DELPHIVM

ELPHIV M.Celeberrimum inBatauisopp.fecundum in Hollandix Staribus locumobtinct.Gentisipfiuslingua ex frequentibus Molxalueiseodedu£tis,nomen fortitum.vulgarinamq ; fermone,fodere,liuealueu&foffamducere,2)(lfffn/indigetant. Duo.bus milliaribus Roterodamo.Erafmi illiusdoftiirimi patria.vnico vero, coq ; cxiguo, dmaximo,& venultiflimo totius Europepago,Hagacomitisdiftat.Conditu olnnabilloGothifrxdo LotharingixDuce,cognomcnto,gibbo, Anno falutis M. LXXV. qui ciui.tati impofuitCaftrum,leu prxlidium,in quo & habitabat,cuiusiam nulla extant vcfti.gia ; & cum annisquatuorper tyrannidem HollandicopotitusComitatu fuilfet,aTheo.doro, eius nominis quinto, lcgitimo Hollandix Comite vidus.e comitatu tandemexpuilus, veruto Antvverpia- fiuffoflus eft. Id oppidum copiofum ac lautum, valido murorum ambitu cin.ftum,vallo,acpropugniculisfirmum, fed &reticulatofxpimento,muri inftar,valde munitum, aquaetiam ea]atitudincambitur,quam vir,alioqui fortiflimus,lapidisia<ftu fuperarehaud queat.Varijs Euripisatq ; canalibus,ad magnamciuiumopportunitatem paffim diftin6fum,& aquismirificeinftrudum. Vndc quemadmodum inxdium, &domefticxfupelle<ftilis nitoreatqucmundicie.communieorumfcntentia,qui variasmundi perlu.ftraruntpartes,vni Hollandixpalma conceditur: itain nitidiflima Hollandia,primaseiuslaudisinter omnesc.iufdem territorij vrbcs,loli attribuuntDelphio.Qno etenim pluuiafrequentior,quxaliasdefoedarevrbes vtplurimum folet, eo venuftius huius oppidi vici & platex.ob litum nimirum elegantem,nitcnt, cum ea occa.fione fordes omnes ad canales & aquas,peropportune tranfmittat. Inhabitatoresipfi peculiari quadam,& inna.ta humanitate,ciuiliratemorum,acpolitiaculti,Mercaturam & Lanificiumexercent, fapidam ac prxftantemcereuifiamcoquunt,remotisqucin locisdiftrahuntivndeeius opificij,imonegociationisdixeris,ciuesfuntopu-lentiflimi.Aedificiatam publicaquampriuata,fumptuofa&fuperba.Atquevtpriusabhis,quxreligioninuncupata,exordiar,Primaria vrbis Ecclefia,quam nouam appellitant,cuiusprima funtpofita fundamenta, M. CCC.LVI.falutisanno,Ba(ilicaaugufta&elegans,D. Vrfulxfacra,prxftantifsimisfummorum artificum Hcmskcr.chijnimirum,Francifci Flori,AntonijBlocklandt, & Petri cognomento Longi, pitfturis cleganter ornata, ele.ganti turriremotiflimefcle vifcndam exhibet. Veterem autemecclefiam D.Hyppolitodicatam,Hemskerchij,& M.IoannisSchon manus,Vltraieflini quondam Canonici,cuius vifendxin tota paflim Hollandia,confpici.untur picturx,decenterexornanr.Sed,quiddeS.Agathxcoenobioreferam:fiueenim ftructurarum magnificen.tiam(Principcsnamqueviros,hofpitio frequenterexcepit) fiueredituum &annuicenfusopulentiam, liuetempliornatum confideres,fingula hxc.narrationis longe fuperantfidem. Eius namq ; virginei coetusBafilica, pro.pterar&am Mufij, eiufdemcoenobijPrxfedi vigilantiflimi,&HemskerchijHarlemicolx,illius quidem poetxclariflimi,huius vero piftoriscelebcrrimi,amicitiam,tota intusexquifitiflimis pifturis coteda, veftitaque erar.Spaciofum & ampliflimum eftoppidi forum,cui,ficut Orientali in latere,peraugufta & prxcipua Bafilica, ita inocciduo fenatoria domus,fplendori longe maximo exiftir,prxcelfa turri,& in eacampanariaharmonia,confpi.cua,quacelebrium nuptiarum tempore,dum itidem forum nundinishebdomadarijs frequentatur, lepida exer.ccturmufica,qux,vti epulantesin nupti)s,iucundifsimafuauitateexhilarat,ita vendentes,cmentesquein forumallicercvidetur.In