COLON TENSIS,
tutn a Larmenfi Duce recuperatum & incenfum,iterum ab Haffis state noftra occupatum graviadamna pertulit.
In cppohta Rheni ripa CAESARIS INSULAjacet clara collegio S. SUIBERTI , quem ritulan&is fertur adlcripfifle Leo III. pp.
Prxterea jam ab Henrico Maximiliano Archi-Epifcopo recens valide munita LINNA et OR-DINGA Rheno imminent, a quo HILCHERA-DICUM OUDA et KEMPENA funt remotio-res , felicibus agris Julix propinquiores: Et haecquidem Thomam a Kempis , illum aurei Deiimitatione Chrifti libelli fcriptorem genuit:Gelenium etiam Epifcopum , qui ColonienfesAntiquitates & Sacrarium plurimum illuftravit.
BERCHA poftremum Dicecefis obtinet locumlitu Sc arte munitiffima , bellis iftis beigicis totexpugnationibus nouffima & 1674 reddita Maxi-miliano Henrico Elcdori , cui vicinum Sandenleoppidum nunc Clivenlis , olim ex parce juris Co-lonienlis fuit ; Prxpofitum habet Archidiacu-num.
LIPPIENSIS tradus inter duos fluvios LIPPI-AM ( ubi Monafterieniem) & IMSCHERAM ,( ubi Principatum Elleudienlem Sc ComitatumMarianum attingit ) ficus : VULGOVESTARECKLINGHUSANA nominatur , ac in lupe-riorem Sc inferiorem dividitur. Solum habetarendum , fenile , planum , nili quod in me-dio tumulis quibufdatn adfurgat, duodicafteria,Prxfeduram unam , caftrum infigne HORN-BURG &c Civitates duas : DORSTENA FiondxJLippiedis amnis ripx impolita ponte jungiturDicscefi Monafterienfi & Dynatix Lembecenli:Locus admodum muni.us , e quo noftra tempo-re Hatzfeidius ejecit Huflos.
Altera RECHLINGHUS A dicitur , aquoVESTA cognomen duxit. Iu utraque S. Francil-ci de obfervantia Coenobium viget 3 nobilitatemantiquam & nuaieroiam habet , ejus lupra 30.familias recenfet, ii S. Petrum Sc Claves Genti-litiis in armis ferunt , Peterlingi a iide S. Petrojurata nominati.
Multa hujus Veftx & Homburgi in belloTruchfefiano mentio : diu fuit hxc toparchia co-mitibus Schawenburgicis obligata pignore , quamSalentinus Ifenburgicus redemit.
Ad DUCATUM WESTPH ALIAE venimusqui ab oriente comitatum Waldeceniem . i me-ridie Haffiam , ab occidente comitatum Marca-num , a Septentrione Paderbornenfem Sc Mona-fterienfem Diascefes refpicit. Olim Widikindo& polleris ejus , a quo Wadinghus nomen reti-net : Poftea Lothario Dnci Saxonix Sc Imperatorifubjeda fuit : Is avus Henrici Leonis Ducis ex-ftitit , cui Fridericus Barbarolla circa A. 1180Imperium deredanti , Ducatum abftulit & Phi-lippo Heinsbergico Colonienfi Archi - Epilcopocum parte Ducatus Angrix cis vifurgim lita do-navit , nam trans eum fluvium polita BernardoAnhaltino Ducis Aiberti filio largitus eft , unde
f irxter liilatum , quod S. Cunibertus S. Petro re-iquerat : quatuor hujus Principatus Metropolesfeu urbes primarix BRILONIA , GEISEKENA,RUDENA , et WERLA Colonienfi Dioccefi ac-ceflere s pratter 14 oppida ', ATTENDORIA,OL 1 PENA , DROLSHAGENA , MENDENA,STATTBERGA , VOLCHMARSIA , MED6-
BACUM , HALLENBERGA , WINTERBER-GA , SMALENBERGA , FRITTBURGA ,CALLENHARTA , WARSTENA et BELICAvel eodem tempore , vel variis poftea contradi-bus adjunda fiint .• adde minora quxdatn oppidaERVETE , ANRUCHTE , NIENHUSIUM»MOLHEM , HULLINGHOVIUM ingens ve-ro Ducatus hic A. 15 dg coepit incrementum , cumARNSBERGENSIS COMITATUS in medio Du-catus fitus partim donatione partim emptionecomparatus eft ; in quo hxc 7 oppida ARNS-BERGA , HIRTZBERGA, EVERSBERGA,GREVENSTEINIUM , ATTENDORF , NE-HEIM et DALVENA , cum his undecim op-pidulis MESCHEDE, AFFELEN , HACHEN,SENDEREN , HUSTEN , FRIENOHL , HA-GEN , LANGSCHEIDT , BRIDEVELT,PADBERG , HUDORFF concinentur.
Denique Suiato Clivenfibus Ducibus relido,dux prxfedurx BELSTEINIENSIS et FRE-DE8URGENSIS auxerunt Ducatum j ut decemearum Sc hx cum reliquis numerentur. ARNS-BERGENSIS , FREDEBERCHENSIS , BIL-STEINIA . FREDEHARDENKIRCHENSIS ,HOVESTADENSIS , WERLENSIS . NEHE-AIENSIS , BALVENSIS. Tota regio monco-fa eft : nifi ubi Lippiam refpicit quo loci inamoe-n;flimam & fertiliflimam planitiem definit. Om-nia vitx neceflaria , licet non in omnibus lociscopiose habet frumentum in planitie , palcua& prata in convallibus , ligna & feras in alcismontibus copia incredibili.
Fluvii Sc fontes hujus regionis vix numerabilesmagno murmure ftrepituque prxtereuntes refici-unt , quotum fluminum Princeps RURA , quireliquos omnes propemodum abforbec 3 & Rhe-no non procul Dusburgo infert. Reliqui funt,LENA , MONA , RORA , ALMA » quiLippix ; & dymela , qui Vifurgi mifcetur : om-nes '6c delicatis abundant pifeibus. Infuperommsgeneris metalla gignit, «urum argentum ( quorumob aquarum copiam fodina; vix lucrofx& diu ne-gledx jam quxftus faciunt ) cuprum , ferrum,plumbum , vitriolum , alumen , & fulphur fnec caret marmore . omnis etiam generis lapides,tegulas imprimis producit , “WERLA pingui &felici lolo lita , celebris falinis , infignis curia.Comitatus olim fuit d Ludolpho comite donatusS. Petro. Codores ibi falis viri patricii magnis or-namur Privilegiis. CircaBrochhufenpropeWal-decenfem comitatum fons limpidiflimus in apicepetrx reperitur.
Circa VOLCHRINGHUSEN antrum vaftifls-xnum eft incogniti rccellbs. Gens tota ingenio-fa , robufta , cuivis cxlo adfueta, feledosprx-bet milites.
Nobilitas antiqua Sc copiola , qux ex caftristoto Ducatu ad ejus tutelam eredis traxit origi*nem , quibus defendendis familix nobiles fidem& operam fuam obligabant.
Caftrorum primariorum hxc fuerunt nomina,RUDENSE , WERLENSE , MENDENSE ,MEDEBACENSE , NEHEIMENSE, VOLCH-MARSENSE, COCHLENGENSE, HAL-LENBERGENSE , et HOVESTADENSEePrxter hxc alia fuere caftra ligia Sc aperta,belli tempore Duci multum commodabant. Supe-rant aliquot centurix ftirpiuas iftarum prolapixa z vete-