LOVANIVM
Ov ANivMjBrabanticarum vrbium caput,cclebrclitteraruac artium emporium,a Ioanne Brabantice Ducefundatu,circa annum ChriftiM. CCCC. XXII. Ciuitaseftamplitudine tam fpatiofa,vtin circuitu haberedicaturintra moenia milliaria I-talicaquatuor,Cc£li&:aerisbenignitate,nullialiarumc£edens.Hic inter muros li-beraprata,vine2e,horti fpatiofi,agri,pomaria,campi,dumi,faltus,pafcua,parusefyl-uu!se,paruanemufcula.Nomen habct,non alaudando,vtquidamprodiderunt:n5aLeuacis,vtalij funtfufpicati,eo,quod hiNeruiorum,n6Eburonumfuerintclkn-tes,fed,afituvrbis,qui tahseft,vtmceniavetufta,qu<pllatulit£tas,fuerutq;firmifsi-ma,exalbonimirum lapide,adnormamconftru6ta,exaltodefcendantad loca humilia, & aquis obno-xia,quas Tila fluuius maior,&: Vorta,riuulus,fiue torrcns,extra ripasfuaseuomere quam frequentifsim£folentj&longelateqjomnescampos&intra muros,&extra,in ftagna,&:paludespermutarunt.Altumau.tem illud,e quo defcendunt,Lo vocaturje quo mons afccndit fyluofus, a Lo cognominatus, Lobtech, idcft,altiorisloci mons.Iamftagnaomnia,&:loca aquis exundantia,Brabanticofcrmone, Ven,dicuntur.Hincigiturvoxcompofita,Louen,ideft,altum locum,&:ftagnantemcomple&itur. Neccitracaufamdehocfitu nomen fabricarunt,eo,quod nihil amoeniusfit,quain vtraqq; faciem,terram habere. Louaniucerte,&intra vrbem,&:in fuburbanis,vbiqjcampos habetaquis obnoxios,&:ijsaltiora loca incumbentia,e quibus &: colles aflurgunt,alij vitibus cofiti,alij Syluis horridi,alij pomarijs vberes, alij per decliuia fege-tibus lasti.Sunt htec quidem,fcribit Becanus,primo Auaticorum libro,Louanio&: Roma*comunia,fedfic,vt,fi meo iudicio fcntentia ferendafit,longe lateqj loci amoenitate Roma fuperetur,atque vincatur aLouanio.Nufquam,itamePhoebusamet,terrarumlocuseft,qui magisvideatur mereri, vt fit facru Mu-farumdomicilium.Conferanturomnia,quotquotfuntlitterarumGymnafia,velin Italia,velin Hifpa-nia,vel inGallia,velin Germania,nullum inuenietur,quod huicpar diciqueat.Vixi Parifijs,Aurelia?,P;«<ftauij,Lugduni,Burdegalie,&inloco GalIia:amoenifsimo,Andegaui,vidiTicinum,Bononiam,Pataui-am,Mantua,Floretiam,Romam&:Neapolim,Germaniam partim vidi,partim deauditucognoui, fed,quse equidem vidioppida,nullafunt Louanio comparanda fitus iucunditate,cumtamen viderim prasci-pua,&interc^tera,Monachum,Auguftam,Vlmam,&:Coloniam Agrippinam,vttaceam inferiora. InSalamanca,Scholarum magnificentia longe omnibus in Europa praeftat Gymnafijs,fed fitu, &: locorumfacieaLouaniofuperatur.Vallis Olitanaextravrbem noneftinamcena,praefertimin Vifurgis ripis,&:habetduoCollegia, quibufuisaedibusregijsconferenda,fed omnibusinterfecomparatis,nihiladLoua-nijamoenitatem.Multa,inquitBarlandus,funtpafsimtotoorbe Chriftiano Gymnafia, fed inalijs aliavideas defiderari.Aureliaein Gallijs,foLeleges ciuiles,Parifijs Theologia,Ius Canonicum, &: fophifticatraduntur.Sunt aliae qusedam fchola:,vbi fola in pretio eft Medicina, Louanij omnesfcientiae docentur.Habet haec vrbsfacrasxdesplurimas.Vnam Diui Petri,ftru(ftura tam eleganti,vtarchitedorum iudicio,nullam pluribus locis inueniasparipolitia.Econfpe&u templi Apoftolici, vifitur domus Ciuica opero-fifsima,&:quxnon vnareteftetur,olimflorentifsimam vrbemfuifleLouanium. Hanc artificij plenamlfrucluram miranturGalli,Germani,Britanni,&Itali.ScholaLouanienfisvnum habetcaput,vnu prin-cipem,cuiomnespareant,huncRe6torem vocant. Cuiusofficiumeft ius dicere,priuilegiatueri,&:ma-leficij reosfcholafticospoenis afficere.Cuminpublicumprodit,anteeum it Accenfus,quemBedellum,recepto illicvocabulo,appcllantjponefequunturfamuli.Quantumautem honoris huic dignitati habea.tur,hincapparet,qu6dConfules,Magiftratus,&Clarifsimiquique viri,deniqjomnium dignitatum gra-dus,academix principi aflurgant,&: decedant e via.Exeunti ad Comitia,qua: certis anni temporibus indi-cifolent,pluresaccenfi anteambulant,fingulimanuauratumgeftantesbaculum,infignia honoris am-plifsimi.Eft hsecfemeftris dignitas,quemadmodum apud Romanosolim di&atura fuit,fexduntaxat mefium.Sunt&:alia quaedam Louanij non indigna fpe&atu loca.Xenodochium amplilsimum,vbi nunquanon afsiftunt a*grotis muliercula*,folatijs refouentes fingulos,atqj adferentes,quod cuiqj e valetudine efleconftitcrit.Eftalioloco dignadiuis,dignaprincipe domus,quamextruendamcurauit fummus PontifexHadrianusfextuSjCumadhucinminoribusageret.Intramoeniavifitur &:Coenobium Carthufianorum,Joco,ab omni tumultu,ab omni frequentia femoto,ita,vt nec eremifolitudinem in vrbe magnopere de-fiderent monachi.Hoc aedificio nil ex ea familia vidifle fe quicquam fplendidius,ingenue fatentur quiuiscxtcri. Ad murosvrbis,quaMechliniam itur 5 arxeft infigni vetuftate,&: adotium rerumqj vrbanarum vacationem principibus accommodata.Eodem loco in monte templu eft Baptifta: facru.E regioncarcis,cu«jusmodocomeminijturriseftiniplo muroexcandidolapide,ea(|jaltitudine, vtinde videri fereno cadoAntuerpia pofsit, o<fto magnismiliaribus Louaniodifsituoppidum : vulgo Impenfa Perdita vocaturh^c turris,quam annis aliquot fuperioribus fatifcentcm Confules magno reficiendam curauerunt. AgerLouanienfispr^terfrumentu,legumina,triticu,poma,pira,perfica,cxteraqjadcorporualimoniamperti-nentia,dat&:vinu,cuiusea natura,vtnonfacileinebriet,nonfacileadarma protrudat,&:luvftam Vene-ream.Bibanthocvinuminitiati,quos diuin^litterieperpetuofobrios&continentcsefle volunt.