SecundusLiberE
ra eſt ꝑ gratiā. quā fuerat ſi nōpeccaſſet acceptura ꝑ meritū.Quāuis ſine gr̄a nec tunc vllūmeritū eē potuiſſet. qꝛ ⁊ ſi ip̄mpeccatū in ſolo erat arbitrio cōſtitutū. nō tn̄ iuſticie hn̄de vl̓ retinēde ſufficiebat libeꝝ arbitrium. niſi diuinū p̄beret̉ adiutoriū. Ecce his verb̓ ſatis on̄dit̉ꝙ an̄ pctm̄ hō īdigebat gr̄a operāte ⁊ cooꝑante. Nō em̄ hēbatqͦ pedē mouere poſſet ſine gr̄eoꝑantis ⁊ cooꝑātis auxilio. habuit tn̄ quo poterat ſtare.¶ Utrū hō an̄ lapſum gr̄am etvirtutes habuerit.¶ Preterea q̄ri ſolet vtrū hōan lapſum virtutem habuerit.Quibuſdā videt̉ ꝙ nō habuerit. id ita ꝓbare conātibꝰ. Iuſticiā inqͥunt nō habuit qꝛ p̄ceptūdei ꝯtēpſit. Nec prudētiā. qꝛ ſibinō ꝓuidit. Neqꝫ tꝑantiā. qꝛ aliena appetijt. Nec fortitudinē.qꝛ praue ſuggeſtiōi ceſſit. Quibus rn̄dētesª dicimꝰ adā qͥdē n̄tunc habuiſſe has virtutes qn̄peccauit ſꝫ ante. ⁊ tūc amiſiſſe.Qd̓ ml̓tis ſctōꝝ teſtimonijs cōprobat̉. Ait em̄ Augꝰ. in qͣdamomelia. Adam ꝑdita charitatemalꝰ inuētꝰ ē. Itē pͥnceps viciorum dū vicit Adā de limo terread imaginē dei factū. pudiciciaarmatū. tꝑantia cōpoſitū. charitate ſplendidū. pͥmos parentes illis donis ac tātis bonis expoliauit ꝑiterqꝫ ꝑemit. De hoceodē Amb. ad ſabinū ait. Quādo Adā ſolꝰ erat nō eſt p̄uaricatus. qꝛ eiꝰ mēs deo adherebat.Suꝑ p̄s. qͦꝫ dicit. Ꝙ hō an̄ peccatū beatiſſimꝰ aurā carpebatethereā Sꝫ quō ſine virtute beatiſſimꝰ erat. Aug. qͦꝫ ſuꝑ Gen̄.
dic̄. Adā an̄ pctm̄ ſpiritali mētep̄ditū fuiſſe. Nō eſt gͦ dubitādūhoīeꝫ an̄ peccatū ꝟtutibꝰ fulſiſſe. ſꝫ ill̓ ꝑ pctm̄ expoliatū fuiſſe.¶ Determinat cuiuſmodi pena hō fuit punitꝰ ꝓpter pctm̄.ſcꝫ pena eiectōis de padiſo. c¶ In illiꝰqͣꝫ peccati penā eiectus eſt de ꝑadiſo in iſtū miſeriarū locū. ſic̄ in gen̄. legit̉ᵇ Nūcᵇergo ne forte mittat manū ſuā⁊ ſumat de ligno vite. ⁊ comedat ⁊ viuat ineternū. emiſit eūdeus de ꝑadiſo voluptatis Hisverbis inſinuari videt̉ ꝙ nunqͣꝫmoreret̉. ſi poſtea de illo lignoſumpſiſſet.¶ Quomodo intelligēdū ſit illud ne ſumat de ligno vite ⁊ comedat ⁊ viuat ineternū.d¶ Sꝫ qꝛ ꝑ peccatū iam mortuum corpꝰ habebat. illa verba extali intellectu accipi pn̄t. Deusmō irati loquēs. de hoīe ſuꝑboait. Uidete ne forte mittat manum ſuā ⁊c̄. id ē. cauete vos angeli ne comedat de ligno vitequo indignꝰ eſt. de quo ſi ꝑſtitiſſet comederet ⁊ viueret ineternū. Sꝫ mō ꝓpter inobediētiaꝫindignꝰ eſt comedere. Et ſicutverbo dixit. ita oꝑe exhibuit.Emiſit em̄ eū deꝰ de paradiſo.voluptatis in mūdū iſtū locū ſibi congruū. ſicut plerūqꝫ malꝰcū inter bonos viuere ceꝑit. ſi īmeliꝰ mutari noluerit. de bonorum ꝯgregatione pellit̉ pōdere praue ꝯſuetudinis preſſus.¶ De flammeo gladio ante paradiſum poſito.¶ Ne vero ad illud poſſet accedere. collocauit deꝰ an̄ paradiſum cherubin ⁊ flāmeū gladiūatqꝫ verſatilē ad cuſtodiendaꝫ
