Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
172r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XLVI

ſui. ⁊ tunc tenet rationē cauſe ꝑ ſe. Aut poteſt ducereꝑ alteꝝ ad qd̓ tn̄ nō ordinat̉ ſꝫ illud ordinat ad tertiumſumpta occaſione ex illo. ⁊ ſic tenet rationē occaſiōis.Aut ducit cū alio ad qd̓ tn̄ nō ordinat̉. nec illud ad tertium. ſꝫ ambo ſimul. ⁊ ſic tenet rationē caſus qͥ ex ꝯcurſu eſt cauſaꝝ. Ex hoc ergo patet ꝙ illud qd̓ ducit ꝑ modum cauſe habet intra ſe ratione ordinationis in finē.⁊ ideo in ip̄o eſt bonitas. ⁊ iō recte denominat̉ bonumQd̓ vero ducit ꝑ modū occaſionis. nullā habet intraſe rationē ordinatiōis in finē. ideo nec bonitatē. ⁊ ꝓpt̓hoc nō poteſt denoīari bonū ꝑ ſe niſi cū additiōe illiusꝑ qd̓ ordinat̉. in quo ſcꝫ ꝯſiſtit rō ordinatiōis ⁊ bonitatis. ⁊ circa qd̓ ponit̉ bonitas. Cuꝫ ergo malū non ducat ad bonū ex ſe. ſꝫ ꝑ illud qd̓ elicit̉ ex ip̄o a ſapiēte deoabſolute loquēdo malū fieri nō eſt bonū. immo omnesꝯſimiles ſunt negāde qꝛ bonitas notat̉ poni circa ip̄mmalū. Si autē addat̉ bonū qd̓ elicit̉ vel ipſe eliciēs. ſicꝯcedende ſunt hmōi locutiones. malū fieri eſt bonū eiqui nouit ordinare in bonū. ſimiliter malū fieri eſt bonum. vt electi ꝓbent̉. Ex hoc ergo patēt due prime rationes. ꝓcedunt em̄ cū determinatiōe ſicut patet ī ip̄isautoritatibꝰ. Ad illud qd̓ obijcit̉ tertio cuius vſusbonus ⁊cͣ. dd̓m ꝙ duplex eſt vſus rei. Unus ad quemres de ſe ordinat̉. ⁊ de tali veꝝ eſt. ſicut patet de equo qͥeſt ad equitandū. Alius vſus qͥ eſt aliqn̄ ⁊ ex poſt facto. ⁊ iſte poteſt eſſe bonus ex bonitate vtentis nō vtilis. quia bonus vtens bene vtit̉ malis. ⁊ de tali vſu nōeſt regula vera. de tali aūt loquit̉ Augꝰ. Ad illd̓ qd̓obijcit̉. qd̓ iuſtū eſt. bonū eſt ⁊c̄. dicendū ꝙ iuſtū d̓r dupliciter. Uno modo iuſte ordinatū ꝑ iuſticiā que eſt inipſo. ⁊ om̄e qd̓ ſic iuſtū eſt. bonū eſt. qm̄ intra ſe habetiuſticiā. Uel eſt declaratiuū iuſticie. ⁊ ſic poteſt malumoſtendere. Sicut eī malū poteſt ad retributionē iuſticie diſponere. ita ⁊ oſtēdere. ⁊ hoc modo dicit ordinationem iuſticie in altero. nec ſequit̉ ꝙ ſit bonū. qꝛ iuſtuꝫplꝰ importat rationē ordinis. Nihilominꝰ tn̄ ẜmo illenō eſt p̄prius quo d̓r iuſtū eſt. vt qͥ in ſordibus eſt ſordeſcat. immo valde ꝑ accidens intelligit̉. quia iuſtum eſtvt relinquat̉ a deo. ⁊ ad hoc ſequit̉ ꝙ adhuc ſordeſcat.vnde ꝑ accidens intelligit̉. Queſtio IIIIUtrū mala fieri ſit veꝝ. ⁊ videt̉ ꝙ ſic. qꝛ de quolibet affirmatio vel negatio vera. de nullo ambo ſimul. ſꝫ heceſt falſa. nulla mala fiūt. ergo oppoſitū eſt ſimplicit̓ verum .ſ. mala fieri. Ite veritas eſt adequatio rei ⁊ intellectꝰ. gͦ quotiēs homo intelligit ſicut eſt in re. veritatem habet. ⁊ intellectꝰ intellectu. ſꝫ qͥ intelligit mala fieri. vere intelligit. gͦ ſi vere intelligit. intellectū eſt veꝝergo mala fieri eſt veꝝ. Itē veritas ꝓpoſitionis aſſerit veritatē in dicto. Unde ſi ſortes currit. ſortē currere eſt veꝝ. gͦ ſi malū fit. malū fieri eſt veꝝ. ſed malumfit. cōſtat. gͦ ⁊cͣ. Itē veritas dicētis ponit veritatemin dicto. ſed deus qui non eſt mendax dicit mala fieri.Math̓. ix. Quid cogitatis mala in cordibꝰ veſtris. ergo veꝝ eſt mala cogitari. pari ratione verum eſt fieri. Cōtra. veꝝ ⁊ bonū cōuertunt̉. ſed malū fieri non eſtbonū. vt ſupra ꝓbatū eſt. gͦ mala fieri nō eſt verū. Sforte dicas ꝙ veꝝ eſt de veritate cōplexi. on̄dit̉ de omiveritate. qꝛ om̄is veritas entitas quedā eſt. ⁊ om̄e qd̓articipat rationē entis. participat rationē boni. gͦ ⁊c̄ Itē om̄is veritas eſt a veritate pͥma. gͦ ⁊ om̄e verū aprimo vero. ſi gͦ malū fieri eſt veꝝ. malū fieri eſt a deo.ſed hoc eſt ſupra improbatū. gͦ ⁊ꝰ. Si tu dicas ꝙ illudeſt verū de veritate rei. nō ſigni. hͦ nihil eſt. qꝛ ſicut a d̓oſunt res. ita ⁊ ſigna. ⁊ Amb̓. dicit ꝙ om̄e veꝝ eſt a ſpū

