Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
17r
Einzelbild herunterladen
 

DI.III

volūtatis habilitas. Ille gͦ eēntie rōnales q̄ ꝑſone erat ⁊ ſpūserāt. naturaqꝫ ſimplices ⁊ vitaīmortales.ʰ diſſerentē eſſentietenuitatē. ⁊ differentē ſapīe ꝑſpicacitatē. atqꝫ differentē arbitrij libertatē ⁊ habilitatē rectehabuiſſe ītel ligunt̉. Sic̄ in corporibꝰ nōnulla differētia ē ẜmeēntiā. ac formā. ⁊ pōdꝰ. Quedā em̄ alijs meliorē ac digniorēeſſentiā ⁊ formā hn̄t. ⁊ alia alijleuiora ⁊ agiliora ſunt. Ad hūcgͦ modū credendū eſt illas ſpūales naturas ꝯueniētes ſue piritati ⁊ excellētie. ⁊ ī eſſentia. ⁊in forma. ⁊ ī facultate dr̄ias accepiſſe ī exordio ſue ꝯditionisqͥbꝰ alij inferiores. alij ſuꝑioresd̓i ſapīa ꝯſtituerent̉. alijs maiora. alijs minora dona p̄ſtātꝭ. vtqͥ tūc ꝑ naturalia bona alios excellebāt. ip̄i etiā poſt mūera gͣtie eiſdē p̄eſſent. Qui em̄ natura magis ſubtiles. ⁊ ſapīa āpliꝑſpicaces creati ſunt. hi etiammaioribꝰ gr̄e muneribꝰ preditiſunt. ⁊ dignitate excellētioresalijs ꝯſtituti. Qui ꝟo nat̉a mi-

nus ſubtiles. ⁊ ſapīa minꝰ ꝑſpicaces ꝯditi ſunt. minora gratiedona habuerūt. inferioreſqꝫ cōſtituti ſunt. ſapīa dei eqͦ moderamine cuncta ordinātis.ᶜ In cipſa facultate arbitrij differētiaanimaduertēda eſt ẜm differētem nature ꝟtutē ⁊ differētemcognitiōis ⁊ intelligentie vim.Et ſic̄ differens vigor ⁊ ſubrilitas nature infirmitatē non adducit. minorqꝫ cognitio ſapīeignorantiā nō ingerit. ſic libertas inferior nullā arbitrio neceſſitatꝭ volūtatē īponit. On̄dit quō in aliqͥbꝰ alijs eqͣlitatē hebuerūt.Et ſic̄ in p̄dictis angeli differebāt. ita ⁊ q̄dā cōia ⁊ eqͣlia habebātᵈ ꝙ ſpūs erāt. ꝙ indiſſolubiᵈles ⁊ īmortales cōe oībꝰ ⁊ eqͣleerat. In ſubtilitate ꝟo eſſentie⁊ intelligētia ſapīe. ⁊ libertatevolūtatis differētes erāt. hasdiſtinctiōes ītelligibiles inuiſibiliū naturaꝝ ille ſolꝰ cōprehēdere potuit ⁊ pōderare. qͥ tunccūcta fecit in pondere. numero ⁊ menſura.

i Si ſcd̓o modo. gͦ ſuꝑfluit li. ar. ℟º. dd̓m ꝙ iſta attributa ſunt ꝯueniētia angelo ꝑ naturā ſuā ⁊ ſui creatonē tanqͣꝫ pͥncipalia a qͥbꝰ alia habēt ortuꝫ. Et ſumit̉ſufficiētia ſic. In angelo em̄ eſt ꝯſiderare eſſe ⁊ poſſeſiue ſub̓am ⁊ ꝑſonā. Et circa ſub̓am duo .ſ. qͦ eſt. ⁊ penes hͦ eſt ſb̓⁊ ſimplicitasUeqd̓i⁊ penes hͦ eſtꝑſonal̓ diſcitio. Sil̓r circa poſſe ē ꝯſderare ipſampotētiā. ⁊ peres hͦ tertiuſcꝫ rō naturalit̓ inſita. ē itirū cōſiderarefacultatē potētie. ⁊ penehͦ eſt qͣrtū attributū .ſ. lꝫbeꝝ arbitriūUel alter.plicit̓ ꝯſiorari .ſ. in ſe.ſic eēntie ſimlicitas. Ac⁊ ſic ꝑſondiſdeū. ⁊ ſic n̄moria. intelgētia. ⁊ voltas. in qͥbꝰ cſiſtit rō imaginis. In cōparatōne acea q̄ ſubiectſunt eoꝝ remini. ⁊ ſic l̓libeꝝ ar. Uel alit̓ ⁊ magis ẜm ꝯſonantiā ad ea q̄ dicunt̉ in littera. Quia in angelo eſt cōſiderare ſub̓amformā. ⁊ potentiā. Subſtātia aūt cōſiderari pōt dupliciter ſicut dictū eſt. ⁊ ſic cōpetit ei ſimplicitas ⁊tſonalitas. forme attribuit̉ imaginis pulcritudo ſiuevenuſtas. potētie attribuit̉ libertas. ⁊ ſic patet quōquattuor reducunt̉ ad tria. patet ꝙ tertiū attributin tria diuidit̉. in quibꝰ cōſiſtit imago. patet etiā qͦmodo tertiū attributū differta quinto. patet etiamſufficiētia ⁊ rn̄ſio ad obiecta. qꝛ hic enumerant̉ attrbuta principalia. b Differētē eſſentie tenui. ⁊cͣCōtra. ſimplicitas reſpicit eſſentiā ſiue ſubſtantiā.ſicut dicit̉ in lr̄a. ſed ſub̓a nō reſpicit magis ⁊ minugͦ ⁊cͣ. Itē ſimplex dicit priuationē cōpoſitiōis. ſeduatiōes nō recipiūt magis ⁊ minꝰ. gͦ ⁊cͣ. Itē magꝭ etminꝰ ſi alicui imponit̉. hͦ ē ꝑmixtionē cū ſuo oppoſto. ſꝫ ſimplex ſpūs nō eſt ꝑmixtꝰ alicui cōpoſitiōiqſit oppoſita ſimplicitati angelice. ⁊ om̄es hn̄t eaſde⁊ cōpoſitiōes. gͦ om̄es ſunt eqͣliter ſimplices. ℟ºad hͦ dicendū ꝙ in angelis eſt gradꝰ ſimplicitatis. ⁊hoc manifeſtat gradꝰ virtutis. Quia vnus angelꝰeſt potentior altero. ⁊ quanto in ſpiritualibus aliquid eſt ſimplicius. tanto virtuoſius. Hoc etiā ma

