VI.V
Cōcedende ſunt gͦ rōnes pͥme ꝙ ſuꝑbia fueritpͥmū peccatū. nam ſuꝑbia p̄ſumptiōis ⁊ tumoris primū fuit generatione. ſuꝑbia ambitiōis primū fuit cōſūmatione.¶ Ad illd̓ qd̓ obijcit̉ de omiſſiōe notādū ꝙ omiſſio necfuit nec potuit eſſe principale peccatū ſiue primū. qꝛ dimiſſio boni venit ex timore male humiliante. ⁊ omnistalis timor venit ex amore male inflāmante. vnd̓ nuldimittit aliquid facere qd̓ debet. niſi aliqͥs amet qd̓ nidebet. ſicut aliqͥs omittit ire ad matutinū. qꝛ amat ſomnum ⁊ quietem in lectulo. hac eadē rōne nō potuit eſſeī ingratitudo nec etiā inuidia. ¶ Dicendū eſt igit̉ ꝙ n̄quecūqꝫ dimiſſio inducit peccatu omiſſiōis. Cōtingem̄ omittere circūſtantiā. ⁊ tūc nō eſt peccatū omiſſienis ſed negligentia quedā. Cōtingit omittere actū. ⁊ hͦdupliciter. vel generaliter. vl̓ ſpecialiter. Generaliterẜm ꝙ apprehendit p̄ceptū affirmatiuū. ſicut tranſgreſſio cōtra negatiuū. vnde nō omittit qͥ nō vitat fornicationē. ſꝫ qui nō honorat parētes. ⁊ ẜm ꝙ ē actus ſpecialis pōt eē actus pͥncipalis. vel nō pͥncipalis. ⁊ non eſtomiſſio peccatū principale niſi ꝓpter actū pͥncipalem.ſicut patet de eo qui tenet̉ ire ad matutinas. tenet̉ ſe induere ⁊ ſurgere de lecto. ⁊ ſic de alijs. ⁊ qͣꝫuis ſint multiactus. vna eſt omiſſio. ¶ Ad hoc aūt ꝙ ſit pctm̄ aliqd̓cenſendum eſſe omiſſionis. oprtet ꝙ ſit omiſſio actusnō circūſtantie. affirmatiui nō negatiui. pͥncipalis nōannexi. ſicut aūt patet nō ē ſic in ꝓpoſito. quia diabolꝰactū principalē aliquē ad quē tenet̉ nō dimiſit. ſed aptijt qd̓ nō debuit. ⁊ ſic patet breuiter de omiſſione.¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ de ingratitudine. dd̓m ꝙ ingratitudo pōt dici dupl̓r. ſcꝫ negatiue vel pͥuatiue. Negatiue qn̄ quis nō ē gratꝰ deo vt debet ⁊ ſic eſt circūſtantiaoīm peccatoꝝ. Priuatiue qn̄ nō tm̄ nō eſt gratus. īmoꝯtrarie mouet̉. vtputa qn̄ cogitat de bn̄ficio vt ē bn̄ficium ⁊ ꝑuipendit beneficiū vel bn̄factorē. ⁊ ſic eſt ſpeciale peccatū. Sic aūt nō peccauit diabolꝰ. qꝛ non cogitauit de bn̄ficijs dei in qͣꝫtum erāt dei. ſꝫ inqͣꝫtū erāt bonaꝓpria. ⁊ iō elatus ē ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ de infidelitatꝭdd̓m. ꝙ nec peccatū infidelitatꝭ nec curioſitatꝭ fuit prmū pctm̄. qꝛ oculꝰ ſanus ⁊ clarꝰ ipſius intellectꝰ nō ꝑuertit̉ inuidendo vel inqͥrendo niſi priꝰ aliqͣ elatiōe inclinet̉. ¶ Ad illud gͦ qd̓ dicit̉ ꝙ nō credit ⁊c̄. dd̓m. ꝙ adīfidelitatꝭ pctm̄ duo ꝯcurrūt. Oportet eī ꝙ ſit ꝯſenſusrōis cū iudicio