Druckschrift 
Het geslacht van Waesberghe : eene bijdrage tot de geschiedenis der Boekdrukkunst en Boekhandel in Nederland
Seite
82
Einzelbild herunterladen
 

82

te zijn geweest te Dublin in Ierland. Deze bewering moet op eenedwaling rusten en zal waarschijnlijk eenen anderen Pieter, eenenanderen zoon of neef van dien naam betreffen; want Pieter vanWaesberglie, boven vermeld, was in 1625 reeds uitgever en drukkerte Rotterdam, en Abraham van Waesberglie, hierna verder te ver-melden, ontegenzeggelijk zijn zoon.

Met meerdere zekerheid kunnen wij melden, dat hij, in 1658 & 1659Pesthuismeester was.

Met Jan van Neer, Joannes Naeranus, Jean Naeran (1), boek-verkooper en drukker aan de Koornmarkt 1640, daarna in de Lomberd-straat , gaf hij eenige werken uit; later kregen zij verschil, hetgeentot eene onaangename vete aanleiding gaf.

De oorzaak dezer vete is mij onbekend; de daadzaak blijkt des-niettemin uit het woord vanDen Drukker tot den Lezer," te vindenvoor de uitgave van Le Gazophylace, de la Langue Frangoise etFlamende; Comprenant Les purs ét propes mots de chascune de cesdeux Langues en tel rang ét disposition, que les longues, ét lescourtes syllabes dans chacun mot se demonstrent. Et aussi etc.Avecques Quelques Tables litterales, pour apprendre tres facilementpar bons fondemens a prononcer, lire, ét escrire toutes sortes deLangues, usitées en la Clirestienté. Par Gasparus van den Ende,Tenant Escole Francoise a Rotterdam. Imprimé a Rotterdam, chezJean Naeran, Marchand Libraire, 1656, 4°."

Pieter van Waesberglie schijnt te regt of ten onregte begrepen ofvermoed te hebben, dat deze uitgave in strijd was met een doorhem in 1648 verkregen octrooi tot het drukken van een Nederduitschen Fransch woordenboek, vermeerderd met eene Grrammaire Fran-goise, door Jean Louis d' Arsy, hetwelk hij drie jaren daarna,alzoo in 1651, uitgaf.

Dit woordenboek werd echter van de zijde van Naeranus beschouwdte zijn een nadruk van dat, hetwelk de drie Utrechtsche drukkers:Hannan Borculo, Esdras Snelland en Hendrik Borculo uitgegevenhadden.

Twee dier drukkers waren bereids overleden en Harman Spechtte Utrecht had daarvan aireede in 1643 een nadruk geleverd. Deuitgave van Yan Waesberge, beweerde men, bevatte alleenlijk eenevermeerdering van woorden en had niets gemeen met Le Gazophylace"van Oasparus van den Ende, waarop Naeranus zijn octrooi erlangd had,en welk woordenboek heden nog zijne hoogschatters vindt (2).

(1) Op nieuw een bewijs, hoe men in die dagen met de geslachtnamen omging endie naar willekeur voor elke landtaal wist te gebruiken. Ilij was afkomstig uit Weertin het Limhurgsche, alwaar ook Neer-Weert gelegen is.

(2) Deze Fransche schoolmeester in de Lombardstraat te Rotterdam, uitvinder vande klankmethode, werd roemrijk herdacht in den Navorschcr, IRn jaargang, en in hetBijblad tot den Illen jaargang. In den Ilcn jaargang, hl. 506, brengt LR. A. de Jagerhem, zonder eenig bewijs, tot het geslacht van wijlen den Inspecteur van het lagerOnderwijs, Adriaan van den Ende. Niets doet in liet geslachtsregister van het geslacht,waaruit de Heer Adr. v. d. E. sproot, dit vermoeden billijken, zoo als ook niet déndoopnaam die veronderstelling te gemoet komt. Het is vooral in den Navorscher vaak