nifeſtat approximatio ad deū. ſi em̄ per naturā vnꝰ eſtdeo proximior altero ⁊ ſimilior. ergo magis accedit addiuinā ſimplicitatē. Manifeſtat vlterius hoc ip̄a cognitio. quia vnus alteꝝ purgat. pellendo ignorantiāergo vnus altero prior ⁊ ſimplicior. Et ideo bene dicitmagiſter. ꝙ eſtgradus ī ſimplicitate eſſentie.Ꝙ obijcit̉ ꝙ ſb̓ſtantia non recipit magis ⁊ minus. rn̄deri pōt Sꝑ īteremptōꝫ. qꝛ eſtvna creatura ve ſriori mō eſt ens. ᵈqͣꝫ alia. Et ꝙ di­ ⁱcit̉ ſub̓am nō re­ nenicipe magis ⁊ it mnus. h ītelligen.dū eſt logice. Ul̓.dd̓m ꝙ a id̓ ē di. 1gcere eēntiā. alid̓ neſimplicitatē eēn litie. ⁊ ſimplicitaſ ceeſt ꝓprietas eēn/ dutie. Ꝙ obijcit̉ ꝙꝫdic̄ pͥuatōꝫ. dd̓ꝫꝙ ⁊ ſi dicat pͥuationē. n̄ tn̄ purepͥuatōꝫ. qꝛ aliqͥdponit. ⁊ iō p̄t reciꝑe magꝭ ⁊ minꝰ. Ꝙ obijcit̉ deꝑmixtōe. dd̓m ꝙilld̓ n̄ hꝫ vtiqꝫ veritatē. ſꝫ ī his oppoſitꝭ qͦꝝ vtrūqꝫ?ē aliqͣ nat̉a. ī aliis ꝟo ē ꝑ maiorēacceſſum ad ſuū.ſummū. vn̄ maior ſimplicitas ēin angl̓o n̄ ꝓpt̓ paucitatē cōpoſitiōis. ſꝫ ꝓpt̉ acceſſū maiorē ad ſūme ſimplex. hͦ aūt ē ꝓpt̓ maiore nobilitatē forme. ſic̄ ignis p̄t dici ī corꝑalibꝰ ſimplicior aere.c In ip̄a facultate arbitrij dr̄ia anīaduertēda eſt. Cōtra. libeꝝ arbitriū eſt libeꝝ a boni coactiōe. nec p̄t aliqͦmō cogi. gͦ in libertate arbitrij nō p̄t eſſe gradꝰ. ℟º. dd̓ꝫ.ꝙ libertas arbitrij dupl̓r pōt ꝯſiderari. aut inqͣꝫtū dic̄facultatē ad exeūdū in opꝰ. ⁊ ſic dic̄ poſitionē. ⁊ cōſeqͥt̉rationē ⁊ volūtatē. ⁊ iſte potētie ꝯſequūt̉ ſub̓am. et ẜmꝙ ſub̓a ſimplicior ſic etiā potētie excellē̄tiores ⁊ facultas maior. ⁊ ſic ē ibi gradꝰ. ⁊ hͦ mō loqͥt̉ mgr̄. Alio modo accipit̉ pͥuatiue. vt dicat̉ libertas ꝑ pͥuationē coactionis. ⁊ hͦ mō eſt eqͣlitas. qꝛ eſt pͥuatio in termino. et ſicoppoīt d Ꝙ ſpūs erāt. ꝙ īdiſſolubiles ⁊cͣ. Cōtraiō ſūt ſpūs īmortaleſ. qꝛ ſūt ſimplices. ſꝫ n̄ ſūt eqͣlit̓ ſimplices. gͦ ⁊cͣ. ℟º. dd̓m ꝙ ẜm ꝙ ſpūs pͥuat corpulentiā. ⁊immortalitas priuat corruptionē. quia vtrobiqꝫ ⁊ reſpectu omniū angeloꝝ eſt pͥuatio hoꝝ vniuerſalis. iōdicit iſta equalia. nihilominus tamē ſi attendat̉ ad idquod poſitiōis eſt ibi. ſic poteſt eſſe gradus ſicut opponit. Magiſter accipit ẜm ſenſum verborum magꝭ cōſuetum. ⁊ ẜm ꝙ hmoi nomina conſueuerūt intelligi anobis.

Secūdumeſt ꝙ ē conſiderandadifferentiaarbitrij. ꝙnec mīor tenuitas īfirmitate necmīor cognitio ſapiētieignorātiaꝫnec inferiorlibertas neceſſitatē inducit.

hic dicitꝙ differentes erāt inillis.

Per ſimilitudinemcorpoꝝ itaeē oſtēdit

Quō accipiunt magis ⁊ minꝰ

Sap̄. xj.

4

2