Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
42v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

Item diabolꝰ eſt inimicus ieſu xp̄i ⁊ dei. gͦ qui ſuſcipit ab eo auxiliū vel facit cōmerciū. cū nulla ſit cōuentio xp̄i ad belial. efficit̉ xp̄i inimicus. ſꝫ hoc nō poteſt eēſine peccato. ergo ⁊cͣ. Cōtra hoc videtur aucͣte apoſtoli. tradebat incorrigibiles ſathane in interitum carnis. ſicut patet. jͣ. Coꝝ. v. gͦ vtebat̉ miniſterio demonūad implendā iuſticiā. gͦ pari ratiōe poteſt hō quandoindiget vti ad alia obſequia. Ite ſi indigeo elemoſyna. nō tm̄ a bono ſꝫ a peccatore ⁊ imꝑio poſſum acciꝑe⁊ petere. gͦ ſi indigeo pane ⁊ vino poſſum hoc petere amonio vt ꝓcuret ſi nō adeſt homo qͥ ſtatim tribuat. Itē a malo ſeruo poteſt qͥs exigere ſeruitiū ⁊ reciꝑe.gͦ ſi quis ſanctꝰ diabolū ſuꝑauit. pōt ei licite imperare⁊ eius obſequiū in creaturis trāſmutādis acciꝑe. IItēeſto ꝙ hmōi artes ſolis caracteribꝰ exerceant̉ ſine īmolationibꝰ ⁊ alijs cōmercijs. videt̉ ꝙ ibi nullū ſit peccatum. qꝛ illi caracteres aūt habēt aliquā virtutē cōpellēdi demones. aut nullā. Si nullā. gͦ demones nihil faciunt. Si aliquā. ſꝫ om̄is ꝟtus eſt a deo. ⁊ vti aliquo adid qd̓ eſt. nō eſt peccatū. gͦ videt̉ ꝙ miracula iſta demonū poſſunt exerceri abſqꝫ peccato. Itē ſi aliqͥs ſuſcipiat obſequiū demonū in his que expediūt ſibi ſiue inmiraculis ſiue in alijs. bn̄ facies qͣꝫtum poteſt. in quopeccat? videt̉ ꝙ in nullo. Quia in fide nō peccat. qꝛ nihil credidit diuinitatis eſſe in diabolo In moribꝰ nonpeccat. gͦ nullo modo vt videt̉. Itē ſi ego amiſiſſemlibꝝ meū. nō eſſet peccatū ſi requirerē a quocūqꝫ qͥ ſciret vbi eſſet. gͦ ſi aliquis amiſit cappā ⁊ ego ſcio bene cdiabolꝰ poteſt noſſe. videt̉ ꝙ illud ſaltē ſine pctō p̄t fieri. Querit̉ ergo vtꝝ hmōi artes vel diuinatiōes pn̄t eēabſqꝫ peccato ℟ꝰ. dd̓m ꝙ hmōi artes magice ſiue diuinatiōes nō poſſunt eſſe abſqꝫ peccato. nec pōt a dibolo reqͥri cōſiliū vel etiā auxiliū ſiue miniſteriū abſepeccato. niſi fortaſſis in hoc caſu vbi deꝰ diabolū ſubceret hoī iuſto ſuo iudicio. ⁊ ſicut de aliquibꝰ viris ſarctis audiui narrari. volūtario aūt cōmercio nō poteſtſine peccato. Aut em̄ eſt ibi peccatū infidelitatis. vtpote ſi demonio credendo attribuat diuinum aliquid.Aut eſt ibi peccatū idolatrie. vtpote in oblationibꝰ etſacrificijs. Aut inobediētie ſaltē. quia facit ꝯtra ꝓhibitionē diuinā ⁊ eccl̓ie. Ratio aūt huiꝰ ꝓhibitiōis eſt.quia talis peccat in ſeipſum dū ſe cōmittit diſcriminiPeccat in eccleſiā quia hoc cōmerciū eſt cū illo qui eſtoīno p̄ciſus ⁊ eccleſie aduerſariꝰ. Peccat etiā in maieſtatē diuinā dū recurrit ad diabolū. qͣſi nō ſit omnipotens ⁊ omno ſufficiēs ⁊ benignus deꝰ xp̄ianoꝝ. ⁊ ideo ꝓhibitū eſt. ⁊ ſine peccato fieri nō pōt. vn̄ ꝯcedēde ſuntrōnes ad hͦ inducte. Ad illud gͦ qd̓ obijcit̉ ꝙ paulusvtebat̉ miniſterio diabolico in puniendo malos. dicipoteſt ꝙ hͦ nō erat diabolico cōmercio. ſꝫ magis diuīoiudicio. ⁊ ipſiꝰ apoſtoli imꝑio. cui ſubijciebant̉ ſpiritꝰmaligni nō cōfederabant̉. ſicut magis ⁊ diuinis. Ueldicendū ꝙ illud tradere nō erat aliud qͣꝫ exponere vexationi demonū. Ad illud qd̓ obijcit̉ de elemoſyna quāpoſſum acciꝑe ab impio. dd̓m ꝙ nō eſt ſimile. dupliciex cauſa. Primū quidē. qꝛ ⁊ ſi membꝝ nō ſit actualitervnitū. nō tn̄ eſt mēbrum oīno p̄ciſum ſicut demonium.⁊ pn̄t recipi ⁊ impēdi ex charitate pietatis officia. nonſic eſt de diabolo ⁊ angelis eiꝰ quoꝝ certa eſt dānatio.Ampliꝰ. elemoſyna quā habet impiꝰ. tꝑe neceſſitatiseſt viri iuſti. gͦ vir iuſtꝰ cū exigit eā ⁊ recipit. qd̓ ſuū eſtaccipit. ⁊ iō iuſte facit. nō ſic eſt de miniſterio diaboli īfaciendis miraculis. nunqͣꝫ enim diabolicis miracuIis vel preſidijs indigemus. quia aut dominus ſubuenit ꝑ ſe. aut ꝑ angelū ſuū. aut ꝑ ꝓximū noſtꝝ. aut tri

