Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
32v
Einzelbild herunterladen
 

PrimusLiber

Ad illud ꝟo qd̓ obijcit̉ in cōtrariū. ꝙ non ē ꝓprictas.patet ℟º. qm̄ obijcit de veritate ẜm ꝙ habet oppoſitionem ad defectū falſitatis. nō ad ꝑmixtionē poſſibilitatis. p̄dicto em̄ mō cōuenit nō tm̄ creatori ſed etiā creature Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ veritas eſt idē qd̓ diuina eſſentia. Dd̓m. ꝙ de rōne ꝓprietatis in crearura ſunt iſtatria. Primū ē qd̓ cōuenit ſoli. Scd̓m eſt ꝙ ē rō īnoteſcdi. Tertiū ē ꝙ differt ab eo cuiꝰ ē ꝓprietas. Duo primaſunt ꝑfecctiōis. vltimū ꝟo imꝑfectiōis. qꝛ excludit ſimplicitatē. et iō ꝟitas d̓r diuine eēntie ꝓpdietas. nō qꝛ diferat vel ſit inherens diuine eēntie. ſicut accidēs ſubiecto. ſed qꝛ ſoli cōuenit. ⁊ eſt ratio cognoſcēdi eā Et hec ēcauſa qͣre ecōuerſo eēntia nō ē ꝓprietas veritatis. qꝛ nōeſt rō innoteſcēdi eā. ſicut ecōuerſo. Si aūt queras cuꝫidem ſignificant eēntia ⁊ veritas. qͣre vnū eſt rō cognoſcendi alteꝝ. ⁊ nō ecōuerſo. Ad hoc dixerūt aliqui ꝙ q̄uis idē ſign̄ificent eēntia ⁊ veritas. tn̄ vnū ſcꝫ veritas ēmagis ratio cognoſcēdi. rōe cōnotati. Sed hoc nō ꝓōtſtare. qꝛ veritas nihil cōnotat. Dd̓m gꝰ ꝙ hoc ē rōe modi ſignificādi ⁊ intelligēdi. Et notandū ꝙ dupliciter eſtloqui de his noībus. Uno mō rōne eiꝰ qd̓ noīant ſeu ſignificāt. Alio mō rōe eiꝰ in quo ſignificat̉ poni qd̓ nomināt. vn̄ differt dicere ſenſum. ⁊ ſenſum hoīs. qꝛ pͥmodicit̉ cōmune ad ſenſum hoīs et bruti. deinde ꝓpriū. Ꝙſi gꝰ accipimꝰ hmōi noīa ẜm ſe. alia eſt rō cēntie. alia veritatis. qm̄ eēntia dicit qͥd. veritas cōditionē entis: Cūꝟo eēntia ⁊ veritatē trahimꝰ ad dcū. qͣꝫuis idē ſint. tamērōe generaliū ſignificatoꝝ. vnū accipit̉ vt ꝓprietas alteriꝰ. et nō eſt ibi ſinonima. nec ſunt nomīa ſinonima. ſꝫmanet ratio ſubiecti ⁊ ꝓprietatis ẜm modū ſignificandiet manet etiā ẜm modū intelligēdi. Quia ꝑ eſſentiā ī creatura. intelligimꝰ eēntiā in creatore. ⁊ ꝑ veritatē creature. intelligimꝰ veritatē increatā. Un̄ ſicut veritas creataeſt ꝓprietas ⁊ rō cognoſcendi eēntiā creataꝫ. ſic veritasincreata ẜm rōem ſignificandi ⁊ intelligendi ē rō cognoſcendi ⁊ intelligendi eſſentiam increatā. QueſtiohUtꝝ hec ꝓprietas cōueniat deo in ſūmo .i. vtrū diuinuꝫeſſe ſit adeo veꝝ ꝙ nō poſſit cogitari non eē. Et ꝙ ſic vrꝑ Anẜhel. qͥ dicit ꝙ deꝰ ẜm cōem̄ animi acceptōeꝫ ē quonihil maiꝰ cogitari pōt. Sed maiꝰ ē qd̓ nō pōt cogitarinō cē. qͣꝫ qd̓ pōt. gͦ cū deo nihil maiꝰ cogitari poſſit. diuinū eē ita eſt. ꝙ nō pōt cogitari nō eē. Itē dam̄ dicitꝙ cognitio eſſendi deū nobis naturaliter eſt imp̄ſſa. ſednaturales imp̄ſſiones nō relinquūt nec aſſueſcut in contrariū. gͦ veritas dei imp̄ſſa mēti hūane eſt inſcꝑabil̓ abip̄a. gͦ nō pōt cogitari nō eē. Itē maiorē veritas in eēdiuino qͣꝫ in aliqua dignitate. ſed aliqͣ dignitas ita ē vera ꝙ nō eſt ei cōtradicere corde. vt om̄e totū ē maiꝰ ſua ꝑte. ⁊ ſil̓ia. Un̄ nō pōt cogitari nō eē. gͦ multo fortiꝰ hocerit veꝝ dicere de pͥma veritate. Itē intellectꝰ nr̄ nihilintelligit niſi ꝑ pͥmā lucē ⁊ veritate. gͦ omīs actō intellectus que eſt in cogitādo aliqͥd eē eſt ꝑ primā lucē. ſꝫ ꝑ primā lucem nō cōuenit cogitare primā veritatē nō cē. gͦ Itē qd̓ nō ꝯuenit cogitare. hͦ n̄ cōuenit enunciare ſednō cōuenit̉ enūciare primā veritatē non eē. gͦ nec cogitare. Probatio medie. oīs ſermo enūciatiuꝰ afferit ſe eſſeverū. vnde ſequit̉. Si hō eſt aſinꝰ. hocem eſſe aſinū ē verū ſed om̄e qd̓ ponit veritatē ponit pͥmā veritatē. qꝛ oīsveritas infert illā. gͦ oīs ſermo aſſerit primā veritatemeē. gͦ ⁊cͣ. Item oīs ſermo enūciatiuꝰ aūt affirmatiuꝰeſt. aut negatiuꝰ. ſed affirmatiuus affirmat hoc de hͦ. qͥaſequit̉. ſi e ens qd̓ eſt hoc. eſt ens qd̓ nō eſt hoc. qꝛ cuꝫ dico ens hoc. dico ens limitatū. finitū ⁊ artatū. ⁊ tali poſi

to. ponit̉ ens ſummū. gͦº oīs ſermo affirmatiuꝰ circa creaturā infert deū. Itē negatiuꝰ ſil̓r. qꝛ nullus ſermo ēmagis negatiuꝰ qͣꝫ iſte. nulla eſt veritas. Sꝫ aug. in ſolilo. ꝓbat ꝙ ſermo iſte ponit primā aliquā veritatem eē.Quia ſi nulla veritas eſt. veꝝ ē nullā veritatē eē. ⁊ ſi hͦ ēverū. aliqͥd ē veꝝ. ⁊ ſi aliqͥd eſt verū. aliqͣ veritas ē. gͦ ⁊cͣ Sꝫ cōtra dam̄. dicit. intm̄ p̄ualuit ꝑnitioſa hoīm malicia. vt dicat deū nō eē. ẜm illud p̄s. Dixit inſipiens ⁊c̄ Itē idolatra dicit ꝙ nō eſt aliꝰ deꝰ niſi idolū. ⁊ hͦ credit ⁊ cogitat. ſed cōſtat idolū nō eē deū. gͦ. ⁊cͣ. Itē oēillud quo intellecto nō eē pōt aliqͥd intelligi. pōt cogitari nō eē. Sꝫ dicit boetius in li. de ebdomatibꝰ. ꝙ intellecto ꝑ impoſſibile ſūmū bonū nō eē adhuc pōt aliqͥd ītelligi rotundū ⁊ albū. gͦ ſil̓r in ſummo ꝟo ⁊ ſic poterit cōgitari nō eē Itē illud qd̓ maxime nos latet de facili p̄tcogitari nō eē. ſed veritas diuini eē eſt hmōi. qꝛ deꝰ habitat lucē inacceſſibilē. gͦ ⁊cͣ Ite q̄ro qͥd eſt dicere deumnō poſſe cogitari nō eē. Si qꝛ nō pōt aliquo mō cogitari. nec vere. nec falſe. illud eſt mani feſte falſum. Si qͥanon pōt vere. ſil̓r nec aīa nec celū ⁊c̄. hmōi Ite qd̓ cōtingit expͥmere. cōtingit ⁊ cogitare. ſed cōtingit expͥmerediuinū eē n̄ eē. gͦ ⁊ cogitare. ꝙ cōtīgat. hͦ pꝫ cū d̓r īſpāli.deꝰ n̄ ē. ⁊ ī gn̄ali. nihil ē. ⁊ ꝙ neutra iſtaꝝ inferat deū eōpꝫ. qꝛ oppoſitū nō īfert oppoſitū. ⁊ qd̓ nihil poīt nihilīfert q̄libꝫ āt̓ iſtaꝝ nihil ponit. ℟º. dd̓m. ꝙ aliqͥd cogitare nō eē eſt dupliciter. Aut in rōe falſi ſicut cogito d̓ hachō eſt aſinꝰ. ⁊ hoc cogitare nihil aliud ē qͣꝫ qͥd ē qd̓ d̓r ītelligere. hoc mō pōt cogitari nō eē veritas diuini eē Aliomō eſt cogitare cū aſſenſu. ſicut cogito aliqͥd nō eē. ⁊ credo nō eē. ⁊ hoc mō aliqͥd cogitare nō eē qd̓ ē. pōt venireaut ex defectu intelligentis. aut ex defectu intelligibilisDefectus aūt intelligentis ē cecitas vel ignorantia. olquā. quia