Druckschrift 
5 (1493) Tabula super libros Sententiarum cum Bonauentura
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

Item mundus eſt eternus qͣꝫtū ad om̄es ſpecies ineo contentas tꝑs eternū motus materia agēs ſuſcipiens. quia eſt a potentia dei infinita īpoſſibile eſt innouationem eſſe in affectu ſine innouationein cauſa.Item nihil eſſet nouū niſi celum eſſet variatū reſpectu materie generabilium.Item impoſſibile eſt ſoluere ratiōes philoſophi deeternitate mundi niſi dicamus voluntas primi implicat incompoſſibilia.Item duo ſunt principia eterna ſcꝫ corpꝰ celi anima eius.Item tria ſunt principia eterna in celeſtibus. ſubiectum motus eterni aīa corporis celeſtis. pͥmum mouens deſideratum. Error eſt quo ad duo prima.Item mundus eſt eternus. quia om̄e qd̓ habet naturam quā poſſit eſſe in futuro toto. habet naturaꝫ quā potuit eſſe in toto p̄terito.Item mūdus licet ſit factꝰ ex nihilo. tn̄ eſt factde nouo qͣꝫuis de eſſe exierit ad eſſe. p̄ceſſit eſſe duratione ſed natura tm̄.Item theologi dicentes celū qn̄qꝫ quieſcit arguunt ex falſa ſuppoſitione. Et dicere celū eſſe nonmoueri eſt dicere contradictoria.Item infinite proceſſerunt celi reuolutiones quasno fuit impoſſibile comprehendi a prima cauſa ſꝫ ab ītellectu creato.Item elementa ſunt eterna. ſunt tamen facta de nouo in diſpoſitione quā modo habent.Item qͣꝫuis generatio hominū poſſit deficere volūtate primi. tn̄ deficiet. qꝛ orbis primus tm̄ mouet ad generationem elementorum ſed etiā hominumItem ſi celum ſtaret ignis in ſtupam non ageret qꝛnec deus eſſet.Item celum nunqͣꝫ quieſcit. quia generatio inferiorum que eſt finis motus celi ceſſare debet. Alia ratio quia celum ſuuꝫ eſſet ſuam virtutem habet a motore ſuo. hoc conſeruat celum ſuum motū. vnde ſiceſſaret a motu ceſſaret ab eſſe.Item euum tempus nihil ſunt in re ſea ſoluꝫ in apprehenſione.Item qui generat mundum ẜm totum ponit vacuūQuia locus neceſſario precedit generatum in loco ettunc ante mundi generationem fuiſſet locus ſine locato quod eſt vacuum.Item elementa prima generatione ſunt facta ex illochaos. ſed ſunt eterna.Item vniuerſum poteſt deficere. quia primumagens habet trāſmutare materiā eternaliter viciſſimNunc ad iſtam formā. nunc ad illam. ſimiliter materia nata eſt tranſmutari.Item tempus eſt infinitum qͣꝫtū ad vtrūqꝫ extremūlicet em̄ impoſſibile ſit infinita eſſe ꝑtranſita quorumaliquid fuit pertranſeundum. tamen impoſſibile ēinfinita eſſe pertranſita. quorum nullam fuit pertrāſeundum. Error.Item naturalis philoſophus ſimpliciter debet negare mundi nouitatem. quia innitit̉ cauſis rationibus naturalibus. Fidelis aūt poteſt negare mūdi eternitatem. quia innitit̉ cauſis ſuꝑnaturalibus.Itē ph̓i demonſtrās motū celi eternum eſt ſophiſtica. Et mirum eſt hoīes profundi vidēt.Item creatio eſt poſſibilis qͣꝫuis contrarium ſittenendum ẜm fidem.Item non eſt verū aliquid fiet ex nihilo vel neqꝫ