Diſt. viij. de poteſtate demonū quā habēt ſuper corꝑa ſimilia humanis.VOlet etiā in qͣſtione ꝟſari ⁊cͣ. Sup̄ egit mgr̄ deptāte demonū reſpectu creaturaꝝ corꝑaliū cōiter. in hac ꝑte agit de eoꝝ ptāte reſpectu hoīmDiuidit̉ aūt hͦ ꝑs in duas. In pͥma agit de ptāte demonū ſiue angeloꝝ ſuꝑ corꝑa ſil̓ia humanis. In ſcd̓a veroagit de poteſtate demonū quā hn̄t ſuꝑ hoīes. jͣ. di. eadēillud etiā ꝯſideratiōe ⁊cͣ. Prima ꝑs habet duas. Inpͥma determinat qualit̓ angeli aſſumūt corꝑa. In ſcd̓aꝟo incidēter dubiā queſtioneꝫ Augꝭ. inducit qͥ tangihanc materiā. ibi. Sed vbi deū hoībꝰ incorporalibꝰ ⁊c̄.Prima ꝑs habet duas. In prima determinat modumꝑ quē angeli habēt corꝑa ſibi ꝯiuncta. In ſecūda verodeterminat actū. ibi. Aſſumūt aūt aliqn̄ corꝑa. Sil̓iſecūda ꝑs habet duas. In pͥma mouet queſtione. In ſecunda determinat. Primū facit. ibi. Sed vbi deum hominibꝰ ⁊cͣ. In ſecūda vero determinat certa relinquesdubia. ibi. certerū hec velut nimis.