a ¶ Dicimus Adā quidē nō tūc habuiſſe has virtutesqn̄ peccauit ⁊c̄. Cōtra videt̉ dicere falſum. qꝛ ſi nō habuit eas qn̄ peccauit. gͦ an̄ amiſit eas qͣꝫ peccaret. ſꝫ virtutes nō pn̄t amitti ſine peccato. gͦ an̄ peccauit qͣꝫ peccauit. Iuxta hͦ querit̉ vtrū hō qn̄ peccauit erat ſapiensvel ſtultꝰ. Si ſapiēs. gͦ nō peccabat. Si ſtultꝰ.n̄ videt̉ ſtulticiaeē pena peccati.℟ª. dd̓m. ꝙ tp̄cōmiſſionis peccati Ade pōt dupliciter determinari. Aut ẜm inchoationeꝫ. auẜm ꝯſumationē.vtroqꝫ iſtoꝝ modoꝝ ẜmo magiſtri hꝫ veritatemẜm intellectū diſferētē. Si em̄ intelligat̉ de initōvt ſit ſenſus. nōhabuit virtutesquādo peccauiti. qn̄ peccare inchoauit. dd̓m ꝙẜmo iſte intelligit̉ ꝙ nō habuivirtutes quātuꝫad vſum. licꝫ haberet ꝟtutes q̄ntum ad habitumUn̄ ī pctī ſui inchoatōe qͦdāmōꝟtutes hūit qͦdā?mō ꝟtute caruithūit ẜm hītū. ſꝫcaruit ẜm vſunSi āt ītelligat̉⁊tꝑe ꝯſūatōis pecati. ſic cum ꝯſimatio peccati ferit in inſtanti. ⁊ſimul ſunt peccatum ꝯſūmari ⁊ eſic etiā p̄dictꝰ ſemo veritatē hNō ſolū ꝓpter hͦꝙ Adā tūc nonhabuit virtutesqͣꝫtū ad vſum. vrū etiā quātū achabitū Si enimhabuit tūc pecctum. cōſtat ꝙ nōhabuit virtutishabitum. Sicutem̄ in peccato ſimul eſt ꝯſūmari⁊ ꝯſūmatū eſſe. ſic ⁊ in habitu virtutis ſimul eſt amitti⁊ amiſſum eē. ⁊ ſi amiſſus eſt nō habet̉ Planū eſt igit̉quādo peccauit. virtutes nō habuit. nec tn̄ ex hͦ ſequit̉
ꝙ nō amiſit. Amittere em̄ in his q̄ ſubito amittunt̉ nōponit habere in actu ſꝫ habuiſſe de p̨̄terito ⁊ nō haberede pn̄ti. hoc aūt meliꝰ manifeſtat̉ in qͣrto tractatu de iuſtificatione impij. Et ꝑ hoc patēt illa duo que obiectaſunt. b ¶ Nūc ergo ne forte mittat manū ſuā ⁊ ſumatde ligno vite ⁊c̄.Contra Si hoc ⁊veꝝ eēt. ſequeret̉.ꝙ Adam ex primo peccato nonincidiſſet ī neceſſitatem moriēdi.qd̓ eſt ꝯtra textūin qͣcunqꝫ die comedri. mor. mo.Itē lignū vite ſignū erat illius ligni vite qd̓ xp̄s ſē. qd̓ ē in medioꝑadiſi eccleſie. ſꝫiſtud lignū potius obeſt qͣꝫ ꝓſiillis qͥ īmūt. gͦ vidAdā cōmediſde illo ligno. potius ſibi nocuiſet qͣꝫ ꝓfuiſſet. ergo nō viueret īeternū. ¶ ℟º. dicendū ꝙ verbūlud eſt verbū domini loq̄ntis adangelos. Un̄ lr̄aſupplenda eſt ſicNūc gͦ ſuppleyd̓te ne mittat manuꝫ ſuā ⁊c̄. Hoaūt dixit dn̄s. n̄ꝙ Adā ineternūviueret. ſi pꝰ peccatū d̓ illo lignocomederet.ſlongiori vixiſſettꝑe. Un̄ verbū illud p̄t ītelligi fuiſſe verbū mīe. qꝛdn̄s volebat ip̄ꝫdiu viuere in calamitate pn̄tꝭ vite ī quā retruſuserat merito cipe ſue. Uel p̄t eēverbū rigoris iuſticie Et qꝛ Adguſtādo cibū ligni vetiti ſe indignuꝫ reddideratad ꝑcipiēdū effectum ligni vite.iō dn̄s in verbop̄miſſo in qͦ fert ſnīam ꝯtra eū. indicat ſe Adā duplicibono pͥuari. vicꝫ ligni eſu. ⁊ ligni effectu. nō qꝛ poſt peccatuꝫ poſſet ad illū effectū ꝑuenire. ſꝫ qͣꝛ merito pecceri
Augu. ſiper Ge1
l
Gen̄. ij
Ambro.