factum ſit in prima creatione.Item creatio debet dici mutatio ad eſſe. Errorſi intelligatur de om̄i modo mutationis. Capitulum. xij. Errores de celo ſtellis.Item corpora celeſtia mouentur a principio intrinſeco eſt anima mouetur animam et virtutem appetitiuam ſicut animal. Sicut eniꝫ anima appetens mouetur ita celum.Item corpora celeſtia ex ſe habent eternitatem ſueſubſtantie. ſed eternitatem ſui motus.Item anima celi eſt intelligentia. Et orbes celeſtesvero ſunt inſtrumenta intelligentiarum ſicut organaſicut auris oculus eſt organum virtutis ſenſitiue.Item ſi in aliquo humore virtute ſtellarum deuenirent ad talem proportionem cuiuſmodi ꝓportio eſt inſeminibus primorum parentum. Ex illo humore poſſet generari homo. Et ſufficiēter poſſet generari exputrefactione vel ex putredine.Item omniū formarum cauſa effectiua eſt orbis.Item natura que eſt pͥncipium motus in corporibꝰceleſtibus eſt intelligentia mouens. Error ſi intelligatur de natura que eſt actus vel forma. Errores de natura generabilium corruptibiliū. Capitulum. xiij.Item forme non recipiunt diuiſionem. niſi ẜm diuiſionem materie. Error niſi intelligatur deformis eductis de potentia materie.Item forma materialis non pōt creari.Item nihil debet credi niſi ſe notū. vel ex per ſenotis pōt determinari vel declarari.Item materia exterior obedit ſubſtantie ſpirituali.Crror ſi intelligatur ſimpliciter ẜm oēm modū trāſmutationis.Item indiuidua eiuſdem ſpeciei vt ſortes platodifferunt ſola rōne materie. forma humana eadeꝫexn̄te numero in vtroqꝫ eſt mirū ſi idem numero ēin diuerſis locis.Item poſſibile eſt materialiter fiat ignis diluuiūvniuerſale.¶Capl̓m. xiiij. Errores de neceſſitate euentus rerum.Item nihil fit a caſu ſed omnia ex neceſſitate eueniunt. Et om̄ia futura que erūt neceſſitate er̄tEt que erunt impoſſibile eſt eſſe. Et nihil euenitcōtingenter cōſiderādo oēs caſus. Error. qꝛ ꝯcurſuscāꝝ ē de diffinitiōe caſualis li. v. de cōſo. ph̓ie.Itē ex diuerſitate locorū acqͥrūt̉ neceſſitates euētuūItē ex diuerſis ſignis celi ſigͣnificāt̉ diuerſe ꝯditiones ī hoībꝰ bonoꝝ aūt donoꝝ ſpūaliū qͣꝫ reꝝ tꝑaliūItē qͥbuſdā ſignis aut figuris ſciunt̉ hoīm intētiones mutatiōes intētionū. Et an intentiones ille ꝑficiende ſint. Et tales figuras ſciuntur euētꝰ ꝑegrinorum captiuatio hoīm aut ſolutio captiuoꝝ. Et annati futuri ſint ſcientes vel latrones.Itē ferūt diſpoſitio vniuerſi ꝓcedit ex ꝓuidentisdiuina īmediate. ſꝫ mediate motu ſuꝑioruꝫ. Et qd̓iſtud facit imponit neceſſitatem inferioribꝰ. qꝛ habent contrarietatem. ſed ſuꝑioribus.Itē ſanitatem infirmitatē. vitā mortē attribuūtpoſitiōi ſiderū aſpectui fortune dicētes. ſi aſpexerit fortuna viuet. ſi aſpexerit moriet̉. Error.Itē in hora gn̄atōis hoīs in corꝑe ſuo. ꝯn̄s ī aīa ſeqͥt̉ ex ordine cāꝝ ſuꝑioꝝ inferiorū ineſt hoī diſpoſitio inclinās in tales actiōes euētꝰ. Errorniſi ītelligaSe euētibꝰ naturalibꝰ viā diſpoſitiōis.