DI.V

¶ Oſtendit qͥd ſit auerti a d̓o⁊ qͥd cōuerti ad deum.Oſt hec ꝯſideratio adfecti ſunt dū diuiderēducit inqͥrere qͣles eftur auerſione et conuerſione.Poſt creationem nanqꝫ moxqͥdā ꝯuerſi ſunt ad creatorē ſuum. qͥdā auerſi. Cōuerti ad deum fuit ei charitate adherere.auerti eſt odio hr̄e vel inuidea re. Inuidie nāqꝫ mr̄ ē ſuꝑbia qͣvoluerūt ſe pacificare deo. Inꝯuerſis qͣſi in ſpeculo relucerecepit dei ſapīa qͣ illumīati ſunt.Auerſi ꝟo excecati ſunt. Et illiqͥdē ꝯuerſi ſūt ⁊ illumīati a deogr̄a appoſita. Iſti ꝟo ſunt excecati nō īmiſſiōe malicie ſed deſertiōe gr̄e a qͣ deſerti ſūt. nonita ꝙ priꝰ data ſubtraheret̉. ſꝫqꝛ nūqͣꝫ eſt appoſita vt ꝯuerterētur. Hec eſt gͦ ꝯuerſio ⁊ auerſioqͣ diuiſi ſunt qͥ natura bōi erāt.vt ſint alij ſuꝑ illud bonuꝫ ꝑ iuſticiam boni. alij illo corrupto ꝑculpaꝫ mali. Conuerſio iuſtosfecit. ⁊ auerſio iniuſtos. vtraqꝫfuit volūtatis. ⁊ volūtas vtriuſqꝫ libertatis.¶ A quo ſit auerſio. et ꝯuerſio⁊ tangit breuiter ꝙ a libero arbitrio docens qͥd ſit.Habebāt eī oēs libeꝝ arbitriūqd̓ ē libera ptās ⁊ habilitas volūtatis rōnal̓. Poterāt eī volūtate eligere qͦdlibet. ⁊ rōne iudicare .i. diſcernere. in qͥbꝰ conſtat libeꝝ arbitriū. nec creati ſivolētes au̓ti vel ꝯuerti. ſꝫ habiles ad volendū hͦ vel illud. ⁊ p̄creatiōeꝫ ſpōtanea voluntatealij elegerūt malū. alij bonū. ⁊ita diſcreuit deus luceꝫ a tenebris. ſic̄ dicit ſcriptura .i. bonosangl̓os a mal̓. ⁊ lucē appellauidiē. nocteꝫ ꝟo te nebras. qꝛ bonos angelos gr̄a ſua illuminauit. malos ꝟo excecauit.¶ Determinat vtꝝ bonis gr̄acollata ſit ad hoc vt efficaciterconuerterentur.Si aūt q̄rit̉ vtꝝ pꝰ creationē cōuerſis aliqͥd collatū ſit ꝑ qd̓ cōuerterent̉ .i. diligerēt deū. dici-