ſancto a quocūqꝫ dicat̉. loquit̉ gͦ de veritate in ẜmone⁊ ita de veritate cōplexionis ſiue ſigni. Item omnisveritas ſigni ſiue cōplexionis cām ⁊ ortū habet a veritate cōplexionis. gͦ veritas iſtū furari ortū habet a veritate furti. ſed furtū non dicit actionē verā immo defectiuā. gͦ pari ratiōe iſtū furari nō eſt ſimpliciter veꝝ Si tu dicas ꝙ veritas cōplexionis triplex eſt .ſ. ꝑſitionis. priuationis. ⁊ negationis. Et prima cauſat̉ averitate rei. ſecūda vero ⁊ tertia nō cauſat̉. Contraph̓us generaliter dicit ꝙ ab eo ꝙ res eſt vel nō eſt. orōdicit̉ vera vel falſa. gͦ hoc vbiqꝫ veꝝ eſt. Itē om̄e qd̓modo veꝝ eſt de pn̄ti. ab eterno fuit veꝝ de futuro. gͦ ſimalū eſt hoc mō veꝝ. ab eterno fuit veꝝ. ſꝫ nihil et̓naliter fuit veꝝ. niſi eſſet deꝰ. vel in deo vt in cauſa. ergo ſimalum fore fuit veꝝ. ⁊ nō fuit deus. fuit in deo tanqꝫ incauſa a deo. ſed hoc falſum. gͦ ⁊cͣ. ℟º. dicendū ꝙ ſindiſtinctione cōcedendū eſt. ꝙ mala fieri eſt veꝝ. ꝟe em̄enunciat̉. ⁊ vere intelligit̉. verū em̄ dictū de complexoreſpicit cōpoſitionē. ſicut dicit ph̓s. qꝛ veritas ⁊ falſitas circa cōpoſitionē ꝯſiſtunt. ⁊ ideo dicit veritatē ſigni. ſignū aūt eſt veꝝ. qn̄ ſignat rem ſe habere ſic̄ ſe hꝫ.tunc em̄ dicit̉ adequari. ⁊ ideo cū ita ſe habeat in re ſic̄ſignuꝫ exprimit. ſimpliciter loquēdo veꝝ eſt mala fieri Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ veꝝ ⁊ bonum ꝯuertunt̉. dd̓mꝙ circa idem veꝝ eſt. Unde ſi res eſt vera eſt bona. ⁊ ſiſignū eſt veꝝ. eſt bonū. ſꝫ tn̄ nō ſequit̉ ꝙ ſi ſignū ſit verꝙ ſignatū ſine res ſit bona. ⁊ iō hic eſt fallacia accidentis. omne veꝝ eſt bonū. ſed iſtud furari eſt veꝝ. gͦ iſtudfurari eſt bonum. ex variatione minoris extremitatisUeꝝ em̄ predicat̉ de illo dicto ratiōe cōpoſitiōis. cū ſitdictio modalis. bonū vero ratiōe attributiōis. ⁊ hancinſtantiā facit magiſter in lr̄a. Similis modus arguēdi eſt hic. audio angelos cantare. ſꝫ catare angelos eſtveꝝ. gͦ audio veꝝ. Cōſimilis modus arguendi eſt ī illa orone. om̄e veꝝ eſt a deo. iſtū furari eſt veꝝ. ergo ⁊cͣ.