AVGVSTODVNVM.

'Vgvstgdvnvm , fi,vt in Indice,cx aliorum difputatur fententia, vetus Heduorum Bibra-&e,id cum Csfare populofum,& magnitudine pra;cipuum adpellabimus.fitum ad radices montium,quibus perinde vt i js,qui apud Salafsios,nomen Cenijs.oppidum in Burgundia admodumaedificijs vacuum,prxterquameoloci,vbiarx,&D. Lazaritcmplum,cuietiamnum, quodillicMartisefTctcampuSjiMarte.lingua vernaculanomen. Complures magnificas habet bafilicas,quarumquaepr£cipua,S.Nazarijnomenhabet:Is,£lPontificeRomano fub annum Chrifii fe-ptuagefimum fecundum baptizatus, venit in Galliam, ibique Celfum baptizauit,& cum eo de-lnde Mediolani palmam martyrij tulit. Auguftodunenfes non immemores, quod is primus fa-lutisdo<ftrinamipfisannunciaflet,AuguftalemeiusnomineBafilicam dedicarunt,quaenuncinD. Lazari conuerfa Ecdefiam,reliquisin ea vrbe templis,fplendorc ac maieftatepraxellit. Lftautem hicLazarusB.Magdalenaefrater,quiaChriftofufcitatusadvitam,poftChrifti ad cce I os afcenfionem,in Galliarn,Euange]ijpropagator,venit.In ea Bafilicacorporiseiusreliquiaepofit3e,perquam religioseadferuantur. Apudhanc,& alia,Canonicorumccetuinfignis,virginisDeipargnominedicata,quamRaulinusBurgundi3e Cancellarius condidit. Habentquoquc in hac vrbe mendicitatem profefsi Afcetae fuas ecclefias.Et prreter hzc,duo lunt monafteria.quorum alterum ad D.Symphoriani memoriam,ab Euphronio Auguftodunenfi Epifcopo conditum in eo ccemiterio.cuius meminit TuronenfisGregorius.qui&D.Symphoriani vitam narrat.lncomonafterio,quod& ordinis Auguftiniani prioratumhabet,recondi-tafuntcorporaSymphoriani.Fauftae, & Auguftae,Symphorianiparentum,quiperinde omnes Ghrifti Euangelium, fufofanguine,fortiterafleruerunt. AlterumautemMonafterium,AbbatiamhabensD.Martininomine,iBrunichilde olim re-gina conditum,ipfius etiam adferuat corpus. Sandimonialium prsterei virginum duo Afceteria, vnum ad S. A ndocheum,quodnonnulliexiftimantaudoremhabuifleCarolumMagnum,Pctrofandoluliano,qu6dnufquamidveteres codicilli,vel vltimarum voluntatum inftrumenta indicent.negante. Alterumi S.loanne.cui vulgo Magni cognomen, adpellatum,exiftimatur id efle,quod 3l Brunichilde regina extrudum,Dei Seruarum diftum fuerit, vel certe ik Cabilloni Principib.con-ditum,San<ftimoniaIiumpijsexercitijsdicatumfuifle. Parochiales ecdefias,breuitatiscaulaomitto.Epifcopus Auguftodu-nenfis primus eftepifcoporum,qui Lugdunenfi Epilcopo fubordinatampoteftatem habent. Quod ad ciuilem Reipub. fta-tumattinet,vnusolimfuit,quidecaufistumciuilibus,tumcriminalibuscognofcens. abofficio, vt lingua tum gentis erat,Virgius diceretur. Huic magiftratui liiccefferunt,qui vulgo Ballifij adpellantur,feu dioecctas,feu nomarchas adpellarc ma-lis.in comitum vetusofficium,quorum iudiciariatantum poteftasfuit, fubrogati.Olim Auguftoduni Scnatusquidam eratDruydum, atque hodie locuseiScnatuidicatus,abipfisDruydibus,vu!gatofermone,kLatina adpellatione nonnihil dc-flexo,Mons Druide vocatur. Apud ipfum quoque Auguftodunum vilitur & alius locus,Latinorum adpellatione Mons louis di<ftus,vbi vfquc in hanc diem,familia illuftris eft Montijouiorum.Quae autem vrbis pars.a reliqua fedula, Gallica vo-ce,fed corrupta,Marchault,modo vocatur,Martis campus olim erat, locus videlicet Martis cuitui facer. Et,quod hodie Gerotoic eius vrbis incolis dicitur,quodeo loco Iani templum eflet,Iani te&um adpellari debuit. Denique Auguftodunumolim & fuum habebat Gapitolium,& varia Diuorum templa,quae poft ruinas illas Bibradenfes rcftaurata,Barbarorum dc.tndeimprcfsionibus vaftata funt,& abolita.

