DVACVM.

-j.J V A C V M,inFlandrix, Hannoniae,& Artcfiaeconfinibus,opp.quonon iliud moenibus& incoliscultius,munitiusquc,aquis quim optimennbrudum,fontcsliquidcm limpidiifimos habct coplu.

rcs,vnum propeD.Amati,maximccclcbrcm,qui Mauronti,cuiracercft, nomen coepit. Altiflimoaggere, qua fi pcrpetuo quodam monte cingitur, qu cm binx etiam foflic,aquis rcfcrtae, vcnuftiflimeambiunt.Scarpo itidem fluuioirrigatur, qui prope Atrebatum ortus, in hanc Vrbem Duacenfem,duabusillabitur faucibus,indefrequentibusdidudisriuulis,pr3etcrquam, quod varijsin locisoppLdanis vfuieft,& emolumento,vbifetandemcolligit,ibidemumaquisadau(ftus, nauigabilis reddi-tur,vtonuftasmercibuscymbasTornaco,Aldcnarda,dtqueGandauo,inScaldirt,notum& celcbreflumen,peroportunedeferat.Duacenfesolim Catuacosfuifle,Ca:faris Commcntafiofu SclioliaftespalamlcciU"e,lacobus i.efl"abcus,Marlianus,&alijaftirmant.Suntviciflim,quidubitant,cumlocusille Carfarisin Comrtientarijsita legatur,vtnihileaderecerti liqueat.Veru,vtad oppidanosnuncredcam,illi hattenus vt illibatartl vrbem, itaPrincipi ftudiofiflimam mentem fempcr habuere.ld vifumeft,cum fuperioribus fa:culisfaepe,tum Auorum Patrumquememo-ria,quando finitimiFranciin Galliaexcurrerunt.Magisvcro poftremishifceannis,quibusfuneftis, & pernitiofisfeditionLbus,vniuerfum Belgium exarfit,quibus ne in minimo quidcm contra Regem Philippum itum eft.Cum Irifulis,Orcliiaco &confinibusinferioris Flandriacin fummaeft,& vnum eius Prouincie ftatum conftituit.Rempub.habctOptimeconftitutam,ab alijs municipijs plane diuerfam .Concurrunt cnim in ea tria Rerumpub.genera.Regem fuum fupremurti, & monarchamagnofcit.-dcindefunt in ipfius corpore,mira quadam maiorum prudctia,duo ciuitatis Pr£tores,vnus in criminalibus.quemBalliuum 5 ln ciuilibusalter.quem Praepofitum vocant ; ad quosnon cognitio,fed fcntentiarum a Magiftratu latarum, executiopertinet.Habentijperpetuam dignitatem,& haireditariam.ln Magiftratu lunt X11 X.Vt vocant,Scabini, & V I.viri alij,qui XII I.Menfeex totopopuloa I X.virisad hocab ijs,qui Scabinatu tum defunguntur,nominatis,eliguntur.Qu^lpeciemAriftocratiaeferunt.Deligunturenimpauci,&optimi. Qiiinetiam nulloNobilitatis rcfpe&u, dePlebevocantur , inquoDemocratia verfari videtur.Et hxcquidcm dc Duaccnfi Repub.& ciuitate:nuncad vrbem ipfam redeamus. Proximum fo,ro cft Capitolium Valecenati haud abfimile. Alterum moenium,qux hicgeminata confpiciuntur, ad imam aluei crepidi-nem,arcendishoftibus,prouidceollocatumcft.VerbafuntLeflabxi,Putaturautcm,de Arcepcruetcri hicagere,propeD.A-mati.in qua turris fuit ftupenda altitudine,ac vctuftate,cuius vifendx caufla, Archi te&i,ex Italix,& alijs raundi partibus,hucfrequenterconcederefolebant.Eius immenfaaltitudoobftabat,cum alia^ciuitateerigcretur,neis,qui perpetuo in fummacurixfpecula,excubiasagit,in omnesportarum vias, pandere vifum poflet.quamobrem diruta eft.Domus contigua,partimin publicos carcercs,commutata,partim in Orphanotrophium,cD.florenis annuis eo ex munere dotatum,quo Rex Catho.licus,Carthufianos,qui Valcncenisin hanc vrbem aliquandocommigrareftatucrant,ornaturuserat. A paucis dcindean-nis, moeniorum forma prorfusimmutatafuit.nec enimgeminata funthodie,fedperpctuus,altusq ; agger,dupliciaqua mu.nitus.vniuerfum vrbem circundat.Templa habetnon pauca eximiae vetuftatis.Prxcipua funt ApoftolorumPrincipis, & B.Mariaefacrum,fubClodoueo Francorum Rege,Annoa Chrifto nato Ia.ere&um.Quorum hoc hodie facellum eftin D. A.mato.in finiftram chori. Quatuor