ROTTERODAMVM

OTTERODAMVM,nonignobilcHollandixoppidum, quafidicas,RotraeobeXjfiucagger.Damm namq ; ,Batauisaggerem fonat.Eft fiquidem Roteroda.mumad Rottam,aquaedu(ftum,aquoadpellationemhabet,iitum, Mofaeflumi.nipropinquum.SchidamOjVnico miliari, Gouda vero, tribusdiftat: oppidum,cum opinione hominu vetuftumlatis,tumiplendidum & copiofum, lanificio,&pannitextura,celebre,habens<3ciuftumpopuli numerum, &fciteadmodumconftruclasa:des ; quarum,qu£eD.Laurentijnomine facra,facileprinceps,Sc fple.didaeft,& fumptuofa:fedpr£eca'tcrisornamentis,vrbsifta, hocnomine potifti.mum clara & celebris eft,quod patria fuerit viri ccleberrimi D. Erafmi Rotero.dami,omnibusomnium dodrinarum virtutumq ; nitoribuspolitiftimi. Itaq ; ad memoratam xdem, ct.iamnum vifitur domuncula,& ineajCellaexiguajquxprimiimnatumillum cxcepir.Hac,vtingeniofifli.mus quifque eft,& amantiflimus.iter illacfaciens,reuerenter adit. Tantusille vir,multispofteritati reli.ftis operibus,qu£e ingcnij plane diuini argumentum prxbeat, diem obijt extremum Bafilex, Anno M.D.XXXVl.Raraeadmodum ingenij&eruditionisdotes Erafmo,eofxculoillitcrato cotigere, quibus per.mulriplurimum tumdeferendumcenfuerunt,ijq ; nonplebcijordinishomines,fedorbismonarchx, novulgaritercruditi,fedrei litteiaria',eaxtate,principes.Quippeinui(ftifs . Carolo Auguftoa confilijsfuit.Serenifsimus Cxfar Ferdinandus fauoris fui in ipfum documenra plurima dedit. Quam magnificisvcro honorarijs aChriftianifsimoGalliarum Rege Francifco in GalJias ; quam amanter ab UluftriflimoRcge Henrico, libera, vbi nam eo loci viuere vellet, data optione, in Angliam eft euocatus? DefummisPontificibusLeone&Clemente,nihilattinet dicere, horumcerte maximus erga eumfauor,multis ad Erafmum tranfmifiis Epiftolis innotuit. Sed hxc fortafle, pro iftius loci rationc, nimis,de Erafmo , multa. Dum hocoppidum, Ludouicus Guicciardinus, vt Bclgij perficeret enarratio-nem, inBatauia fuaanteannosaliquotdefcribit,in calamitatemfanemaximam Rotterodamum inci.dit.Cafu enim quodam,incendio in ea excitato,xdes nongentis plures,& onerarix naues permultx,con.flagrarunt, homines etiam aliquot abfumpti funt,omnes detrimentum perpefli.Iam tamen,ob ingentesdiuitias,minore,quamannifpacio(fcribiteo tcmporeGuicciardinus)penetotareftaurata eft,atq ; adedfrcquenti negotiatione,& mercatorum concurfu, diiftu mirum quantum quotidie augeatur.

GOVDA^

( O V D A,Prxclarum Hollandiar oppidum,fextum & vltimum interHollandiar ftatusfl locum obtinens,circaannum SalutisM.CC.LXXII.fubcomiteFlorentio,aquociui.^ cis & prxcipuarum vrbium donatur priuilegijs,conditum ad ripam Iflele fluuij, fitu eftperiucundojQuippeolim obftru&o Rheno,circapagum Catvvick, & prxfidium Bri.) tonum,duo fluuij,nimirum,lflela,& Lecka,qui fe in Mofam exonerant,enati funt.Ita.que,cumnonpateretliberanauigatio,&exitusadmare ; peralueos & foflas, flumina; circundu&a funt,atq ; eoloco,vbi nuncGouda fita eft,fofla incuruata & flcxuofa, quces Goudaappellatur, &oppidonomendcdit, iriRhenum Leidenfem advitandumma.

rc,& Ioca remotiora,dedu&aeft,obie&a tamen Sclufa,quam vulgo vocant,nefluxu Iflelx, campi inun.darentur.Tum,tutanauium ftatioibidem originemcoepit,habitationes& diucrforia,hac decaufla, ali.quot excitata inaggere.Et noua,hacoccafioneorta focietas,tanta,breui temporis fucceflu, incrementafumpfir,vtpaluftriumpaflimlocorumagreftcshabitatorespert^fi,qui varijsantea locisfparfim habita.bant,iuxtaaggerem,locumaltiorem couenerint,&Ecclefia,quoreiimprimisfacr9,& religionivacarent,huc tranftulerint.Qux quidem confociata Batauorum multitudo,loci opportunitate vfque adeo brcuitempore creuit, vt vrbis formam, foflas ac moenia,quo liberius & tutius hichabitaretur,locus ipfe defi.deraret.Qui fubFlorentio Comite,vt di&um eft,iusciuiumelt confequutus.Demum, Comitcs Blefen.fes,quorum ditionis poftea Gouda fa&a eft,cum animaduerterent,oppidanorum frequentiam,plurimuob quotidiana incremcntaaugeri,oppidi pomoeria,fcflas,ac moenia,latiori fpacio,ea nimirum amplitu.dineproduxerunt,qua fe modo vifenda exhibent.RecipitautemGoudanum hocoppidum indies aquacx maris fluxu,atque refluxu, mundam tamen, defecatam acdulcem, excoqucndx cereuifix accommo.datiflimam , cui Hollandicum folum,neq ; colore,neq ; faporeparem habet.Eam commoditatem Iflela:alueusoppidanisfuppeditat.Verumproptcrfrequentes& exuberanteseiusinundationes,FlorentiusComes,eiusnominis V.(quiin venationeplusvigintivulneribusconfofliis,perijt)AnnoSalutisM.CC.XC.VI.Vltraie&enfisEpifcopiconfenfu,naturalcm Iflel£ealueum,inpago Vreefvvick,hauditaprocula Vi.ana.obftruxit.Hincfa&um eft,vtantiquusillealueus,paulatimcnataexfordibusterra, minuatur. ArsTypographica,paucis,imonullisantein HolIandiacognita(nam quicquidlibrorutum eratinvfu,mo.nachi afliduo Iabore,& magna dil igentia fcribebant)Goude primum innotefcere,& in vfu haberi coepit,in domo fratrum Collationis.Primaria vrbisecclefia,eleganti ftru£lura,& praecelfa turriconfpicua, bisaprimafundationetotaexuftafuit,Annonimirum falutisM. D. Lll.ignecoelitustacta. EtannoM.CCCC.XXXVIII.eoincendio,quooppidum vniuerfum, deformatum,pcrijr.FIax vero Ecclefia, qua modo pratcellit ftrudtu.ra, magnifice reftaurata, con.fpicitur.

31