vl̓i. Si em̄ aliqͥs cogitat ꝙ fornicari eſſibi bonū ⁊ nō ꝯſentit iudiciū rōnis. nō eſt infidelis vpatet. ⁊ de diabolo dico ꝙ nō ꝯſenſit iudicio rōnis. ſedextimauit ſibi bonū. ¶ Ad illud qd̓ obijcit̉ de curioſitate. dd̓m. ꝙ duo faciūt cōſideratiōem dici curioſam. ſcꝫcure attentio. ⁊ vtilitatis priuatio. vnde ſic diabolusex oībꝰ q̄ reſpexit ſuū bonū elicuiſſet referēdo illa ī gloriā dei. illa ꝯſideratio nec eēt culpāda nec curioſa dicēda. ꝙ gͦ fuit curioſa ex hͦ fuit ꝙ n̄ ſuū bonū inde elicuitſꝫ malū p̄ſumptōis ⁊ ambitionis incurrit. ⁊ ita fuit rōpeccati ⁊ in p̄ſumptione ⁊ in conſideratione. ⁊ ſic pateꝙ qͣꝫuis ī diabolo fuerit curioſitas. nō tamē fuit culpaantecedens p̄ſumptionē nec alia. ſed conditio illi annxa. ¶ Ad illud qd̓ vltimo obijcit̉ de īuidia patet rn̄ſiꝑ verbū Aug. ꝙ nō fuit pͥmū pctm̄. nā Augꝰ. dicit ꝙꝓles ſuꝑbie ī libro de ꝟginitate. ⁊ ita eā ꝯſeqͥtur. et ſi nōin eodē inſtāti. tn̄ ī eodeꝫ tꝑe ſine more ītermiſſione. vn̄in huiꝰ ꝓlis generatiōe cōfirmata eſt ſuꝑbia. ⁊ diabolus dictus eſt diabolus quia deorſum fluxit. ⁊ ex hoc inmalicia ſua firmatus fuit. Et iō mgr̄ deſcribēs ꝑfectaꝫauerſionem qualis in diabolo. nō qualis in hominibꝰpeccatoribꝰ dicit. ꝙ auerti ē odio hr̄e vel inuidere. diabolus em̄ ſuꝑbꝰ nō valēs cōſcendere. ſꝫ cōpulſus deſcē-
dere. odit deū iuſtum. ⁊ inuidet excellentie eius:¶ Queſtio.IQuid appetijt ip̄e lucifer. Et ꝙ appetiuerit deo equiparari oſtendit̉ ꝑ textū Eſaie. xiij. vbi deſcribit̉ eiꝰ peccatum. Aſcendam in celū ⁊ ero ſimilis altiſſimo. ſꝫ nōdixit de celo empyreo. quia ibi erat. gͦ de celo trinitatisſed in illo nō eſt inequalitas. gͦ ⁊cͣ. ¶ Item ſuꝑ illd̓ ꝑs.que nō rapui. glo. quia adam ⁊ diabolus voluerūt rapere diuinitate. amiſerūt felicitatē. ſed nō voluerūt rapere diuinitatem qͣꝫtum ad idemptitatē. gͦ qͣꝫtuꝫ ad eqlitatem. ¶ Iteꝫ Bern̄. de gradi. humi. Hec iniquitastua nō ira momentanea. ſꝫ odio digna ē ſempiterna ꝙtuo dilectiſſimo ⁊ altiſſimo domino deſiderares equari ¶ Item ꝙ ſit appetibile videt̉ rōne. qꝛ ſimilitudo ēappetibilis. gͦ maior ſimilitudo magis. ⁊ maxima ſil̓itudo maxime appetibilis. ſed ſimilitudo equiꝑantie ēhmōi. gͦ videt̉ ꝙ valde facile fuit eaꝫ appetere. eo ꝙ magna eſſet inclinatio. ¶ Iteꝫ om̄e qd̓ pōt cogitare delectabile. poteſt appeti. ſꝫ diabolus potuit cogitare d̓lectabile eſſe tale qualis eſt deus. qꝛ ſumme delectabile ēeſſe deū. gͦ videt̉ rōnabiliter ꝙ hoc potuerit appetere.Item ꝙ appetierit videt̉. diabolus ſuꝑbꝰ appetijtaliquid qd̓ vidit ſupra ſe. quia hoc eſt rō ſuꝑbie. ſꝫ ſupͣluciferū in ſtatu illo nihil erat niſi deus et eius celſitudo. gͦ appetijt diuinam celſitudinem. ¶ Itēm tantū excellens fuit ſuꝑbia qͣꝫtum excellit īuidia ⁊ odij maliciaſed nō tm̄ diabolus odit ⁊ inuidet creaturis dei vt homini. īmo etiā inuidet ip̄i deo. gͦ nō tm̄ ip̄is creaturisp̄eſſe. ſed etiā deo ſe voluit equare. ¶ It̓eꝫ licitū eſt appetere ſil̓itudinē ꝯformitatis. ſi gͦ diabolꝰ illicitū appetijt vltra hāc ꝓgreſſꝰ ē. ſꝫ vltra fil̓itudinē ꝯformitatꝭnō ē niſi ſil̓itudo eqͥlitatꝭ. gͦ hāc appetijt lucifer vt videt̉. ¶ Contra. j. Thi. ij. Adā nō ē ſeductꝰ. ⁊c̄. glo. nōeſt credendū ꝙ vir ſpirituali mente p̄ditus appetiuerit eſſe ſicut deꝰ. ſi n̄ ē credendū de hoīe. cū adhuc ſapientior eſſet illo angelus. multo minus eſt credendū deeo. ¶ Item Anẜ. in lib̓. de caſu diaboli. nihil appetijtad qd̓ nō ꝑueniſſet ſi ſtetiſſet. ſꝫ nūqͣꝫ fuiſſet parificatꝰdeo. gͦ ⁊cͣ. ¶ Item ꝙ hoc non ſit appet ibile videt̉. diuina īmenſitas nō pōt mente capi. gͦ mullus p̄t cogitareequalitateꝫ ad deū. ſed nihil pōt ap peti qd̓ nō pōt intellectu capi. gͦ ⁊cͣ. ¶ Ittm hoc ꝓbat Auẜ. ſi deus nonpōt cogitari. niſi ita ſolꝰ vt nihil ei ſil̓e poſſit cogitariquō potuit diabolꝰ velle qd̓ nō ꝑ otuit cogitare ¶ Itēꝙ diabolus hoc nō appetierit oſtendit̉. quia nihil̓ appetijt niſi ad qd̓ venire poſſe ſe credidit. hoc patet quiaip̄e dixit. Ponam ſedem meā. ſed nullus niſi demenspoſſet vnqꝫ credere ꝙ creatura creatori poſſet equari.ergo cum diabolus adhuc oīno ſtultus non eſſet. hocnunqͣꝫ appetijt. ¶ Item diabolus diligebat ſe ſuꝑ omnia. ergo non volebat eſſe alius qͣꝫ ille qui erat. ſed ſi eſſet par deo eſſet alius qͣꝫ ille qui erat. quia eſſet deꝰ. crgo cū hoc nō appeteret. nō appetijt deo omnino egriSi tu dicas ꝙ bene appetitur antecedens ſine conſequente. verum eſt appetit ia deſideratiuo. ſed electiuonullus niſi ſtultus vult eē abbas deliberatiue quin velit eſſe monachus. ¶ Itē om̄e peccatū eſt ꝑ ꝯuerſionēad bonum cōmutabile. gͦ fi diabolus petijt parificarideo. diabolus non peccauit. ſꝫ peccauit. gͦ hoc nō appetijt ¶ ℟ꝰ. dd̓m ꝙ duplex ē ſilitudo dei ſcꝫ ec̓ ꝑantie ſiue īeqͥlitatꝭ. ⁊ imitatōis. Similitudo imitatōis pōt appeti ordinate. ⁊ inordinate. Ordinate vt appetat̉ ſil̓itudoin his q̄ noſtre ſunt aptitudinis ⁊ diuine acceptiōis.cuiuſmodi ſunt perfectiones et decores virtutum. Inordinate vero vt homo appetatid qd̓ nō decet. vel qd̓
9
10
11
12
13
14
15