BRISTOLIA-
RIST O LI A.Vcnta AuiIonix,nnnc Briftovve ; olim autem Britannis, CaerOdcr yn nant Badon.Id cft,ciuitas Odera:,in valle Badonico.famofiftimu An.glia:Emporium,primumpoftLondinum obtincnslocum,fitumeft V. M.P.abOceano,invtraqueeditioreripa Auonij fluminis( Auon Britannicaveterilingua,fluuiumlignificat.caretitaqueproprionominehicannis)ponteautcmlapideo coniungitur,fed domibus vtrinq; adeo coftrudo.vt tranfgredicntibusponsminimepercipiatur. PermagnushicOceanijeftus.eiusenim fiuxu,& re.fluxu,itacrefcit,decrefcitque,vtnaucs,eodecrefcente, in vado hsrentes, eiusinundatione,ad nouem veldecem,interim ad vndccim vlnas,in altum deue.hainur,iuq 5 lingulisdie >us.Littora,qua:huncfluuium inOceanum,profundo admodum alueo defc.runt,exrupibus,cautibasquefcreconftant,quorumfummitas,qua fe inplanitiem campeftrcm cxpla.nat adamantumade6eftfertilis,vtnauemquisonerariam,ijsimplcrcpolfit.Adextrafluminisparte,h5ripxaS.Vincentiocognominantur,cuiusdomicilium,liuecryptam,in ipfa littoris decliui crepidineexcifam,vfquehodieoftendunt.Hicq 5 hxgemmxfingularesomneseterraeruuntur. Afiniftraautem,quxD.Georgij nomen refert,nonitem.vbi namq ; conglobatx,& orbicularibus filicibus inclufae, elfo-diuntur.Hi rufum colorem referunt,fragiles funt,& intro caui,quos fi ruperis,ftatim feadamantes pel.lucidi,concauo horum circumcirca adfixi,oculis offerunt,matrices vel adamantum oua,hos filices,noincptediceres.Solum,quodxque,vthifilices,rufefcit,&lateremcoiftilem, in tenuiflimum pulueremredachimquisputaret,frumenti,frugumquevaldeferaxeft.Sed naturxlufitantismiracuIum,ftudiofushic le&or confiderct. Reperiuntur namque interdum,ab ipfa rerum parente, tam aflfabreadamantes inmucronem turbinati,interdum fuperficieplana,figuraq ; quadrangulari c^lati,vt ab artificiofiftimo ge.mario , ad normam non poftint dexterius fecari . Duritie ab Indicis, llue ( vt vulgus loquitur)ab Orientalibus , vincuntur, tanta tamen prxditi, vt vitrum fcalpant. Inuenias peritos gem.marios, qui nulla in re hos ab illis differre iudicet,quam vulgi opinione.Et hecquidem haftenus, nuncad vrbem redeamus.Hxcpriuatisciuium domibus,&publicisxdibus,fanisq ; Diuorum,luculcntcr or.nata,atque incolis admodum frequens.Prxftat hoc mercatorum omnigenum hic confluxus. Cum ex.teris enim,in primis Hifpanis.Gallis & Hibernicis,quotidienegocianrur.Bis quoqueinanno, ad Ame.ricamorbispartemSeptentrionalem,quamterramnouam appcllant,pifcandigratia,nauigant.Omni.um itaque hicrerumaffiuentia& copia,atqueannonx,vtplurimum, grata, exoptataque vilitas. Interalia rariorisnotx,primum occurrittempluminfigne D. Marix,quam Radcle,vulgo cognominant,cofecratum.Hocinripadiftifluminis,haudproculemoenibuseft,pulcherrimifaneoperis,cum turri lu.fpiciendxexmarmorealtitudinis,intusvndiquefaxoteftudinecocameratum,cumlacunari fculptili,artificiose variegato.Huic alia tcftudo lignea fuperne imminet,qux plumbo tegitur,inter quas duas va.cuum,quodere£lumhominemcontinerepoteft,remanet.Incolxtradunt, hocfanuaciue,(qucmGui.lielmum Canynges nominant)mercatore,& huius vrbis Maiore(Magiftratus fic appellatur fuprcmus,& annuus)proprijs impenfis xdificatum. Cuius Canyngi in hac ipfa xde fepulchrum honorarium,ex lapide magnificum.quod eius,& vxoris fux imagines integras marmoreas,ea forma,& veftitu, quo mer.cator incederefolebat,ad viuum refert.Hocadie&o Epitaphio:
Hic inferw tumulattir corpus vobilis & circunfte&i^magnaq, induflria r viri>VVilhelmi fanynges, dudum talentisc Mercatorti> & quinquies Maioris i/itus villa&poftea m ordinefacerdotaliper feptenmum con/htuti, ac Dt-cani de VVeflburi,qui in ifta Ecclefta duas cantarias ptrpctuasjuorum Cappellanorttm>yidelicet >ynum in ho-noremS.Georgij, &aiteruminhonoremS. (atharin<e,acetiam^nunyclericumftabilemfecit> & luxta eumrequie/cit ^txorjua loanna,quorum animabuspropicietur Deus.
Alio in loco,fed eodem in templo,idem aliud habet monumcntum,ex ciufdem gencris lapide, cumeiusimaginefacerdotali,quod iuxtaSarcophaguseft,quiolfacontinet.Aliud infuperhictcmplum vi.fitur,quodS.Crucisnomenhabet:hoclanximpofitum credunt ciues. quodetfi videatur abfurdum,tantx molis nempe fundamentum, tam molli conftare pofie materia,non nemini tamen ex ijs, qux fe.quuntur,perfuaderi,fortaftefacileerit. Prxcelfam habet, & elegantem turrim.quam craflitie& alti.tudinecumea Colonienfi,quxfana:i Martini minorisnomine innotefcit,xquiparareaufim. Hxc, fo.nante,qux in ea feruatur, campana,hac illac,adeo commouetur,vt tandem hac nimia,& frequentioreamtatione, fe a cxtero tem pli corpore abruperit, rimamq ; a fummo tedi culmine ,ad imum vfque ege.rit fundamentum,ita hiantem, vt tranfuerfos tres caperet digitos. Scribit ad me Abrahamus Ortelius,fummusvt antiquitatumadmirator,ita,dum Cofmographiam remotifsimis in locis rara diligentiaexcolit,fumptibusque& impenfispermagnisexornat,rerum mirabilium,& ftupendorum naturx, ar.tiumque miraculorum,indagator acerrimus,Huic rimx lapillum oui anferini magnitudinis, fe i mpo.
fuifle ,qucmfenfimvideritdeorfum,prouteafear&aret,dilatarctque,deuolui,atqueexcrebra colliiio.
ne,infruftulademum conquaftari.Dorfum cum turri fubieciftet,ruinaeiusopprefliim (e iri, reformi.da'ffe.Aedituumetiam(qucmGubernatorem ibinuncupant,)aliosquenon minoris auftontatis virosretulifte totius huiustcmplimolem,olim,priufquamhiatusifte fa<ftuscflet,titubaire, idque ea' vehementia,vtlampadcsindeextinguercntur,oleumquecffunderetur.Efteque
huius rei adhuc in eadem dioecefi,teftes viuentes.T emplum au.tem nunc, quia campanarum fonitu minimetan.gatur,immotum fub.fiftere.