Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
149r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXVII

affectꝰ mētis. cū oīs motꝰ vl̓ affectꝰ mētis ſit ex libero arbitrioſꝫ bonꝰ ex gr̄a ē ⁊ libero arbitriomalꝰ ꝟo ex lib̓. ar. tm̄. Ut eī aitAug. in li. retracta. Hō ſpōte ⁊lib̓o arb̓. cadere potuit. nō etiāreſurgere. Idē ī libro de duabaīabꝰ. Aīe ſi libero ad faciēduꝫet nō faciendū motu animi careāt. ſi deniqꝫ his abſtinendi aboꝑe ſuo ptās nulla ꝯcedit̉. earupctm̄ tenere non poſſumꝰ. Hiaꝑte oſtēdit̉ ꝙ motꝰ animi ſiuead bonū ſiue ad malū ex liberoarbitrio ē. Iōqꝫ ſi gr̄a vel ꝟtusmotꝰ mētis ē. ex lib̓o arb̓. ē. Siꝟo ex lib̓o ar. vel ex ꝑte ē. iā nonſolus deꝰ ſine hoīe eā fac̄. Propterea qͥdā nō ī erudite tradūtvirtutē eē bonā mētis qͣlitateꝫſiue forma q̄ aīam informat. etip̄a nō ē motꝰ vel affectꝰ animizea liberū arb̓. iuuat̉. vt ad bonū moueat̉ ⁊ erigat̉. ⁊ ita ex vitute ⁊ lib̓o ar. naſcit̉ bonꝰ morvel affectꝰ animi. ⁊ exinde bonū opꝰ ꝓcedit exteriꝰ. Sic̄ pluuia rigat̉ t̓ra vt germinet ⁊ fructum faciat. nec pluuia ē terranec germē. nec fructꝰ. nec terra germē vel fructꝰ. nec germefructꝰ. Ita gr̄e t̓re mētis nr̄e. ilibero ar. volūtatis. īfūdit̉ pluuia diuine bn̄dictiōis .i. īſpirat̉gr̄a. qd̓ ſolꝰ deꝰ fac̄. nō hō cū eoqͥ rigat̉ volūtas hoīs vt germinet ⁊ fructificet .i. ſanat̉ ⁊ p̄paratur vt bonū velit ẜm quod d̓roꝑans. ⁊ iuuat̉ vt bonuꝫ faciatẜm ꝙ d̓r cooperās. ⁊ illa gr̄a vitus nō incōgrue noīat̉. qꝛ volūtatē homīs īfirmā ſanat ⁊ adiuuat. Determinat q̄ſtionē qͣ q̄rit̉de cōꝑatiōe gr̄e ⁊ ꝟtutis ad meritū.Cū gͦ ex gr̄a dicūt̉ eē bona merita ⁊ inciꝑe. aut ītelligit̉ gr̄a gͣtis das .i. deꝰ. vel potiꝰ gr̄a gͣtīsdata. q̄ volūtatē homīs p̄uenit.Nō eī ē magnū ſi hec a deo dicerent̉ eē a qͦ ſūt oīa. ſꝫ potiꝰ eiꝰ gͦtia gͣtis data ītelligit̉ ex qͣ incipiunt bona merita. q̄ cum ex ſolagr̄a eē dicant̉. nō excludit̉ libe-

rū arbitriū. qꝛ nullū meritū eſtī hoīe qd̓ nō ſit ꝑ libeꝝ ar. Sꝫ inbonis merēdis cāe pͥncipalitasgr̄e attribuitur. qꝛ pͥncipalis cābonoꝝ meritoꝝ ē ip̄a gr̄a. qͣ excitat̉ libeꝝ ar. ⁊ ſanat̉ atqꝫ iuuatur volūtas homīs vt ſit bona. Ꝙ bona volūtas gr̄e pͥncipalit̓ ē. ⁊ etiā gr̄a ē. ſic ⁊ om̄te bonū meritū. Quē ip̄a etiā donū dei ē. ⁊ hominis meritū. īmo gr̄e. qꝛ ex gͦtia pͥncipaliter ē ⁊ gr̄a ē. UndeAug. ad Sixtū p̄ſbyteꝝ. Quidē meritū hoīs an̄ gr̄am. cū om̄ebonū nr̄m meritū nō in nob̓ facit niſi gr̄a. Ex gr̄a em̄ vt dictūē q̄ p̄uenit ⁊ ſanat arbitriū hoīset ex ip̄o arbitrio ꝓcreat̉ ī anīahoīs affectꝰ ſiue bonꝰ motꝰ metis. ⁊ hͦ ē primū bonū hoīs meritū. Sic̄ ꝟbi gr̄a. ex fidei ꝟtute⁊ hoīs arbitrio gn̄at̉ ī mcte motus qͥdā bonꝰ ⁊ remunerabilisſcꝫ ip̄m credere. Ita ex charitate ⁊ lib̓o ar. aliꝰ qͥdā motꝰ bonꝰꝓuenit ſcꝫ diligere. bonꝰ valdeSic de ceteris ꝟtutibꝰ ītelligēdū ē. ⁊ iſti boni motꝰ vl̓ affectusmerita ſūt ⁊ dona dei. qͥbꝰ meremur ⁊ ip̄oꝝ augmētatōeꝫ ⁊ aliaq̄ ꝯſequēter hic ⁊ ī futuro nob̓opponuntur. Ex qͣ rōne d̓r fides mereri iuſtificationē ⁊ alia. Cū gͦ d̓r fides mereri iuſtificationē ⁊ vita eternā. ex ea rōe dictū accipit̉. qꝛ ꝑ actū fidei meretur illa. Sil̓r de charitate ⁊ iuſticia ⁊ de alijs accipit̉. Si em̄ fides ip̄a virtus p̄uenies diceret̉eē mētis actꝰ qͥ ē meritū. iā ipſaex lib̓o arb̓. originē hēret. qd̓ qꝛnō ē. ſic d̓r eē meritū. qꝛ actꝰ eſteiꝰ meritū ſi tn̄ aſſit charitas ſine qͣ nec crede̓ nec ſꝑare meritū ē vite. Un̄ apparet ꝟe qꝛ charitas eſt ſpūſſanctus q̄ aīe qͣlitates informat ⁊ ſanctificat. vteis aīa informet̉ ⁊ ſanctificeturſine qua aīe qualitas nō dicit̉virtꝰ: qꝛ nō valet ſanare aīam. De muneribus virtutum ⁊de gratia q̄ nō eſt ſed facit meritum.

