Aliud eēt ꝙ homo poſſet reſurgere a pctō ꝑ ſeip̄m. ſi illam habilitatē poſſet voluntas ſine gratia reſtaurare. ⁊ reſtaurādo cōtinuare. ¶ Et ꝓpterea ē quartus modus dicendi. vicꝫ ꝙ habilitas ſemꝑ pōt minuiet nūqͣꝫ totaliter ꝯſumi. ⁊ hoc quia eſt elongabilis a rectitudine in infinitū. Sicut em̄ linea curua pōt infinities elongari a rectiudine .i. nūqͣꝫ tantū elongari quinadhuc poſſit magis. Sic cū malum corrumꝑat habilitatē elongando ipſam a rectitudine. ꝓ eo ꝙ ip̄m maluꝫſiue malicia eſt curuitas. ⁊ intenſio in malo eſt ꝑ receſſūa bono. habilitas illa nūqͣꝫ adeo diminuit̉ quin adhucpoſſit magis diminui. qꝛ nūqͣꝫ adeo elongat̉ qͥn magispoſſit elongari et nunqͣꝫ adeo curuat̉ quin poſſit magꝭcuruari. ⁊ idco ſemꝑ pōt per malum diminui. ⁊ nunqͣꝫtotaliter tolli. Hic aut modus dicendi inter ceteros p̄dictos magis videt̉ eſſe rōnalis ꝓ eo ꝙ fundatur ſupermodū adimēdi ipſius mali. Corrūpit em̄ ſicut dictumeſt ꝑ elōgationem a bono ſicut aug. dicit ⁊ mgr̄ in fi. di.RkK

P

KKk 2