DI.XXXIIII

lum habeat aliqd̓ eē. ¶ Iteꝫ aut peccatū eſt aliqͥd ẜm ꝙpeccatū aūt nihil. Si aliqͥd. habeo ꝓpoſitū. Si nihil. etdeus punit hominē ꝓ peccato. ergo deus punit hominem ꝓ nihilo. ſed qui punit alium ꝓ nihilo iniuſte punit. ergo ſi deꝰ punit hoīem ꝓ culpa. videtur ꝙ iniuſteA faciat in puniendo ¶ ℟º. dd̓m ꝙ malū ſiue peccatumduplicit̓ poteſt accipi. Uno mō abſtractiue. Alio moad ꝯcretiue. Scd̓m aūt ꝙ malū dicit̉ ꝯcretiue ſic cōcernit illud qd̓ deformat vel aliquā actionē vel aliquā ſubſtantiā. ⁊ ſic dicit̉ malū res mala. vtpote actio mala vlanima mala. Et hoc modo malū aliquid eſt ⁊ habet eēnature. Si aūt aliqn̄ dicat̉ ip̄a res mala ſiue peccatornihil eē. hoc dicit̉ quantū ad bene eē. qd̓ quidē eſt eſſe odinatū. Un̄ cum dicunt̉ hoīes nihil fieri cū peccant. hͦVnō dicit̉ qꝛ om̄i eē pͥuent̉. ſed qꝛ pͥuant̉ eſſe ordinato. qꝛqͥdem eſt eē completū. ⁊ de quo dicit Boecius. ꝙ eſſeqd̓ ordinē retinet ſeruatqꝫ naturā. Contingit iteꝝ lode malo ſiue de peccato abſtracte. ⁊ hoc modo malū ſiue peccatū in recto ſiue predicatione formali nō eſt aliquid ſed nihil. quia nō eſt ens nec bonum ſed priuatioboni. Quāuis aūt malicia vel peccatum nihil ſit in recto. in obliquo tamen alicuius eſt. ⁊ alicuius vt oppoſti. ⁊ alicuius vt ſubiecti. Alicuiꝰ vt oppoſiti vtpote boni. Malū em̄ eſt pͥuatio boni. ⁊ quia ſic eſt priuatio boni vt tamen nō ſit oīno vera boni adnihilatio. ſic pͥuabonum ꝙ relinquit bonū. vnde ſi priuat bonū gratie ꝙrelinquit bonum nature. ſic pͥuat actum vt relinqͥt apttudinē. ſic priuat bonū quantū ad effectum vt tamen inſubiecto relinquat debitū. ⁊ ideo malū abſtractiue ſumptum formaliter loquendo pͥuatio eſt. ⁊ ideo nihil eſt.Eſt etiā alicuiꝰ entis vt ſubiecti. quia eſt in aliquo enteNō em̄ ē oīmoda pͥuatio ſiue adnihilatio. Et quia ẜmhanc viam rationes ⁊ auc̄tates ad pͥmaꝫ ꝑtem inducteoſtendunt malū ſiue peccatū nihil eſſe. ideo ꝯcedendeſunt. ¶ Ad illud vero qd̓ primo obijcit̉ in ꝯtrarium. qpeccatum eſt dictū vel factum ⁊c̄. Dicendū ꝙ ibi acciptur peccatū ſiue malū concretiue ꝓut concernit actionem ſubſtratā. ⁊ hoc modo aliquid eſt. ſed hoc nō repugnat ſed ꝯſonat eis que dicta ſunt ¶ Ad illud qd̓ obiz5eitur qd̓ virtus ⁊ vicium ſunt contraria. Dd̓m ꝙ viciūẜm ꝙ ꝯtrariat̉ virtuti. vtpote luxuria caſtitati. nō tm̄dicit priuationē. ſed etiam dicit aliquē habitū ſubſtratum quo aliquis redditur facilis ad perpetrandū illudpeccati genus. ⁊ hoc modo accipiendo viciū. viciū nōoīno nihil eſt. Alio modo accipiendo viciū ꝓut eſt priuatio boni tm̄. ſic nō ꝯtrariat̉ virtuti ẜm rem. īmo opponitur ſicut priuatio ⁊ habitus. Si aūt dicat̉ alicubihoc modo vicium cōtrariari virtuti. accipit̉ largo modo ꝯtrariū pro qualibet oppoſitione ⁊ repugnātia. Ul̓hoc dicitur qꝛ ⁊ ſi ẜm veritatem vicium opponatur virtuti vt priuatio. habēt tamen virtus ⁊ viciū quodāmodo legem contrarioꝝ in hoc ꝙ mutuo ſe expellunt. ⁊ abvno fit regreſſus ad alterū in qua conditione oppoſitavt priuatio ⁊ habitus ab his q̄ opponunt̉ ſicut ꝯtrariadiſtinguunt̉. Et ꝓ tanto dicit Aug. in ench̓. ꝙ in hͦ falit regula dialecticoꝝ vocans bonū ⁊ malū ꝯtraria. ⁊ hͦex cauſa p̄dicta. Nihilominꝰ tn̄ dd̓m ꝙ malū eſt in eodem genere cū bono. ſed hoc nō eſt ꝓprie ⁊ ẜm rectā ordinationē. ſed hͦ eſt per quandā reductionē. ⁊ ex hͦ nonſequit̉ ꝙ malū ſit aliqͥd. Nā pͥuationes ad idē genꝰ cumſuis habitibus reducunt̉. ⁊ tn̄ ip̄e formaliter loquendoIo nihil ſunt. ¶ Ad illud qd̓ obijcitur ꝙ malū eſt in aliqͦ.geſt. dd̓m. ꝙ illud nō ſequit̉. nā ſicut dicit ph̓us. Que-

