enckhvsa;

iACC

N c. k hvs a in Batauis,etfi fi magna vetuftate,celebritate tamen nomini«prarftans,acnobile oppidum; cognominatum Enckhufa, quafi<£ntf(I$ufen/ vel, £intcfc§U}cn/ Aliquot

cafie,qua2 fitusopportunitate,ob halecum nimirum captLiraiti,'&:falis contecfione quoadam excitata?,Eccl;fiam habebanr,atq;pafiorem,quiperonatus, vili, acruftico habitu,quo&c^teriomnes communiter vtebantur,incedebat.H3eaytem /afi£,eumHollandi;Elocumoccupabar,quiFrifiam refipiciens,canalibusacfoueis pafsimdiftig.jftuSjprimisca-farum habitatoribus,nonita difficilcm prebebat acce{fum.Qtii"negotiorum gratia, ali-qubforteituri,afleremfecum fi'rebant 3 quoobuiaspafsimaquas,quafi pontisopera,fuperabant. Sed hsecnuncomnialocasfluofum mare,3^ (r f Cf/va dgb}abforbet,quod iuxtaoppidum latitudineefltriummilliariu Ger-manicorum.Circaannum autem DoniiniM.CCCC.XXVI.re,opibus,&:a:dificij£ ; fcrefcere coepit Enckhufa,vttum primumVVaterlandiaevrbibusannumeraricceperit,&:nuncoppidumadprimeconcinnumacelegans,copiofis vbiq;aquis inftru&um, muris ciniflum,&:propugnaculis validemunitu; ab Anno falutis, M. D. LXXII.publicis,priuatisq; aedificijs longe magnificis,non citra fpedlantium admirationem ornatum. portum habetperelegantem ac valdecapaccm,vtarteomnino mirabili,itafumptibus amphfsimisfactum,qui tutam onera-rijsnauibus ftationem,6cab omni tempeftate,glacie, &:quibufcunq; alijs marinis incommodis, fecuritatemprcbet.Hic autem portus,artificiofo,ac valido munitus eft aggere,ea ratione compofito,qua in vniueria vbiq;Hollandia,contra vehementiores vndarum ac fluduum impetus,vallum,&: obftrudion .o aggerantur. Habetquippe hoctradu,certum quoddaoblongigraminis,fiueiunci genus,quodfundusmaricote(ft:us,copiofopro-uentufuppeditat;idcertisannitemporibus,fubanuisdemetunt,&:nauibus,eaadloca, inquibus adobftruiftio-nesaquarumconftituunt vti,deuehunt;vulgo^t9(r/ indigetant. Huiusautem vfus,adfolidifsimasaggero-rum iun6turasvtilifsimuseft,cum ciusfitconditionisatq;natura,vt,qu6 vehementioribus vndarum flu&ibusconcutitur,colliditurque,eo lolidiusconcrefcens,vehemcntius,fortiusquerefiftat.Extra Enckhufanumoppi-dum,viaeft filice ftrata, iefqui hortetemporc,euntem excrcensiPagum hrabetadiundu, vulgo, GroteBroochnomine,quiciuilibuspriuilegijsgaudet, eo,quod vrbs,tantaquondamamplitudine fuerit,vt tritum fithoclociprouerbium;Magn3eGrotbrokan^vrbi,ignobilevicinumeftoppidum,AliquotCa%cognominatum:quonimirum,vilis,&:abie<fta eiusnotabaturconditio.Nihilotamenminus, clementem blandamque fortunam,fenfijtfemperEnckhula. Cum namqueipfam Grotbrokani,contra sequa vicinitatis iura,ftratagematequo-dam niterenturobruere;Mittebant quippe eo,in nauibus armatos foeno conte<5tos,qualifoenarium,more fo-lito,frequentaturiforum;dolusc]ueinnotefceret,nec optatumconfequeretur effedumrin perpetuam eius reimemoriam,interOrientalem&Septentrionalcmportam,turrim Entkhufani conftruxcrunt, QJipfcf/nuncupatam;perinde,acfiipfa,eonomine innuat,incontemptum& defpe&iim Brokenfium ab oppidanis,quibus modo ornamento eft, fe cxcitatamfuilfe. Non difsimile oppidanorum facinus, eo tempore extitit,quando Geldrij Hollandisbello imminebant, qui,vt fubiro hoftihter Enckhufam iniiaderent, qualefcun-quepotueruntinfidias,oppidoftruxerunt,quorum conatibusea&: dcxteritate, &:celeritat"eobuiam Enckhu-fani iuere,vt Geldrij, fubito amputatis pry mnefijs,ancoras cogerentur rclinquere, quas om nes,elaben tibus fu-gahoftibus,Enckhufanicapientes,Orientalisporta:turriaffixerunt;quemadmodumhodierno etiam tem-pore ibidem confpiciuntur.Ciues,marinam mercaturam excrcent;multi naues conftruunt,alij fal,nitorepre-ftans,conficiunt,quod ad exteras nationesauehitur.Alij,copiofa halccum captura vi&itant. In vniuerfum au-temomnes,etiamditiores,vilivtunturveftitu,ita,vtoppidiConful,nautico quandoqueamiduincedat. Op-pidani,maritimanegotiationefivnquamalias,tummaxime turbulentifsimis hifce temporibus, quibus alijmultire,acopibus lapfi funt,diuitias longe maximas coaceruarunt. Belli namque focijs adiuuantibus, omnemmaris vicininegotiationem,adfe, violentia quadam,pertraxerunt. Vulgus,ex copiolifsima halccu pifcationevi&itat. Nouembri menfe,circa omniu San<ftorum fcftum,Nauicul£ complures,quas 0fa (lonrr$adpeiIitant,pluresducentis,qu« binos tantum habentve&ores, alto fe pelago committunt, &:retia fua,vel fixis extenduntftipitibus,vel alligatarudentibus, cumancorisin imumdemittunt.Et, cumdcnfifsimisgregibus haleca,con-_tra vimfluminisafcendunt,fitquandoque,vttamfelixfit,in frequentipifcatu,captura,vtvnicaStalonericanauis,fex&:trigintatonnis onufta, domumredear.Atqucexiftopifcatu,nonomiiiahalecafaIe, m«rip'ue cordi-untur,fedinueterantur, &: infumanturplurima;vndehalecainfumatadelicati{sima,vulg6,Sf^^fincf/invniuerfampalsimOftlandiam,inGermaniam, &: adomnes Rheniaccolas, tranlpor-tantur. Enckhufianumdenique oppidum, Ruardumillum Tapper,prsecipuum in Academia LouanienfiTheologum,edidit.

5o