Diuoru reliquias adferuat,in queis Mauronti Diua Ri&rudc, qux Marchenis colitur, ge.niti: Illud molem habet,xdificandead tenaplicrepidincm turri,iam olim apparata. At vercor, ncno&ua illis aduolauerit,nempe Babylona potius,quam Pyramidem comminifcentibus.Etaduolauitaliquacerte:iacctfundamentum,& columnxetiamnuminterruptx.quod ficmcrferitvnquam,futurum,vtPyramis,qualisnufquam inFlandria, exftct. Nundinx binx,AdKalcndasSextiles,&0&obres.Frugummaximusmercatus.Conuehunturautem ex Auftrcbanefi,& Artefiacoagro.Lanarumpcculiaricoloretingcndarum iushabet.Agcr eftfupraDuacum,Atrebatcs vfque,compafcuusatquearabilis,atrarxinproximofyIux.Lignisvtituradue&is,exfyluis,quxfuntabalteravrbisparte,Tornacu verfus,fatis frequentcs.Acdesfuntplerxquenon dicendxvcnuftatis.Gcnushominum,nihilminus,qu^meffeminatum, proinde pugnax. Itaque propellendihoftisfpem,noncollocant inadfcititiorum militum ccnturijs:quin priushabcnt,fuum defraudarc xrarium,fuoque difcri-mine,fuperftitemferuarcvrbem,quam alienofcrocireprxfidio.Quanquam tamcn,fubCaroloQujnto, & anteipfiusquoq ;tcmpora,licetrarius,prxfidiariummilitem admiferint. Ab co vero tempore,ea huic vrbi fidem,etfi inGallix finibus cofti-tutx,PhilippusRex fempcrhabuit,vtproprijsfub vcxillis,ciuesmilitent,acPatrixdefenfioniprxfint. Ob quam quidem in-colarum tum fidem,tum conftantiam, tanta in hanc vrbem Rcgis liberalitas exftitit,vt quicquid M. fue ex xrario,dotis no-mine,debebatur,idomnein magiftratus,& vniuerfitatisornamenta conuerterit.Celebrem hicnamquc Acadcmiam, a Ro-manoPontificeapprobata, Annocb.b.LXIII.multisab vtroq ; immunitatibus,&priuilegijsdonatam,inftituit. Quxqui-dem maxima huic vrbi ornamenta ha&enus conciliat,cum ex paupere municipio,opulenta vrbcm ; cx tugurijs, & cafis, xdesmagnificas, &infulas:ex paruadenique ; magnameffecerit.Inuexitmercimonia,opes,prudentiam ; totidemum Belgio,prx.cipue vtilis.in qua cum omnium facultatum fcientia,eadem opera etiam linguam Gallicam Studiofi addifcant, quain om-nibusfere Belgij Aulis,& tribunalibus,paflim resforenfes traftantur,& mercatorcsin negotijsaliquanto libcntius,quam fuavtuntur. Ad hoc Gymnafium amphficadum,fumma Regis acceflit liberalitas.Domum maiorum fuorum, & Arcem,quamhodiequevulgus Aulam inferiorem.7<« Bajjtcourt, app'ellat,in CollegiumFacultati Artium donauit, inquo adolefcentes inliteris & Philofophiaexerccrentur,locum fanead Mufas adcommodatiflimum,quod ad fitum attinct,vndiquecin&um flnmine. Deindefcholampublica,amplilfimadomumexftruxit&Macellu. Exfuadoteinfingulosannosb. millia florenoruAcademixdonauir,exquafumma,omniumFacultatumProfeflbribusfalariadantur.magnuseftauditorumnumerus,ma-xime Anglorum,& tanta docentium di 1 igcntia,&do&rina,vt haciuucncula,non tantum Auiam Agrippinefem Scholam,fed matrem etiam Louanienfem facileagnofcas.Regia ifta liberalitas,duorum potentium ac nobilium Abbatum ftudium,mirum inmodum inuitauit,D. Ioannis Lentaillcri Aquicin&cnfis,&D.ArnoldiGantois,Marchenfisqui,cum prius vnumCollegium communibusfumptibuscogitaflcnt,ad incrementa ftudiorum,mutatisinmeliusanimis, Aquicin&cfisfolustaamplum Collegium excitauit,vtfacilecb.conui&orum, vt fingulicubiculum habeant,fit capax.In quo Collegio am-plam quandam domum Societati Iefu donauit,eosq ; difciplinx prxfecit. Marchenfis item, non quidem tamamplum,fcd multo fplendidius,erexit. Mirum eft,quam in his Gymnafijs & litcra.rum, & Philofophix ftudia, xquecolantur, quamqueproinde ad fuperiores facultatcsidoneam iuuentutemtranfmittant.