ignorat rē. iō cogitat ip̄am nō eē. Cōuenit aūtdupl̓r cē cogitatōem de aliquo ente. videlꝫ ſi eſt ⁊ qͥd eſtIntellectus aūt nr̄ deficit in cogitatiōe diuine veritatisqͣꝫtum ad cognitōeꝫ qͥd ē. tn̄ nō deficit qͣꝫtū ad cognitōꝫſi eſt Un̄ Hugo. Deꝰ ab initio ſic cogitatōeꝫ ſuā in hoīetꝑauit. vt ſicut nunqͣꝫ qͥd eēt poterat cōprehēdi. ita nūqͣꝫqꝛ ecr poterat ignorari Quia gͦ intellectus nr̄ nunqͣꝫ deficit in cognitiōe dei ſi ē. iō nec pōt ignorare ip̄m eē. ſil̓rnō cogitare nō eē. Quia ꝟo deficit in cognitōe qͥd ē. ideofrequenter cogitat deū eē. ꝙ nō eſt ſicut idolū. vel non eēqd̓ eſt ſicut deū nō iuſtū. Et qꝛ qͥ cogitat deū nō eē ꝙ eſtvt iuſtū. ꝑ ꝯn̄s cogitat ip̄m nō eē. iō rōe defectꝰ ītellectꝰ.deꝰ p̄t cogitari nō eē. ſiue ſūma ꝟitas. nō tn̄ ſimpl̓r ſiuegn̄alit̓. ſed ex ꝯn̄ti. ſicut qͥ negat btītudinē. eē in deo negat eam eē Hoc aūt mō ꝓcedunt rōes ꝓbantes ꝙ aliqͥsintellectꝰ cogitat vel cogitari pōt diuinū eē nō eē. Aliomō p̄t cogitari aliqͥd nō eē. ꝓpter defectū a ꝑte intelligibilis. ⁊ hmōi defectꝰ pōt eē dupl̓r. Aut defectus pn̄tieaut defectus euidētie. Defectꝰ pn̄tie. vtpote. qꝛ non ſꝑqꝛ non vbiqꝫ. non vbiqꝫ total̓r. qꝛ nō ſꝑ eſt. aliqn̄ ē. aliqn̄ nō. ⁊ iō aliqn̄ vere pōt cogitari nō eē. Sil̓r de eo qd̓n̄ ē vbiqꝫ: qꝛ eadē rōe qͥ p̄t cogitari n̄ eē h̓ p̄t cogitari n̄ cēalibi. ſil̓r de eo qd̓ ẜm ꝑtem adeſt. ẜm ꝑte abeſt. Deꝰ aūteſt ſꝑ ⁊ vbiqꝫ. ⁊ totus ſꝑ ⁊ vbiqꝫ. iō non p̄t cogitari nōeſſe. Hanc rōem aſſignatꝭ Anẜhel. in li. ꝯtra inſipientē.Non ſolū ꝓpter defectū pn̄tie poteſt cogitari aliqͥd nōeē. ſed etiam ꝓpter defectu euidentie. qꝛ nō eſt euidēs inſe. nec eſt euidens inꝓbando. Sꝫ diuini eē veritas eſteuidens ⁊ in ſe ⁊ in ꝓbando. In ſe. qꝛ ſicut principia cognoſcimꝰ inqͣꝫtū terminos. ⁊ qꝛ cauſa p̄dicati claudit̉ inſubiecto. ideo ſeip̄is ſunt euidētia ſic ⁊ in ꝓpoſito. Nādeus ſiue ſumma veritas eſt ip̄m eē quo nihil melius co

17

18

19

⁊O

21

22