CHARTRES

V AEregioParifijs adoccidentemproximiorefhGallorum olim Philofophisinha-bitatadicitur, ijs, qui Druydesadpellantur; Carnutum inquam Reglo, miruin mo-dum ampIa,multos vicos,vrbcsmultas,copiofas,& diuitescomplexa,quarum Autri-cum Caefariea eft,quam hodieChartres,LatiniCarnutum vocant, i Graeconomine*apt»ov,quod nucem fignificat, ob ingentem nucum copiam.quam ea regio producit.Perinde.vt Gallorum fophi eam incolentes regionem,Druidcs,vel Dryides,^ nomi-neSfi/nuncupabaptur,quercum hgnilicante,propteringenteseiufmodi arborufvl-uas.quarum hodieq; infignis in ca regione copia fit. Hxc autem vrbs a Gallorum fa-pientibuscondita,conuentibusa*gendis vfui erat.Nam omnepaulomaioris momen-ti negocium,a Druidibus tranligebatur.inea vrbe atq;regioneledes habentibus ; ne-queredequicquam,nili eorumau(ftoritatefa£tum,habebatur. Quae res, nonnullis

_ _ occafionemdedit,vtexiftimarentChartres,Gallicovocabulo,di(ftam vrbem, quod

tlliccarceribusatq; fupplicijscoercerentur,qui leges tranfgrefsieflent.quafi anomine carcer,Gallici vocabuli origodedu&a fuerit. Verum hanc fententiam multi non iine caufa reijciunt. Ager huius oppidi,quemadmodum & vniuer-fumCarnuticum folum,nulli reliqu^ Gallix parti, fertilitate vel amoenitatecedit,vt,quodomnigenere frumenti,pecoris,& frufluum abundans,vitibus etiam & vino minimedeftituatur,hortorum autem fertilitate & pulchritudine,mirum in modum excellat. Vicino oppido, agri perluuntur exiguo fluuio.qui a Perchijs ortus,in ipfam vrbem fe in -fundit,& ad extremum apud Luparias,maioribus Sequanx vndls pcrmifcetur.Prfcipua vrbis Ecdelia B. V irgini IVIa-riae cft nuncupata,quae ex fuperftitiofo gentilium ritu,in facrum & caftum verx religionis vfum eftconuerfaf de quoplurain IndicejEpifcopustum primus vrbisAduentinuseftinftitutus,cuius pxdagogiaCarnotenfes^militijChriftia-ns primiim nomina dederunt.Nec multo poft,eius loci Chriftiani perfequutionem pafsi funt,a Quirino Gallix pro-confule,quiadCornutos veniens,magnumChriftianorumnumerum in puteumquendam profundifsimumpraecipi-tariiufsit.qui hodieSanftorum fortium puteus,dicitur,&in Ecdelixcrypta vifitur. Hac autemperfequutionefeda-ta,S.Lubinus,decimusfextus Epifcopus,dicecefis epilcopxi Carnutcnlis limites conftituit:Quo etiam tempore,ad in-ftaryi difcipulorumChrifti.inftituti fueruntad AedemB.Marisepari numerocanonici,atq;eorum alimoniae, prx-ter id,quod antea pofsidebant,totide pagi,feu vici attributi Horum cenfus annui,^ quatuor prsefedtis,feu,vt vocant,Prxpofitis curabantur,fed eo iam ceflante numero canonicorum,quifq; fuas habet villas,& cenfus atcributos, mane-te nihilominus in ea Ecclefia Prxpofitorum dignitate.GancelIinodeinde,quadragefimo feptimo epifcopo, cum haecduitas reftitutaeflet(kNortmannis namq;grauiterafflidadeformataq;fueratj& Carolusfimplex in Gallia regna-ret,Nortmanni Kollono Duce,obfeflos in hac vrbc eo redegerunt, vt neminem omnino haberent,ad quem confuge-

rent,praeter Deum & Virginem matrem,cuiuscultui tot iam feculis addida ciuitas effet. Itaq; Gancellinus, B. Virgi-nisfubuculam,quaepraecipuaillic pietateadferuaretur, acceptam,delancea fufpendit,& cum ea,militum cateruis fti-patus,contra Rollonum egreffus eft.Ille,vinuminisperculfus,relida obfidione,infugamfeconiecit, perfequentibus

Chriftianis,ad illud vfquepratum,cuiab eo euentu nomen eft,iuxta Gallicum idioma,Prati retrocefsionum. JtaqueRollonusille,fa(ftusdeindeChriftianus,cum2t GalliaeRege,ducatus tituIo,Neuftriam,(quxpoftea Normandia di-fia fuit)accepiffet,Ecclefiam Cornutenfem,multis ornauit,auxitq; beneficijs. Anno part^ lalutis M. D. LX V11. Car-notum & patrix perturbatoribus obfeffum,& virtute Lignerij fortiter defenfum,dics, quo ab obfidione repulfi ho-ftes,interfeftosconfecratus.Admceniorumpartem,hoftium machinis proftratam,ac deindereftauratam,hoc carmein lapide incifum vifitur.