fuburbijs,omnisgencrismercaturaexercetur,domusfuntelcgantes,hofpitiaampla,qux ho.fpites,firepecuniariabelleinftrudi,lautifsimeexcipiant.AtquehxcblandientisfortuneDelphenfium,arda &compendiofa fit quxdam narratio. Verum,cum nihil fub fole firmum,nihil conftans,ac ftabilefinfaufti fubindecafus,eiusfoelicitatem interruperunt,dum rabidi Martis,& implacabilis Vulcani furores, prxciaram hanc vrbeturpirerquandoquedeformarunr.Ab Adelbertofiquidem Bauarix, vicefimo fexto Hollandix Comite, grauiobfidioneprefla,priuilegijs,murisqucpriuatur.Sedafubfequenti ftatimComite,GuilielmoBauarix, priuilegiaciuicaipfisreftituta funt,& mocniareftaurata ; obacquifitam,Delphcnlium ope,contraFrifones vidoriam. An.nodeindeM.LXXXVI. in Maio,ipfoS.Crucisdie,ftatimaprandio, miferando infortunio hxcvrbscircumue.nitur. in eaenim,cum improuifocafugrauiflimumerupifletincendium, vtramq ; Parochialcm ecclefiam,no.uam & vetcrem,Xenodochia,& ducentos,vltra mille,focos,abfumpfit,vix quinta vrbis parre rcmanente illxfa.Mirabilevero,quod in tantoilloincendioapluribusconfpedum,neq,olim fortafleaprimisillis naturx obler.uatoribus,nequeabijs,qui noftro fxculo vixcrunt,alibianimaducrfum fuit.Plinius quidem & alij,nopoftremxnotxaudores.ceu rem magnam,& obferuatu imprimis (vti re veraeft) dignam tradunt, ciconiarum fobolem,xtategraues,&adcibum quxrendum viribusdefedosparentesfouere,atquealere:fcd,quodab ijfdem animali.busexemplum idtemporiseditumfuit,&maiusquiddam eft,& maioreadmirationedignum.Ad hanc vrbem,loco ad huiufmodi volucrium paftum perquam idonco fitam ,magne quotannisearum cohortesnidificaturxconuolant.Inciditautcm hxc incendijcalamitas indiem Maij tertium,quo temporciamciconiolxgrandiufcuIxfunt.A multisigiturillicvifum,acobferuatum fuir,parentes,cum flamam&natis, &nidisinftarc cernerent,primum omniopeadnixas,vtnatosflammiseriperentjcumdeindecorporismolegrauiorcsgeftaren6 poflfent,eosalis,quantum potcrant,contexi[re,aduerfusqueincendia&flammaspropugnafle ; adextremum,tanquam fuperftiteseiseflerecufarentfincendio vnaconfumptas,morifuftinuifle.Hinconunduseratfcelus ilJcDauid Gc-orgius,abominabilisconditorfedx,dequaplurainIndice.Quodquidem in huius vrbiscontumeliam minimenarratum putandum ; cum viciflim viroshonorandosacfulp]citndosplurimosgenucrit,quales imprimis fue.runt AegidiusPoeta,& Ioanncs Grammaticus.Multo veroomnium prxftantiflimus Iodocus Safboutius, cla.rilfimus vtriufqueiuris Do<ftor,CancellarixGelricx Prxfesa Carolo Quintoconftitutus, & fimul Poeta elegantiflimus,cumadextremum iam vitxappropinquaret,hoc (ibiipfeEpitaphium confcripfit,quod hodieq ; in c:ustumulo,apud Arnemium primarioin temploconfpicuu,huc, proptcrelegantia & pietate.adfcribercvifumeft.

SiJiegradu»i:quod es,tpfefiu fortafiu cris cras Detnde &pacatis Prafes itu Csfare Gueldris •

Quodfum,cadauer piitrtdum. Dixi,iul>ente Carolt.

Olim lodocus eram Sasbout-.me mtftt in aurac Quid titultiquid opesiqutd nttnc prudentiaprodesl?

Delft, clara pars Batauia. M ors fumma mifcet inferis.

Ter denis patrta caufas dectdimtis annis, Sola manet virttcs hominipojlfunera,folam,

Pars Conftlibaud inglorta. D:;m viuisjianc ama.

Eadem ctiam ciuitasintcr cxteros eruditionc prxftantes viros habuit Cornelium Mufium, virginci fodalitijad S. Agatham Reftorem, virum rara morum probitate,Theologum infignem,Poetam clegantifltmum, & vc.rum Dcifinfoelici hocnoftroxuo,martyrein.

19