84

parus van den Ende. Tot Rotterdam , By Joliannes Nmranns. 1665.Met Privilegie voor vijftien Jaren in 4°." Voor deze Uitgave— vermeerderd genoemd — staat de reeds vermelde in koper ge-graveerde voortitel van 1654.

Nmranus toont met voorbeelden, in deze uitgave, liet groot ver-schil van zijn Woordenboek en dat van Van Waesberghe aan.Hiermede overeenstemmende aanwijzingen vindt men in het woord„Den Drukker tot den Lezer," van de 2° uitgave in 1669, metvoorbijgaan der in de eerste uitgave vermelde bijzonderheden. Indeze zoogenoemde 2° uitgave dan lezen wij: „Wy hebben ook goedgevonden uit dezen tweeden Druk uit te laten, de vreemde enontalige woorden, welke wij in den eersten Druk hadden by ge-bracht, om aan te wyzen het onderscheid dat' er was tussen onzenieuw-opgestelde en en W&r-

JMgM, en de andere voor die tijd uitgegeven DicfÜMMM-a!en dewyle wy beschuldigd wierden van andere,

welke een van dien -Zbe/MMM'&s en jYJ&fAciós hadden ge-

drukt, dat den onsen was van woorde te woorde den haren na-gedrukt, het welke wy klaarlyk tégen de waarheit te zijn, bewezenhebbende, wierd by de Edele Grootmogende Heeren Staten vanHolland en West-Vriesland, op onze voorgenoemde ver-

leent vryheid (1) om hetzelve Boek, volgens de stellinge vanJA paw alleen te mógen drukken, voor den tyd

van vyftien achter een volgende Jaren; en alzoo ons werk, door deMacht en Gezag der zeiver Ed. Groot Mog. bevestigt, zoo dat dieandere aanwyzinge nu niet meer noodig zynde, wij die méde achter-gelaten hebben (2), konnende ijder, die een gezond oordeel heeft,gemakkelijk zelf het onderscheid zien, en wie wij het oordeel daarvan gewillig willen laten. In Rotterdam, uit mijne Drukkerije,den 5 April 1669. Uwen Dienst-bereiden

(get.) Joannes Nmranus."

Maar de grond der oneenigkeid tusschen Van Waesberge en Nae-ranus lag niet, gelijk Naeranus zelf verzekert, in de uitgave derGazophylace, maar was van veel vroegere dagteekening.

Pieter van Waesberge drukte in der tijd de Apologie van Ilugo

(1) Dit Privilegie werd gegeven In den ïlage op den 2 February 1G65. Ondcr-teikent Joban de VVith, vt. 1665.

(2) De 2e uitgave van 1669, 4°., bevat in één band: nLc Gazophilace de laLangue Francoise et Flamande etc. et adjouté la Traduction de la Grammaire Francois& Flaman, par Jean Louis d'Arsi, Tout par Maitre Casparus van den Ende, A Rotter-dam, Chez Jean Nasran, Marchand Libraire, 1669" en ^Schat-Kamer der Nederduitseen Franse Talen enz. enz., door Kasparus van den Ende. Tot Rotterdam, Rij JoannesNaeranus, Boekverkooper in de Lomberd-straat, 1669. Met Privilegie voor vijftienjaren." Voor de Gazopbilace plaatste Casp. van den Ende een woord " Aan de recbteLiefhebbers der Franse en Néderlandse Talen", gedagteekcnd 22 van Lente-maand, inbet jaar onzes Heeren 1669. Voor de Schatkamer gaf Naeranus een woord uDenDrukker tot de Lézers" 16 April 1669. Voor den band is een met figuren gegraveerdfrontispice, waarop staat: "Le Gazophylace de la Langue Francoise Et Flamende:"Schat-kamer der Nederduitsche En Francoische Tale. Imprimé a Rotterdam Chez JeanNaeran, Marchand Libraire. A°. 1669.