dam ſunt entia. q̄dam ſunt entiū. ⁊ qͣꝫuis priuationespoſſunt dici entiū. nō tn̄ dicunt̉ entia. Cū aūt dico maliciam eſſe in alio. dico eaꝫ eſſe entis. ſed cum dico maliciā eſſe ens. attribuo ei entitatē in ſe. ⁊ pͥmū eſſe eſt eſſeẜm quid. ſecundū eſſe eſt ſimpliciter. ⁊ ideo ē ibi ſophiſma ẜm qͥd ⁊ ſimpliciter. ¶ Si aūt querat̉ de hac. Malicia eſt. vtrū ſit ꝯcedenda vel nō. Dd̓m ꝙ hoc verbumeſt ſicut vult ph̓us dupliciter pōt p̄dicari. Aliqn̄ p̄dicatur vt compoſitio media inter duo extrema. ⁊ ſic dicitur tertiū adiacēs. vt cū dicit̉ homo eſt albus. Aliqn̄vero ſic p̄dicatur vt res importata ꝑ ip̄m ſit attributuꝫſiue alteꝝ extremoꝝ. Quādo gͦ ſic dicit̉. Malicia ē. ſichoc verbū eſt accipiat̉ vt p̄dicatū. ſicut accipiunt̉ aliaverba. vt legit ⁊ hmōi. tunc locutio eſt falſa. Eſt em̄ ſenſus. malicia eſt .i. malicia eſt ens .i. eēntia aliqua. hͦ enīverbū ſignificat eēntiam vel ſubſtantiaꝫ vniuſcuiuſqꝫ.Alio mō poteſt intelligi predicari vel accipi in huiuſmodi locutione ſicut copula. ⁊ eſt oratio quodāmododefectiua. ⁊ tunc eſt ſenſus. malicia eſt .i. malicia alicuiineſt. ita ꝙ ip̄a malicia potius intelligit̉ vt alteri inherens qͣꝫ alteri ſubſtans. ſicut cū dicitur malū. ⁊ intelligitur aliquid eſſe malū. Et hoc modo accipiendo nonvalet. Malicia eſt. gͦ eſt ens. ¶ Ad illud qd̓ obijciturꝙ pura priuatio nō intendit̉ nec remittit̉. Dd̓m. ꝙ ſi dicatur pura priuatio. hoc eſt priuatio nihil potens necin recto nec in obliquo. hoc modo verum eſt dicere ꝙnon recipit magis ⁊ minus. ſicut chimera nihil eſt. ethircoceruus nihil eſt. nec eſt vnum magis nihil qͣꝫ reliquum. Alio modo pura pͥuatio dicitur. quia nihil ponit in recto. ponit tamen in obliquo. ⁊ hoc modo malicia priuatio poſſet dici. ſed de hac nō eſt verum ꝙ nōrecipiat magis ⁊ minus. Poteſt enim magis ⁊ minusrecipere ratione eius entis quod reſpicit quaſi in obliquo. Unde dicitur maior priuatio. in qua eſt maior boni corruptio. ⁊ in qua minus de bono relinquitur. minor vero in qua minus de bono corrumpitur ⁊ plus relinquitur. Et ſic patet ꝙ ex hoc non ſequitur ꝙ peccatum abſtractiue loquendo ſit aliqua poſitio. ¶ Ad illud quod obijcitur ꝙ eſſe ordinatum preſupponit eſſe.Dicendum ꝙ veruꝫ eſt in his que per ſe ordinantur. ordinatum preſupponit eſſe. in his autem que ordinantur per accidens non preſupponit eſſe in ſe. ſed rationeillius in quo vel per quod ordinantur. Et hoc mododicitur ordinari. non quia ſit in ſe ordinatum cum ſit pͥuatio modi. ſpeciei ⁊ ordinis. ſed quia ordinabilitatemhabet in pena ratione ipſius punibilis. hoc autem melius determinatum eſt in lib̓. iiij. diſt. xlvj. ¶ Ad illudquod obijcitur ꝙ ſi peccatuꝫ nihil eſt. ꝙ deus punit hominem pro nihilo. Dicendum ꝙ ſicut pretactum eſt. etſi peccatū nihil ſit in recto. nihilominus tamen in obliquo eſt alicuius entis vt oppoſiti. ⁊ alicuius vt ſubiecti circa quod relinquit debitum reſpectu boni priuatiDico igitur ꝙ peccatum eſt meritum pene. non ſolumratione priuationis ſed ratione debiti relicti ⁊ boni priuati. vnd̓ nō eſt homo dignus puniri ſoluꝫ quia bonocaret. ſed quia caret ⁊ debet habere. Et licet carentia illa nihil ſit. debitum tamen habendi aliquid eſt. ⁊ ideoex hoc non ſequitur ꝙ deus puniat hominem pro nihilo. quāuis peccatum nihil ſit. Hoc autem apertum eſtſi quis conſideret in ſenſibili exemplo. ſcilicet. cum rexincarcerat ſeruum quia non reddidit tributum. vel cūaliqͥs creditor incarcerat aliquē qꝛn̄ ſoluit ſibi pecuniāmutuatā. priuatio enim nō ꝑ ſe ſꝫ cū debito ē in cauſa.

ꝟ

37

I

38

X

39

5

49

36

Iii 3