Dum tiouj Relligio jluiia in contraria cum Vrbs,duce Ligntriojofuli curafafidelis,

GaUorum mentes agit-,& bello omnia mifiet, Aty, manu parua numcrofum reppulit agmen.

Carnutum premitur magna obftdione,globuf Quam pro Rege fuo,patrtaij 3 ,atiscfifocuq,

Macbinafulpbureis oppugnat mar.ia,quanunc Sitpulcbrumpugnare,atq } hoiticederenunquam,

Sarta & tecia vides, faltu incolumis^ remanfit Exemplo hoc dijcant nattferuf nepotes.

CHASTEAVDVNVM'

Egionis Dunenfiumin Gallia,Chafteaudunum,fiueCaftrodunum,caputeft,di(ftum ol'm Gallorum,fed corrupto vocabulo, Rubedara.quafi vrbem claramdicas. Litterarum enim Meta-thefi a Gallis fadta.id nominis habuit,quod vi bs longe confpicua effet,condita in rupe multiimeminente,adquamnonIanefacilispatet acceffus, nei Septentrionibus quidem, qua parte re-gio latifsime le oculis oftendit.Dida itaque fuit haec vrbs caftrum,hoc eft,propugnaculum Du-nenlium,quodfciIicetbellorumtemporibuse6confugerent,nechoftibus locusille, nili quaparteadBeaufiorum,(vtdicuntur)regionemvergit,acceffumrelinquat. Eft autem DunumprifcxGallorumlingux vocabulum,collem,aut rupem lonans.Etvrbes, quarum nominibushuius vocabuli accclsiofafta eft,ipfa ftatim adpellatione fitum indicabant montofum & afperum, acceffuque diffici-lem. Vrbsigitur hxc in rupe velutipenfiliselfeo plan£artificio condita.vtdicas hirundinei nidiadmcdum in fubli-mi fixam,munita infuper atq; ornata turri amplifsima,quo propugnaculo vtuntur ciues & vrbis accolx, quoties bel-lo vrgentur.Hanc vrbemlongeolim.quammodoampliorem fuifle,teftantur,qux hodieinfuburbijsadparent,tem-plorum ruinf,ijsfa<ftxbellis, qu® Dunenfes cum finitimis gefferunt, vtinantiquioribus Gallix annalibus videreeft.i primis ftatim Francici regni temporibus. Vtcunq; autem multasbello dades acceperit.plurimx in ea,eiusq ; ful>-urbijscxtantauguftifsimxEcclefiarum Bafilicx.Imprimis,qux D.Magdalenxdicitur,aCaroloMagnocondita: Adquam &ccenobium eft.&curialis Parcecia.Diui rurfum Andrex.vbi Canonicorum ccetus,amploadmodum ctnfu:Diuorum Petri & Lubini Parceciae.Praeterea.cuiS.Sacelli nomen,&,quxD.Rochi tituloconlecrata eft,vtraq; a Duncnlium Comitibus conditf,cum Prfpofito,Cantore,& Canonicorum ccetu amplifsimo.Eft illic & domus,qux DeiPandocheium vocaripoteft,^ciuibuscondita,receptandismorboaffe(ftis, puerisq;expolitis, &a genitoribus defer-tis Suburbia vero quateripfa vrbe maiora.duodecim habent Eccleliarum Balilicas magnificeconftrudas, atq; in his8cmcrcatus,admagnam,eovenientium commoditatem,celebrantur,&xdesfuntmulto, qu^m in vrbe fplendidio-res,maiorq; incolarum frcquentia. Peringentes autem in fuburbijs hifceruinx, vrbem hanc multo olim amplio-remfiuffe,fatismanifeftedeclarant.ldciuibuscaufamdedit,vt magna ruinarum parte reftaurata,pro vrbis infignibus,tres femilunulas acceperint,addita infcriptione.E xti.n-cta Revxvisco.Quo lignificatumvolunt.fevrbemreftituiffe,qus olim vaftata.indies maius capiat rerumincrementum.