mus ꝙʰ eſt eis collata gr̄a coo­ hperās ſine qͥ nō pōt ꝓficere rational̓ creatura ad merituꝫ vite. Cadere .n. pōt ꝑ ſe. ſꝫ ꝓficere nō pōt ſine gr̄a adiuuante.¶ Nō indigebat angelꝰ gr̄a ꝑquā iuſtificaret̉. qꝛ malꝰ n̄ eratſed qͣ ad diligēdū deū ꝑfecte etobediēdū adiuuaret̉. Operāsqͥdē gr̄a d̓r qͣ iuſtificat̉ impiꝰ .i.de impio ſit piꝰ de malo bonꝰ.Cooperans ꝟo gr̄a qͣ iuuat̉ adbeniuolēdū efficacit̓ ⁊ deum p̄oībꝰ diligēdū. ⁊ ad oꝑandū bonū. ⁊ ad ꝑſeuerādum ī bono. ⁊hmōi de qͥbꝰ poſtea pleniꝰ dicemus. Data ē gͦ angel̓ qͥ ꝑſtiter̄tcooꝑans gr̄a ꝑ quā ꝯuerſi ſuntvt deū ꝑfecte diligerēt. Cōuerſi gͣ ſunt a bono qd̓ hēbat nō ꝑdito. ad maiꝰ bonū qd̓ non habebāt. ⁊ facta eſt iſta ꝯuerſio ꝑgr̄am cooꝑantē libero arbitrioq̄ gr̄a alijs qui ceciderunt appoſita non fuit.¶ Determīat vtrū mal̓ ſit ſuaauerſio imputanda cū gratiaꝫnon habuerint.Ideoqꝫ a qͥbuſdā dici ſolet n̄ eēmal̓ imputādū ill̓ qͥ auerſi ſūt ⁊nō ꝯuerſi. qꝛ ſine gr̄a ꝯuerti nōpoterāt. Sꝫ illa non ē eis data.nec culpa illoꝝ fuit ꝙ nō ē dataqꝛ ī eis nulla culpa adhuc p̄ceſſerat. Ad qd̓ dici pōt qm̄ qͥbusappoſita ē ip̄a gr̄a nō fuit ex meritꝭ eoꝝ. alioqͥn iā nō eēt gr̄a. ſiex merito qd̓ eēt an̄ gr̄aꝫ daret̉.¶ Ꝙ ꝟo alijs nō ē data. culpaeorum fuit. qꝛ cū ſtare poſſentnoluerunt quouſqꝫ gratia apponeret̉. ſicut alij perſtiteruntdonec illis cadentibus ꝑ ſuperbiam eis gratia appoſita eſt. Aꝑte ergo cadentiū culpa in hocdep̄hendi pōt. qꝛ licet ſine gr̄anequirent ꝓficere quā nondūacceperant. ꝑ id tamen quodeis collatum erat in creationepoterant non cadere. id ē ſtare. qꝛ nihil erat quod ad caſumeos compelleret. ſed ſua ſpontanea voluntate declinauerūtꝙ ſi non feciſſent. qd̓ datum eſtalijs vtiqꝫ daret̉ ⁊ iſtis.

a ¶ Auerti ēodio haberevel inuidere.Contra. nullius conſcientia pōt odiſſedeum. cū omnes appetantnaturalit̓ ſūmum bonuꝫ.ergo videtiẜm hoc ꝙ nullus auertat̉℟º. dicēduꝫ.iſterdiffinit l̓cunqꝫ aueronem. ſꝫ aueſionem ꝯſummatam ī quaeſt obſtīatio⁊ rebellio cōtra deuꝫ qufuit in diablo exquo vdit ſe noconſecAd illud ed̓ dicitnullius qſciētia poteſtdeumodiſſedicendum. ꝙAug. illd̓ retractat. artamen veritatao modehabet ībum ſi intellgatur de deinqͣntum eſſummum bonuꝫ. ad quodparticipādifacta eſt crestura rationalis. vnde cuſemper appetat beatificari. nunqͣꝫ beatificans oditnihilominuꝫꝯtingit deuꝫcōſiderari viuſtum ponteꝫ leges ⁊ infligentem p̄nas. ⁊ ſic muti odiunt qucantpmſanctū

b ¶ Eſt eis collata gratia cooperās ſine qͥ ⁊cͣ.Contra. gratiacooperans eſtſubſequens reſpectu operan­ dtis. ſed non ha­ gbuerunt operā­ 1tem vt p̄dictuꝫ yeſt. ergo nec co­ tioperantem. qri℟º. dicendū. ꝙeadeꝫ gratia dicitur operās etcooperans ratīon diuerſoruꝫeffectuum. et iodicuntur nō habere gratiā operantem. qꝛ nonhabuerūt gratiam mundificātem voluntatꝭ.habent tn̄ ipſaꝫcandem gratiāvt adiuuantemin bona operatione. ⁊ iſti effectus ſunt ſęꝑabiles. Ad hͦergo qd̓ dicitur ꝙilla ē p̄ueniens.dicendū. ꝙ p̄ueniens non dicitur ratione gratie ſubſequētisſed ratione voluntatis. vel dicendum. ꝙ illeſunt differentieꝓut habent eſſein libero arbitrio lapſo ſcilicet hominis. etideo non habetlocum in angelis Alia patet.

Quā grāſdigebat angelꝰ et quanon.Quid gratia operāsquid cooꝑerans.

2

4

Dubitatioij.

Qua culpa grā noneſt data malis.

Dubitatio