GRATIANOPOLIS'

RATIANOPOLIS, intcr Gallix Narbonenfis vrbcs antiquiflimas, Et Allobrogflpopulis,nullanonxtateadfcripta, nonlemper idnominis habuit, quippe, olim Ac.culio,velj Acculiorum Colonia,vocata, Caballoniorum in Prouincia Colonia fuit.Nam & ita Ptolemso in fua Geographia dicitur,& eodem ci permanente nomine, vf.que ad Diocletiani, & Maximini tempora.quamobrem Cularona exinde vocata fue-rit, nullamrationemaccepi.Poftautem imperanteGratiano,cumamplioremurorumcircuitueiuspomcerianonnihilprolataeflenr,aGratiano eiusrci autlore, Romanisprimum Gratianopolis,Gallisdeindecorrupto vocabulo,Grenoble,appellatafuit. I.taque, non ipfe Gratianus,(vt aliquifalfo exiftimant,)hanc vrbem condidit,fedquamrcttauratamampiiaffet,nomenabfefehaberevoluit,GaliicxquidemGentis,apudquam Ambiani Romano-rum Imperator faduseflet, ftudiofus. Poftautem Anno Chrifti CCC. LXXXVII. Lugduni, a Maxi-minoTyrannOjCaflus. Cxterum,anteGratianumMaximinianusaDioclctianoin Galliam miffus,vt fubor.tosillictumultusconlponeret, hancvrbem itacommunierat, vt Romanorum velutipropugnaculum quod-damaduerlusGallorum vimtffet.Portasautemexftruxeratduasex lapide quadrato inlignes, opere fcalpto.rioper quam fubtili, coagmentationetam foiida, vt ne hodie quidem illarum pulchritudinem, vlla in par.te,vetuftatis iniurialaffamappareat. Harumaltera,quodad viarn fpedaret,qua; Romam ducit,appellaba-tur Romanalouia. Altera,per quam militesin Prouinciam graffatumprodibant, Viennenfis Herculanae no-mcn habebat. Hxc Maximiano, qui fibi paricum Hercule,felicitateblandiens, Hercules dici vellet,Ula, Dio.cletiano, qui rebusgeftis,parem fe loui crederet, dicata. Id hodieque fcalptx illx infcriptiones docent, quasnon Viennae,(vt fomniauitPomponius Letus)fedGratianopoli videas: Alteram quidem in porta,quie adMeridiem pertinet, & Romana dicitur:

Dd. Nn. Impp. Caes. Gaivs Avrel. Valerivs Diocletianvs Pp. Invictvs,<Augufluf } & lmp. (a -jar. %1. xAurel.Valerm 1vlaximianM 3 piuf,felixjmuiEiuf, Auguf(. murus £«/*-ronenjibus,cum interioribus (echficijs prouidentiajua injhtutti atjue perfedltsfortam fomanam louiamyocari luferunt.

Alteram veroinporta,qua Viennam itur,qua:quead Septentrioncs vergit.

Dd. N n. Impp. Caes. Caivs Avrel. V a l eri v s D i o cl et i an vs P p. InvictvsiAuguf(. & Imp. Qejtr %larc.Aurel. Valerius(Maxjmianus,piusfelix.inuiflus, Auguffj. muris (ula-ronenfbus pum interioribus adificijs prouidentiaJua injiitutis atjue perjefiis ,portam V \ennenjem Her-culeam vocari lujferunt.

i

Sed nulla Maximiani tanti momenti Cularonae fuit fubftru<ftio,quin ei vrbi Gratianus, ampliori ab fe faclae,veteriabolito nomineffuumdare voluerit. Cumqueis orthodoxaereligionis Princeps,Gallisetiam charus ef-fetffacileinea vrbenominis acvirtutisaeternammemoriamaffequutus eft. Antiqua eius forma longior eft,quam rotundior,in angulum definens acutum,ac tantummodo oualis.Planicie occupat,qux paulatim a mon-tium radicibusadOrientem extenfa,ita pingue habetfolum,aut nullaomniuo regio, fertilitateipfam vincat.Sednequetantumab hacparteregiofruftuofa eft. Quocunque enim oculos vertas, amcenitas,delicix, &rerum omnium copiafefeoffert. Ifara,ex altis AlpiumiugisabOrientelapfus,hancperluit, qui magno im.petu,per Centrones<Sc Viconcios(Tarentafioshodie,&Moriennosvocant)delatus,irrigataDelphinatium re-<rionc ,in Rhodanumfe,intraTinum,& Valenciam confundit, quolocoFabius olim Maximus, Allobrogasrnemorabilipreliofuperauit.Ad Septentrionem inlfara,ponsftratus,omnium,quosvfquam videas,pulcher-rimus,ad fuburbia,qux D.Laurentij dicuntur,pertinens. Nec longeffodinx lapidex,ex quibus lapidesad omneciuitatis vfum eruuntur. Ad Meridiem prxterlabens Dracus,torrens ita morofus,& vehemcrts, vt non raro, li.mofis inundationibus vicinosagrosdeformet,nccvlloaggere coerceripoflit,no longea Ciuitatein Rhoda.numcxcipitur.Quiab hoctorrentelongiusabfuntagri,latifllmisextendunturcampis,omnifru(ffuum genereonuftis,& afpecfuipcrpetuo quodam viroreffontiumque,acriuorum fcaturigine, mirum in modum blandi-cntibus.Francifcus,eiusnominisRexGallorumprimus,Gratianifequutuscxemplum,conftituerathancCiui-tatem maiore murorum ambitu concludere, & iam fundamenta,qux hodie quoque videre liceat, iada erant,fed pendetopus interruptum,nullam ciuibus inuenientibus rationem,qua tanti momenti rem coeptam,abfol-uant. Gratianopolisfcdem habetEpifcopalem,Viennenfi Archiepifcopofubditam . Habet& Curiam iudi.cialem primariam,ad explicandas maioris momenti caufas,quxapudinferiores Iudicesdecidi non poffunt:Inqua virifemper funt cum fcientiaprxftantiffimi,tum iuftitia & vitxintegritatefummi,qui & patrix iura con.feruentj&libertatemtueantur. Deniqj,adcxterahuiusciuitatisornamentaaccedit,rationumxrari)cognitio.

ROMANVM OPP,

|»OMANVM Oppidum,adipfum Ifaramfitumhabet,eorum,quxin decliuiore Delphinatium re.<|p(Mgionepofita,ob pulchritudinem celebrantur,nonminimum:Intereaetiam,quxdiuitiarum fplendo-^reprxcelluntjadflriptum.Cmusnomenteftatur, velaRomanisconditum,velabijs,quiabs vrbc Ro-mananomen eidare voluerunt.

/