ſic comprehēditmoralē virtutē ⁊naturalem. ⁊ ſidupl̓r hꝫ diffinri. aut in cōꝑatne ad actū. autcōꝑatōe ad actꝰet finē vltimumPrimo mō difinit̉ a pl̓o de celo ⁊ mūdo. cū d̓cit. ꝟtus eſt vltmū potētieScdo mō diffnit̉ ab eodē ī.Ethico. ꝟtusdiſpoſitio percti ad optimū.Iſte enim dueſunt notificatioli nes ꝟtutis ī ſuat generalitate puce cōprehendit vs tute naturalē etiē moralemAlimō ꝯſiderat̉ vitus ꝓprie ꝓut cop̄hendit moratm̄. extēdit̉ tn̄ acpoliticā ⁊ gratutā. Et ſic duphabetleraAut ꝑ caratnem ad ip̄ꝫ actiAut ꝑ cōꝑatione ad prdirecticomꝑatioactu. ſic diffua ph̓o ī Ethi.tus ē habitusꝑficit hn̄tem.opꝰ eiꝰ bonū reddit. Per cōpartione aūt ad pͥncipiū directiuūſic diffinit̉ ab codeꝫ ph̓o ibidemUirtꝰ ē habituvolūtariꝰ in midio ꝯſiſtens. recta rōe determnatꝰ ꝓut ſapiēsdet̓minabit. Eẜm hͦ etiā diffintur a tulio ꝑ aliꝟba. Uirtꝰ ē hbitꝰ mētisduꝫ nature rōꝯſenties. Scd̓hāc duplicē cōparationē diffinit̉ ab Aug. viitus moralis peralia ꝟba idem ſignātia in lib̓. de

ſpū ⁊ aīa ſic. Uirtus ē habitꝰ mētbn̄ cōpoſite. Inli. de qͣꝫtitate aīeUirtꝰ ē eqͣlitasvite rōni vndiqꝫconſentiēs. Hedue notificationes ſi qͥs attēditrealiter idē ſuntcū p̄dictis. ⁊ taꝫiſte qͣꝫ ille ſūt illius ꝟtutis qͥ peraſſuetudine habet acqͥri. Tertio mō p̄t ꝯſiderari ꝟtus magis⁊ꝓprie ꝓut accipitur ꝓ ꝟtute gratuita. ⁊ ſic qͣdrūpliciter pōt cō¬oparari. vicꝫ adfine. ad ſubiectu ?ad actū ⁊ ad ſuū qupͥncipiū. ẜꝫ qua/ medruplex gn̄s cāe invicꝫ finalis. formalis. material̓⁊ efficiētis. Incōꝑatione ad fine ſic diffinit̉ inſoli lo. ab Aug.Uirtꝰ ē rō rectaad ſuū finē ꝑueniēs. In cōparatione ꝟo ad ſubiectu qd̓ īformatqd̓ ē ip̄a volūtasſic diffinit̉ ab eodē de ciuitate deiUirtꝰ ē bona volūtas. In cōꝑatione ꝟo ad actūꝓpriū ſiue cōplementū ſic dat̉ illa de moribꝰ eēcleſie. Uirtꝰ ē ordoº amoris ſiueamor ordinatusIn cōꝑatiōe ꝟoad ſuū pͥncipiuꝫeffectiuū dat̉ illa que ponit̉ amagiſtro in lr̄a.Uirtus eſt bona qualitas mētis ⁊c̄ In quadiffinitionē hocꝙ dicitur qualitas mētis ponitur ꝓ gn̄e et ſubiūgunt̉ tres differētie. Per hocꝙ d̓r qua recte viuitur. ſeꝑatur abonis corꝑolibꝰ

Aug

Aug.

Qualiterbonuꝫ merituꝫ in hoīecōſtituit̉ ⁊quid ſit primū bonummeritum.