forma et principiis. Sect. V.

161

exsistens, est sempitemus h. e. omni tempore simultaneus, utideo tempus aliquod fuisse, quo non exstiterit, perperam asseratur.

§. 30 .

I

Accedunt principiis subreptitiis magna affinitate alia qnae-dam, qnae quidem conceptui dato intelleetuali nullam sensitiwiecognitionis maculam affricant, sed quibus tarnen intellectus ita ludi-tur, ut ipsa habeat pro argumentis ab objecto depromtis, cum tan-tummodo per convenientiam, cum libero et amplo intellectus usn,pro ipsius singulari natura nobis commendentur. Ideoque, aequeacea, quae superius a nobis enumerata sunt, nituntur rationibussubjectivis , verum non legibus sensitivae cognitionis, sed ipsiusintellectualis, nempe conditionibus, quibus ipsi facile videtur etpromtum perspicacia sua utendi. Liceat mihi horum principiorum,quantum equidem scio, nondum alibi distincte expositorum, liiccoronidis loco mentionem aliquam injicere. Voco autem principiaconvenientiae regulas illas judicandi, quibus libenter nos submitti-mus et quasi axiomatibus inhaeremus, hanc solum ob rationem, quia,si ab iis discesserimus , intelleclui nostro nulhanfere de objecto datojudicium liceret. In horum censum veniunt sequentia. Primum,quo sumimus: onvnia in universo fieri secundamordinem naturae;quod quidem principium Epicurus absque ulla restrictione, omnesautem philosophi, cum rarissima et non sine summa necessitate ad-mittenda exceptione, uno ore profitentur. Ita autem statuimus,non propterea, quod eventuummundanorum secundum leges naturaecommunes tarn amplam possideamus cognitionem, aut supernaturaliumnobis pateret vel impossibiiitas, vel minima possibilitas hypothetica,sed quia, si ab ordine naturae discesseris, inteliectui nullus plane ususesset, et temeraria citatio supernaturalium estpulvinar intellectuspigri. Eandem ob rationem miracula comparativa, infiuxus nempespirituum sollicite arcemus ab expositione phaenomenorum, quiacum eorum natura nobis incognita sit, intellectus magno suo detri-mento a luce experientiae, per quam solam legum judicandi sibicomparandarum ipsi copia est, ad umbras incognitarum nobis spe-Äant f. StB, III. 11