HAMMABURG. ECCL. PONTIF. LIB. I.

35

52. Anno deinde secundo Formosus papa obiit, quartovero a Arnulfus rex* 1 * decessit 0- Sequitur irruptio d Un-grorum 0-2 , persecutio ecclesiarum. Archiepiscopus f noster,valde *senex, minus poterat vel inimicis resistere velagenda disponere. Quare fertur illum s a monasterio Cor-biensi Hogerum suscepisse* 1 adiutorem, cuius ope fultus acministerio, ipse emeritae senectutis ocio potiretur. Itaomnipotens Deus, qui aliquando iustos, ut meliores fiant,temptari permittit, fecit etiam' nostro archiepiscopo cumtemptatione proventum k , ut posset sustinere. Nam Sergiuspapa, qui fere per totidem annos septimus erat* a Formoso 3 ,calumpnias Adalgarii miseratus, privilegia Bremensis mecclesiae renovavit, et omnia, quae a Gregorio et Nicolao,decessoribus suis, Ansgario et Rimberto concessa sunt,roboravit 4 . Ad hoc n quia senectutis pondere gravatus pon-tifex Adalgarius pastorale officium obire 0 non poterat, cir-eueundo, praedicando et consecrando episcopos, dati suntei adiutores a papa circumvieini quinque episcopi, Simun-dus [Halverstadensis]P, Wigbertus [Ferdensis], Biso [Po-

Schol. 10. Ambo enim et<I rex et papa miserabilem vitae fineminvenerunt, quia r papa Formosus a successore suo etiam s mortuusdegradatus et de sepulcliro eiectus est*. Rex vero Arnulfus et" vivensa vermibus consumptus et v tandem veneno ejctinctus est magna Deivindicta 5 * . (2. 3. 4.) 6-

Schol. 11. Stephanus papa, qui sedit annos 6, Hermannum, Colo-niensem archiepiscopum, et Adalgarium, Hammaburgcnsem archiepi-scopum, de Bremensi contendentes ecclesia, Wormaciam ad synodumvenire praecepit, et Remensi archiepiscopo Fulconi vice sua commissa w ,causam eorum examinari 51 mandavit 7 . (4.)

a) post addit 4. b) imperator 2. 3. 5. c) imperator, vivens a vermibus con-sumptus, veneno extinctus est 4. d) eruptio 2. 3. 4. e) XJngarorum 5. f) veroaddit 4. g) fertur illum desunt 4. ferunt illum 2. 3. h) suscepit 4) i) et 3.

k) eventum 3. 1) erat deest 2. 3. 4. m) Hammaburgensis M. n) haec 3.

o) implere 2. 3. p) Halberstadensis 5. q) et deest 4. r) quia deest 2. s) et 5.t) degradatus est et d. s. eiectus 4. u) et deest 4. v) et deest 4. w) coni,v. s. 4. x) Ann. Sax. a. 885 hic addit: nec tamen finiri.

l) Ann. Corbei. a. 899. 2) V. Ann. Corbei. a. 906. 3) Sergius

III. (904—911) nonus fuit papa post Formosum, octavo post eum

anno electus. 4) V. bullam supra p. 34 not. 3 citatam. 5) Notan-dum hic vocem 'degradatum’ convenire cum Sigeberto Gemblac. a. 900

aut ejus fonte nobis ignoto (v. Hirsch de Sigeberto Gemblac. p. 76);

de sepulcro Formosum eiectum esse referunt Ann. Fuld. a. 896;de Arnulfo vivente a vermibus consumpto conf. Liudprandum 1. I, c. 32.

Sigebert. a. 902. Verbo ‘extinctus’ hic quoque utitur Liudprandus1. I, c. 30. 6) V. Archiv VI, 822. 7) Haec de Stephano V, qui sedit

885 — 891, referenda sunt ad annum 891. inter mensem Maium etAugustum, ideoque ad initium capitis 51. a scholiasta referenda fuissent.

3 *

Schol. 10.

•p. 302.

Schol. 11.