Druckschrift 
Vrbivm Praecipvarivm Totivs Mvndi
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

I N D " E X.

eluitatem a Claudio Tmperatore fa&us eft, vbi naues exonerareoportebat propter vada, quo merces dcinde Romam nauigijsparuis vel remis,vel funibusaduerfoTyberi fubueheretur.Hui*autem portus ftupenda&incredibilismagnificentiafuit,murisvelut brachijs erat circumdatus (in quib* habitationes varia:) inarcus extru61is,quo mare fluxuarenas expelleret, prxter quosmurisalijerat turriculis diftinfti, qui totum portum ambiebat.Portas habuit,quarum primaria Romam ducebat,larga Cannam&palmos lexcum dimidio. Tcmplumformarotunda, Aqua?-du£him,portam fecundam ,largam cannam vnam palmostrestum dimidio. Viam circum interiorem murum minOris portus,murum interiorem cum annulis ferreisalligandis nauigijs,qua-to &fpatio eidem muro infixa:erant columella:.Domus,in quasexponebanturmerces, fuper columnas extruiftas,quscolumna:diftabant intcr fe cannas duas,palmum vnum curn dimidio.Por»ticum excipiendis minoribusnauigijscannarum XXV.Osparuiportus largum erat cannas LVIII. Canalis a fluuiolo portum vf-que,largus cannas XVII. cum dimidia,in quo duo parietesftratierant. Osparui portus largumcannas V. Palatium eratipfoinportuRegium a Traiano Imperatore olim extrudum. Maioriportui moleseratobie<fta,quam,quo ftabiliusfundaret Claudi 9Catlarnauemante demerfit,qua magnus obelilcusex Aegyptofuerat adueftus,de qua naui Plinius, Abies,inquit,admirationispratcipua:, vifa eft in naui,qua: ex Aegypto Caij Principisiuflfu,obelifcum in Vaticano circo ftatutum,quatuorquetruncos lapi-diseiufdem ad fuftinendum eum adduxit. Qua naui nihil admi-rabilius vifum in mari,certum eft. CXX. M. modium lentisprofaburca ei fuere. Longitudo fpatium obtinuit magna ex parteOftienfisportus,latereliuo : ibi namque demerfaeft aClaudioPrincipe. Arboris eius cralsitudo quatuor hominum vlnas compleiftentium implebat. Os portus maiorisorientem verfus lar-gumerat cannas L. Osautem ocidentalelatitudiniseiufdem. Aporta Romam verfusad molem portus maioris longitudo, can-n£ mille trecent^ feptuaginta oifto.Latitudo autem eiufdem porius , cannx quingentse quinquaginta circiter. Hsc fi defcriptiocumpriore,&pidluraconferatur,dilucidiorerit.Canna:&pal-mi menfurf funt, quarum Architedlis Rom^ vfus eft.ln hoc por-cu,fuit a:des Portumni, qui portubus pr^eft, in cuiusaedificatio-ne portumnaliafa&a: funt.Excitauitqueidem Princeps marmo-ream in mari turrem,inftar Alexandrina: Phari,vbi nodturna lu-mina affixa, viam nautis portum fubituris,aperirent jqute hodiem3rinisflu<ftibus cefsit,vna cu portu.Extant hodie in ambitu magnatruinr ciuitatis Portuenfis,cum templo S. Lucia:, qua: nunceft rertiadignitaspoft Ro.Quem Jocu hodie interfecat parsquota Tyberis, & riuus ipfe vocatur FJuuiolus,huius vrbis nemo exveteribusfcriptoribus, quod fciam,meminit,fedportustantummeminere Oftienfis,qui poftea,vt videtur,auftus eft vndique x-dificijs,& rerum maritimarum Conditorijs, quorum adhucex-tant veftigia circum ftagnum,quod adhuc illic extat.44. Posonivm, VVloo Pressvrg.

H.

3s. reinoldebvuoa.

54. ff. r o m a.