NOVIODVNVM

Oviodvnv m ,DucatusNiuerni3E oppidum przcipuum,ad Ligerim flumen, nomen Confe»quutum ex fitu.Dunum namque,antiqua Galloruin lingua,montem,aut locum editiorem fig-nificat.Monticulumnamqucoccupat,infaucibus,quibusNiuernis flumenin Ligerimfefe ex-onerat. Vnde Nouioduni videturadpellatio nata.Eft autem oppidum omnicx parte mcenibuscindum firmifsimis,& cum amplifsimis turribus,tum folsis profundifsimis egregie munitum,Ad meridiem,Ligeris maenia fubluit. In quo flumine pons eft,pulcerrime quadrato lapide con.ftrudus,viginti habens arcus.Niuernis ab Oriente circumfluit: Ab alijs partibus frequetes funtfontes,exquibusetiaminfoffasaqu3ededucipoffunt. Vtautem oppidum ipfum munitius fit,/ minusque infidijs obnoxium.nulla ipfi fuburbia adiacent.omnesque fubftru<5tiones,mcenioru

_ 9ambitu continentur. Ager,pafcuis fyluisque abundat.ltaquepopulus non aliud fere, quam pc-

cudumaiturarn curat,&,quodnecvitescolat,necagros,tenuiseft,parumquelaute viuit.Alioqui rcgiofodinisabundat, ar-genti quidem ad D.Leonardi,qug hocce tempore vfui cfle defierunt ; ferri aut, quod lingna illic e fy luis large fuppetut.quod-quelapis quidamad fouendum ignem idoneus, non longe ab vrbe effoditur. Ad haec lapis adftrufturasidoneus, quo nonalius in tota ditione Francica nobilior,duobus i Nouioduno milliaribus,inuenitur,& facilc per Ligerim, Aureliam, atq; a-lias Galliae vrbesdeportatur.Sed ipfum nunc oppidum ingrediamur,in quoarx eft,& Praetorium Principum Niuernenliu,olimGomitum,hodicDucum,iuxtaprimariamEcclefiam.QuodadftatumautcmEcclefiafticum attinet, Nouiodunummodo ciuitas eft,(vt Pontificij iuris interpretes ciuitates appellant vrbes Epifcopseo decoratas) Senonenfium Archiepilco-

po.tanquam Metropolitanofubdita.Quanquamautemepifcopgisantiquioribusnoadnumereturincatalogum redadiSjin

eamtamen dignitatemfubueifta fuit.fub annum redditf i Ghrifto falutis,lexcentefimum,quo tempore Gregorius cogno-mento Magnus,Pontificatum Romse gcrebat,primusque huius vrbis Epifcopus fuit D. Aregius,& Epifcopfi dicecefis par-tim ex Auguftodunenfi,partim ex Biturigum Epifcopaeo confeda.Primarium vrbistemplum, initio D. Geruafij nominedicatum,poftei,quo affedu erat Garolus Galuuserg^ D.Gyrum martyrem,cumeius reliquias ibi condidiffet,exRegis voluntateD.Cyrinomentulit.Eftetiaminhacciuitatemonachorum Auguftinianiordinis ccenobium, nomine DiuiMartini,&aliud virginum,D.Mari3etituloconfecratum,Duoitidem,vtvocant,Prioratus,vnumD.Stc-phani,alterum Saluatorisnomine.Fratrum item Dominicani & Francifcani ordinis coenobia.Adhaecfacrorum vndecimcuriae feuParceciae,vthincfacileintelligiqueat.Nouiodunum elegantem & copiofam effe vrbem,eiufq; ciucs atque Patri-cios,quitammultas3edesfacras condiderint atq ; dota-rint,religionis fuiffe comprimis ajnantes,

& ftudiofos.

Io