RHOTOMAGVS*

HOTOM AG VS,ciuitasanriquiflfima,quam Ptolcmxus&Rhotomagumappellat,& in Cclto-

Mgi) gallatia ponit: Ammianus autem Marccliinus, caputfacitfccunda: LugduneniisGallia;, duos ha-WM bctad Oricntcm fluuios,a quibus petluitur,Rubecum & Aubctram.Ad Meridiem,magnum &cele.' d breflumcn Sequanam;AdSeprcntriones,latiifimospratorum campos,& monresprsecelfoscomplu

res.veflitos olim deniiifimis fyluis,qux'poftea,partim,vt magisconfpicua eiTet regio,partim, vt vr.bisaer liberior,atquc falubrior;partim,vtbello, minuseiTetinfidijsobnoxia,cefe,acdeieclxfuerunt.Quodad mcrcatum attinet,fluui)Commodiras,eiusq ; alueusmaximarum nauiumcapax, tum ma.rispropinquitas,eu itafacile&copiofum reddiderunr.vtnulla hodieEuropx vrbs, frequentioremhabeat mercatorum numeru,necciuesnegotiationis vel tcrra,vel mari magisperitos, no etiam lon.giusmercimoniorumgratiaproficifcentes,fiuein occidentem,flucvlrraxquatorem adipfos vfque Indos. Non alibi opti.morum gubernatorum & nautarum maior copia.Etcerteartesmarinas Galicnormanni,propemodum habcnt naturales,tum ob maris viciniratem,tum obdiutinam eius rei exercitationem,quam veluti hxredirariam a Noruegis & Normannis eScandinauiaegrefsis,acceperunt.Sunt,quidicant,vrbem hancolim fudibus tantum,&palisconclufam fuifle,fed,cum Cefaream videret Romanorum conatib.oportunam,cinxiffe muris,prxfidioc]j muniuiire,propugnaculum autem deieciflein mo.te,cuimod6D.Catharinaenomeneft,collocatum.Quod,anverum,inmedioexaminandum relinquitur. Eius certe nequeDionis,neq ; Caefarisfcripta meminerunt.Id tamen verifimilc,vrbem hanc,Romanorumtemporenontantamfuifle,quan.tam hodievidemus.Nunquam enim Cxfareiusamplitudinem,poteftatem,fplendorcm,filentioprxterijflet, vt xquehuiusvrbisexpugnationem laudi libi duceret,atquealiarum Galliae vrbium,quarum tum cratfamainfignis. Creuit autem huiusvrbisamplitudo & dignitas,pofteaquam & fub Regum Franciarpoteftatefuit, & NortmanniteDuces in eafcdempofucrut,compluribus au&a fplendidisxdificijs,quorum Archiepifcopi domus,& S.Ouentij Coenobium, loco totius vrbis pulcherri.mo,fitum, inquo &pulcherrimusfitOrientisprofpe£lus,& horti,mirum in modumamoeni. ltaq;RegesfereGallix,quo_tiesRhotomagum adeunt.illicexcipiunrur.Eftautem hocccenobium,aClotario Regecondituni,cumanteanon aliudef.fet,quam Ecclefia,fub Apoftolorum Petri & Eauli nominibus extra vrbis muros confecrata. Inter fubftruttiones, quas Rhotomagi fplendore,atq ; maieftate videas excellentes,eft ponsille in Sequana,eo artificio coftruftus, vt vno hoc opere artifex,ingenij fuiatq 5 artisprxftantiam vel maximeomnibusprobet,ciimalioquiresfa(ftudifficiilimafuerit, ob marisfluxum, &refluxum,bisdiequoqueaccidentem.Eft tamenhuiuspontisfubftrudio.exlapide quadrato,maximis,crafliflimisquecolumnis,&arcubuspulcherrimisfirmata,altitudineprorfus,& latitudineinfigni.Alterum huius vrbis admiratione dignum o.puseft,EcclefiaCathedralis,virginisDeimatrisnomine,dicata,inquanihilomnin6defiderari poteft, quod ad archite&o.nicx artisabfolutiflimamrationemexigiqueat. Eatribus veluti armata eft amplifsimis turribus, quarum, quae antiquif.fima , fandi Romani, Rhotomagenfium Archiepifcopi turris vocatur 5 Secunda, nomenhabetbutyraceae,qu6d aedifi.cata fuerit ftipibus corrogatis a populo, ad obtinendum quadragenarij ieiunij tempore, butyri vfum : Tertia, conftru.cta eft ad ipfum Ecclefiae veftibulum, eleganti, atque admirando artificio , quemadmodum & reliquum