53. R omanvs PoRTVS,videPortusRomanusinIndice.13. Roterodamvm.

4 6. S eravallis , Marchix Taruifina:, nobilifsimumoppidum armorum bellicorum celebris officina, panorumqj &vini, & frumenti negotiatione,inclytum. Eft velut Emporium,gentibusteutonicis.-tedificatumoptime, lautoque populo,con-fertum.Percurritur Immelulo amne, aquis nitente:PIurim<v ca-ftellum ipfum officina:,cingunt. Equidem & hoc quoque oppi-dum,fiue pulchritydinem, & diuitias,fiue lautifsimi populi fre-quentiam fpe<ftes,cum multis Italiae ciuitatibus, certat. Agrumperiucundum habet,vberemque,partim campeftrem,partim collium, fertq; tumfrumcntum ,& vinu, tum oleum fuauifsimtim,aliosq; frudtus optimos. Inter colleshic modicos,amoenifsima:conualles,& in ijs,lacufculi quida aqua:clarifsimx, funvma cumdele<51atione,fpedtatur.Hoc in oppido peramoeno,Ioaues Anto-fliusFlammineus,Immolanus,vir,dodlrin£fingularis,cum pub-lico ftipendio luculento, vixit,cuiusfumm£ virtutes,ia vniuer-fo litteratorum gregi,notifsim£ funt.H^c,Leander,in fua Italia.31. S lesvicvm , vulgo SibUumicF/pr.vcipuum duca-tus Sleswicenfis, quod ad Hollatiam pertinetjOppidum.Germa-nicae originis nuncupationem habet,ob fitum, quem ad Sliam,inmaris Balthici finu,obtinet. IDtcf/ enim,& oppidum,& mcuruumaris receffum,fiue finum;& Vicum, etiam prifcisSaxonibus fo-nat.Quemadmodum GoropiusBekanus,in fuis Gotodanicisob-feruauit, vt,dum dicimusBrunswicum, Ofterwicum VVefter-nicum,& alia complura loca,quibusnulli finus lunt vicini.Eade«tiam ratione,&admare, &ad terram refertur,cum vtrobiq; il-3i locus fignificetur, ad quem e periculis quifquam fecedere poffit.Quemadmodum enim in mari, ad finus incuruos,aprocellis,Si fludtibus declin3mus :ita,ia ccrreftri periculo, vnicuiq; ad vi-

cinos fuos, &cognatoseft fecedendum, quorum iufta quaedamad dcfendedum fua multitudo, Vicus vocatur,a Q?ic/quo cedo,& fecedo,apericulo,Saxonibus vocatur. ItaDatilcum,Danoru,Slefuicum,Sli^,fiue vicum, fiue finum,exprimit.Ex anonvma etiam hi(loria,de vita Caroli Magni,videreeftjSlesuicumjquond.-i,nuncupatum. Isquippe hiftoricusrefert,inter Ca-rolum Magnum,&Danis Regcm Gotfridum,quem alibi,Gotri-cum noininat,c6trouerfiasfuil1e, de finibus inter Danii Rcgnii,atque Saxoniam, quam fibi Carolus vendicabat conuentumqueftiiffcjVt vterque alteri,ad colloquium,fefe obuium daret.VeniffeitaqueCarolumin Hodingftede,Regemvero,inSlivgtorff.Diffuafum Regem .i luis,detre<51affe colloquium,remq; per Con-filiarios a<5lam ; & coueniflfe, vt Eigdora regni Danici,& Saxonislimesefifet.Pryfeifliira etiam ruftica,antique Angli$,in quaoppidum Slesuicum fitum eft, Sf>liepf)tr6{ noracn retinet. Eilenim,£>crbr/diftri<ftus,fiueTerritoriiTvnius iurisditionis.Inde 01ieJbrrhf/prxfctflura territorijad Sliam.Negotiationequondam celebrisSlefilicum fuit,quemadmodum & mercatuseratfreauensin peninfula,qua: Stapelholmij nomen habet: Stapel enim Saxo-nibus,eft emporium, quod mercimonijs & negotiationibusfre-quentatur, Holm, vero peninfulam defignat. Inde duo paei adEigdoram,inillapeninfula fiti,Sudarftap,& Nordcrftapel. F .x-tant adhuc eorum commerciorum veftigia, in Ho Idinftadio.Templum , nimirum quod ex Britannico cxmento extruiftam,Mercatoria domus ab initio fuit,poftea vero merca:ura defi-ciente, & incolis, ad Chrifti fidem conuerfis, Deo dicatum fuit,Simile templum , ante paucos annos, videri poterat S!efuici,inoppidi peninlula(Holm)nuncupata.Condiderunt & Angli mercatores Slefuici,adforum,templum S.Spiritus,cuiusamoenaturris adhuc fupereft, vifunturque circum veftigia tabernarum ex-trudarum,in vfum mercatus,qucm Angli exercebant.Scd,quan-do Dani,Cimbrico Cherfonelo vaftitatem , afsiduis incurfioni-bus,& populationibus induxerunt, & oftiumetiam Slie,in gra-uiisimis,fuperiorem temporum bellis,obftru<ftu fuit. Tranfitusetiam freu,qu-od Krageffunddiciturjinter Scandiam,Selandiam,Iutiam,ac Noruegiam compertus,frequencioresift$ negotiationesperierunt.

