ScclioSI. De materia ignis ejusque moditicalionibus, etc. 393

lus undulatorius s. vibratorius id est, quod caloris| nomine venit.

Experientia demonstrat (Prop. VI), corpus quodvis vel tri-] tum vel concussum incalescere atque secundum omues dimensio-nes aequabiliter rarefieri. Hoc vero cum praesentiam elasticicujusdam, iutra corporis molcrn contenti et sollicitationibus seexpandere nitentis arguat; cum praeterea corpus quodvis ex de-monstratis Sect. I. materiain elasticam interstitiis conclusam te-1 neat, quae nexui particularum inservit qüaeque adeo in motumI undulatorium agitari omniaque caloris pliaenomena exliiberepotest, patet, eam a materia ignis non dilFerre.^

Idem probare ex phaenomenis ebullilionis.

Corpora per calorem liquefacta, ubi admoto majori atquemajori igne ad ebullitiopem perducta sunt, nullius caloris gradusaniplius sunt capacia et hoc in statu bullas emittunt grandes etelasticas, ita ut pouderi atmosphaerae ferendo pares eint etquidem indesiuenter, quamdiu ignis urget. Hae bullae cum nihilcontineant aeris elastici, neqne alia, nisi ignis materia in corpuscalore saturatuin intret, qnaestio occurrit: cur, cum ante ebulli-tionem calor pariter in aquam intraverit neque tum praeter bul-lulas nonnullas aerias id elastici se manifestaverit, in momentopraecise ebullitiönis illucr emittat. Verum cum facile sit per-spectu, eandem materiam elasticam, quam ignem appellamus,quae antea pariter et nunc intra fluidi incalescentis molem con-cepta est, tamdiu attractione elementorum detentam et compres-sam haesisse, quamvis volumen aliquantnlum dilataverit, quain-diu ejus quantitas, undulationis veliementiae conjuncta, nondumattractione molecularum major facta est; ast ubi adeo invaluit,ut hujus inomentum jam vi sua elastica superet, materiam om-uem igueam, quae denuo accedit, elasticitate libera, sicuti in-travit, per medium fluidum trajicere, cum haec, inquam, materiaeigneae intra corpus quodvis calidum compressio pateat; non est,quod de uostrae propositionis veritate dubitemus.