⁊ iō ſimiliter ſoluendū. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ ꝟitasſigni eſt a veritate rei. dd̓m ꝙ falſum eſt. Tūc cī ſignūveꝝ eſt qn̄ ſignat rē nō eſſe que nō eſt. ⁊ nō habere vtritate. cū illa nō habet. Nā ſicut aliqͥd imꝑfectū perfecteequat̉ alij imꝑfecto. ita res defectiua plene pōt ſignariUnde ph̓s nō dicit ab eo ꝙ res eſt tm̄. ſed eſt vel nō eſt.Et eſt ſenſus. ab eo ꝙ res eſt. eſt oratio vera que ſignificat ip̄am eſſe. ⁊ ab eo ꝙ nō eſt. eſt falſa que ſignificateſſe ip̄am. ⁊ ab eo ꝙ nō eſt. eſt falſa que ſignificat eā eſſeEcōtrario intelligendū in re que no eſt. Un̄ qͣꝫuis furtum ſit ens ẜm quid. tn̄ orō que ſignificat aliquē furari eſt vera ſimpliciter. Ueꝝ eſt tn̄ ꝙ om̄is veritas complexa ſuꝑ aliquid fundat̉. ſed nō oportet ꝙ ſuꝑ rem intellectā. ſꝫ ſuꝑ intelligentē in quo oratio hꝫ eſſe. ⁊ ſic pꝫillud qd̓ fundat̉ ſuꝑ ens ẜm qͥd ratiōe deformitatis. ettn̄ veꝝ eſt ſimpliciter. ꝓpter adequationē que ē ſimpl̓rNota tn̄ ꝙ de fundamēto veritatis ꝓpoſitiōis diuerſimode ſentiūt diuerſi. Aliqui em̄ diſtinguūt ſicut tactum eſt tripliciter veritatē orōnis .ſ. poſitiōis. vt cuꝫdicit̉ ceſar eſt homo. Priuatiōis. vt cū dicit̉ ceſarē homo mortuꝰ. Negatiōis. vt cū dicit̉. ceſar non eſt. Primam dicūt fundari ſupra ens ſimpliciter. ſecundā ſupͣens ẜm qͥd. ⁊ tertiā nō dicūt fundari ſuꝑ aliqͥd. qꝛ talisoratio nihil ponit. ſed tn̄ illud nō videt̉ ſufficere. qꝛ cūdicit̉ hec oratio vera eſt. veꝝ predicat aliquā cōditiōeꝫentis. ergo neceſſe eſt ſuꝑ aliquid fundari ꝙ ſit. Et id̓odicunt alij ꝙ fundatur ſupra principia ceſaris. ſꝫ hocnon ſufficit. quia eſto ꝙ ceſar omnino ſit corruptus. ⁊ẜm materiā ⁊ ẜm formaꝫ. adhuc tamen vera eſt iſta. ceſar fuit. ſiue ceſar non eſt. ⁊ iō dicunt alij ꝙ fundatur

23

24

21

25

22

26

27