CATO MAIOR
14
tcmpestivitas cst data; ut ct infirmitas puerorum, etferocitas iuvcnum, et gravitas iam eonstantis aetatis,et seneetutis maturitas naturale quiddam habeat,quod suo tempore percipi debeat. 34. Arbitror teaudire, Scipio, hospes tuus avitus, Masinissa, quaefaciat hodie, nonaginta annos liatus: quum ingressusiter pedibus sit, in equum uinnino non adscendere;quum equo, ex equo non descendere: nulloimbre,nullo frigore adduci, ut capite operto sit: summamin eo esse corporis siccitatem: itaque exsequi omniallegis offieia et munera. Potest igitur exercitatio ettemperantia etiam in senectute co ns er rare aliquidpristini roboris. XI. Non sunt in senectute vires?Ne postulantur quidem vires a senectute. Ergo etlegibus et institutis vacat aetas nostramuneribusiis,quae non possunt sine viribus sustineri. Itaque nonmodo, quod non possumus, sed nequantum po.ssumusquidem, cogimur. 35. At ita multi sunt imbecilli se-nes, ut nullum oflicii aut omnino vitae munus exse-qui possint. At id quidem non proprium seneetutisest vitium, sed commune valetudinis. Quam fuit im-becillus P. Africani filius is, qui te adoptavit! quamtenui aut nulla potius valetudine! Quod niitafuisset,alterum ille exstitisset lumen civitatis. Ad pater-nani enim magnitudinem animi doctrina uberior ac-cesserat. Quid mirum igitur in senibus, si infirmisunt aliquando, quum id ne adolescentes quidem effu-gere possint? Resistendum, Laeli et Scipio, senectutiest, eiusque vitia diligentia compensanda sunt. Pu-gnandum, tamquam contra morbum, sic contra sene-ctutem. 30. Habenda ratio valetudinis: utendum ex-ereitationibus modicis: tantum cibi et potionis adhi-bendum, ut refieiantur vires, non opprimantur. Necvero corpori soli subveniendum cst, sed menti atqueanimo multo magis. Nam haec quoque, nisi tam-quam lumini oleum instilles, exstinguuntur senectu-