Confirmatis in Daui» regno,locisque vicinis,Chrifti F.ccle-fijs,& vbiuislocorum ,falutari Dei verbo, perfonante,Sc!auiacerrime Chriftianos, Auftralislutia:,perfequuti funt.Nam circa annum a Chrifto nato,M.LXIV.Slefuicenfe oppidum,ex-pugnant,atquediripiunt. Quoannodeuaftata fuitStormaria,atque Holfatia,caftrum Hamburgh penitusexcifum,incolispaf-fim vel occifis,vel in captiuitate abdudtis. Fecerant etiam SclauiVVinuli,maximam imprefsionem in Auftralem Iutiam, quse il-lis pcfsime cefsit,Nam,cum omnia populando, & deuaftando adripam vfque procefsiffent,aMagnoDania: Rege,de NormandiaSleluigaredeunte, in campeftribusHedebui,hodie, 0ir Sropipfnbfto;/non longe a Slefuico 1 j o o o. in regreffu csefa funt. Na-tum hinc vulgare prouerbium , bift £roppt nocb ntcfcttOrb<V Namhic nequaquam dc vallo , cuiusSlefuici initium,quod Ifthimum Cimbrici Cherfonefi munit,tacendum videtur.OpusDanorum, (vulgo,0ennetr«rcF) nuncupat. Memorabilefane opus, maximi laboris, & fumma admiratione dignum, nonminus,quam in Peloponefo,& in Britannia, Seueri ImperatorisRomani vallum. Quod Anglo Saxonum vulgus, ©euergtrab'/nominat, & AngliamaScotia ,interlabeteetiam Incdafluminedirimit.Incipit hoc vallu,amari orientali, & definit in plaudes,apud Holdingftadium,quas a:ftus occidentalis Oceani; ad Thre-namfluuium efficit. Priinushocvallum,adfines regnifuimu-niendos,efficit Gotofridus,vel, vtalij eum nominat,Grotricus,poft paiflaconuent3 cum Carolo Magno Imperatore, de finibusDania: &Saxonia:. Itaenim Annonius lib. 4. Hiftorise Francoru,fcribit:Gotefridus limitem regni fui, qui Saxoniam refpicit,vallo munire conftituit,eomodo, vt aborientali maris finu,quemilli vDiltrboi&f appellant,vfqueadoccidentalem Oceanum, ro-tam Eigdora: fluminis aquilonarem ripam,munimentum vallipra:texeret,vna tantum porta dimiflfa, per quam carra,& equitesemitti & recipi poflent.Diuifo itaq; opere,inter duces copiaru,domum reuerfuseft.Huc vfque Annonius. Verum hoc vallum,multisin locisconcifum,&attritum, &poft hoc,quod CaroliMagnia:tate,c6ftru<fhimfuerat,reparauir.Thyra,ReginaDani«,Gormonis Dania: Regis,& ChriftianOru acerrimi perfequuoto-risreli&avidua. Haraldi Regis mater, foemina Chriftianatfideiftudiofilsima,&prudentifsim3.Neinpofteriim,GermanisSaxo-r.ibus irruptior.um, ac imprefsionum in Regnum Dania: facien-darum faculta.v,patensque via effet. Fuit isHaraldus,quem OttoprimusRomanorum Imperator. Chrifti fideni profiteri,&ba-ptifmum lufcipere,vna cum Suenoiie filio,bonis rationibus coegit.Excuius nomine,etiam Epifcopatus Fionii, Ottonia: appel-lationem adeptus eft. Monftratur adhuc hodie ab incolis locusArcis ; & habitationis eius Thyrst, propepagum, (grote 0ernf<»

wtrr,

*