Ecclefiae cor.pus. Hiftoria Ecclefiaftica Nortmannise, primum Euangelij nuncium atque Apoftolum, fanttum Nicafium agnofcit,nonillum Romanenfem,fedalium,quiduobusf3eculis,& ampliusanteceflerit,miflusaD.ClementeinGalliam,& deindeplantato Rhotomagi,alijsquelocis,Euangelio,Gagnijabethniciscsefus.Hunc,obEuangelijperfequutiones, aliquot fteculisnemo Rhotomagifequutuseftepifcopus.interie&iscentum circiter,&triginfaannis,SucceflitMelo,aXifto,primoeius no.minisPontifice,miflus,quotempore Valerianusimperabat,&Carthagine,CyprianusEcclefiaepraeerat. Multihorum praefulum impetrarunt fuae Ecclefiae a Franciae Regibus multa,caq 5 infignia priui legia,inter quae illud primum, quod a DagobertoRege eius Ecclefiaecanonicisconceflum,ab alijsetiam regibusordine fuccedentibusconfirmatum fuit.vt quotannis,Afcen.fionisChriftidie,Canoniciliberarepoflintcaptiuorum vnumaliquemdamnationi proximum,& quidcm cum,quem exo.mnibustalem deligere voluerint.Eftautem hxc cius libcrationisferies ; Denunciationea CanonicisSenatui fa£ta, vt quempetunt captiuum ipfis tradat,eum acceptum,Canonicidcducuntin D.Romani Sacellum, vbipeccatorum exomologefin fa.cit.Poftcapfulam prx'diuitem,quaD.Romanioflacontinentur,aquindecim,autfcdecim hominibusadiutus', in humerosgeftandam fufcipit,atq ; in pompa folenni totius ordinis Ecclefiaftici,qua fimul omnesproferuntur facrx vrbis rcliquix, ad.EcclefiamdefertD.Marixtitulofacram.Abfolutofacro,deducituridem ad D.Romaniprxfeftum, qui optime ipfum ha-bens.eoetiam vcfperiincoenam adhibet,eiqueledum adquietcm prxbetcommodiflimum.Eo,poftridicadCanonicorumCollegium dedufto,ipforumquifpiam eirecenfet,quam turpitcrantea,&fccleratevitamcgerit,atquc vt eam melius dein.ccpsinftituat,hortatur.Eofa<fto,liberatur facinorofusille,&,fi qui etiam cum ipfoineiufdem facinoris partem aut focicta.tem venerunt.Illud interim verum,fiquisfacinoreIefusfit,oportereilliprimumfatisfieri.Eftautem huiuspriuilegijcoceflicaufla,quod D.Romani tempore in fylua ad alteram Sequane ripam,immani magnitudincferpens,damna vrbis ciuibus plurima inferret,aquam tranans, & pecora cuiufque generis deuorans,quin & hominesfrequenter,quotiesnon aliud ad cxplendam ingluuiem inueniret.D.Romanus,Dei numinc confifus.ciues adit,promittitque,fi qui velint fe adiungere focios, libe.raturumferegionem abhocmonftro.Cumnemoomniumauderetfequi,petijtduosfibidarifacinorofos homines in vin.cula conie£tos ; his facile impctratis,cum eis ferpenti obuiam pergit,vno latronc,altero furc.Fur,in fugam fe coniecit, LatroDeo confidens,& Epifcopi virtute & fanctimonia fretus.vna cum eo perftitit.Ibi D.Romanus cam,qua indutus erat, facramftolam,inferpentiscollumimplicuit,itaver61igatumferpcntcm,latronitradiditpertrahendum,&cum ad arex mcdiumperueniflet,iuflitconfixum interram monftrum exuri,& exufticineres,in confluentem proijci.Facinorofusille, quicum E.pifcopo perfeuerarat,a Senatu abfolutus fuit.Poft D.Romani autem mortem,cum Ouentius ei fuccefliflct, opera Dei admi-ratus,nctam infignisfaaimemoriaminterciderepateretur,impetrauita Dagoberto Rege,cui rem totam expofuerat,quodfuperiusenarratum eft,priuilegium,quodcerte vel folum,rei geftx veritatemfatis oftendit,cum etiam ipfum Senatus iudicium ei ccdat,& rei a tot iam fxculis gsftx re.cordatione,iuftitixfeueritatem remittat,&neq ; Rex, neq ; Duxab eo tempore fucceflerit,qui non & priuilc,gium,& natam cx priuilegio con-fuetudinem appro,barit.

7