buit patiētie meritū Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ dieboluseſt ſeruus. dd̓m ꝙ eiꝰ ſeruitiū et miniſteriū nō eſt ad hͦdeputatū a deo. niſi fiat ſpeciali pͥuilegio. ſed potiꝰ deputatū eſt ad tēptandū ⁊ exercendū. ⁊ ſic ſeruit. licet.lat expugnare. qꝛ de malo ſuo deꝰ facit bonū noſtꝝ Ad illud qd̓ querit̉ an peccatū ſit in caracteribꝰ. dicendū ꝙ magnū peccatū eſt. qꝛ ad hoc fiūt .ſ. ad mīſterium demonū implorandū. qd̓ nō licet. ⁊ ideo malo finefit. Ꝙ aūt querit̉. aut habet virtutē. aut nō. dd̓m ꝙ exſe nō habēt virtutē. ſꝫ ſolū ex diabolica pactiōe. ſic em̄pepigit diabolꝰ cū illis qͥ fuerūt ei familiariores. ꝙ talia ſigna recognoſceret. ⁊ ad talia ſe preſenter offerret.Oſtedit aūt ꝑ illa ſe cogi. vt oſtēdat aliquid veritatiseſſe in hmōi artibꝰ in quibꝰ ſunt multa nephanda. ꝑ q̄abducit̉ homo ⁊ a fide ⁊ a cultu dei. Un̄ nullo modo credendū eſt ꝙ tales caracteres aliqͥd poſſint. maxime ſuper ſpūs. niſi ex pactōe eoꝝ. ⁊ ideo oīa talia carmīa vana ſunt ⁊ ꝑnicioſa. nec facit diabolꝰ. qꝛ in illis delectet̉ſed in infidelitate facientiū. Ad illud qd̓ querit̉ in qͦeſt peccatū. dd̓m ꝙ ſi aliqͥs hoc faciat credēs eos habere poſſe. nec offeres quicqͣꝫ. peccat peccato inobediētie.⁊ peccato moꝝ. qꝛ ex hacipſa inuocatiōe. facit ꝯtumeliam deo ſuo ⁊ cetui xp̄iano. ⁊ dum iungit ſe ſciſmatico ⁊mendaci. ſe periculo cōmittit. ſed vix aut nunqͣꝫ ex hocſolo diabolo ſatiſfacit. niſi aliqua infidelitas vel idolatria immiſceat̉. Sicut em̄ ad diuina miracula plurimum facit fides recta ſic̄ ſonāt euāgelia. ſic ad demonū miracula fac̄ multū fides ꝑuerſa. qm̄ diabolꝰ ꝑuerſus eſt imitator dei. Ad illud qd̓ obucit̉. ꝙ nō ſit peccatum q̄rere de ꝑditis. dd̓m ꝙ peccatū eſt. quia contraꝓhibitionē. ⁊ ꝓhibitū eſt p̄dictis de cauſis. Potiſſimatamē cauſa eſt. quia ip̄e mendax eſt ⁊ pater eiꝰ. ⁊ freq̄ntiſſime veris immiſcet falſa. ⁊ ideo periculū magnumeſt credere ſibi. qꝛ poſſet hoīem de facili inducere ī errorem ⁊ dicere ꝙ ille habet rem qͥ nō habet. ⁊ videt ꝑ hocpoſſe oriri mala. ⁊ qꝛ etiā ad ſe allicit ꝑ hmōi reuelationes ad ſuā ſocietate q̄ ꝑnicioſa eſt valde. ad quā deſiderat diabolꝰ vt decipiat. ⁊ ideo vt homines minꝰ caueant. in ſuis diuinationibꝰ quedā honeſta pretendit vtpote quia puero ꝟgini ſuas diuinatiōes oſtēdit. cū tamen in occultis ad turpiſſima incitet. ⁊ ideo dic̄ Augiij. ſuꝑ Gen̄. ad litterā in fine. bono xp̄iano. ſiue mathematici. ſiue qͥlibet impie diuinātes. maxime ꝟa dicentes. cauēdi ſunt. ne ꝯſortio demonū aīam deceptā pacto qͦdā ſocietatis irretiāt. ⁊ ſic patet totū.

j

92

93

94

88

80

90