I N D E X-

na? ipforum difficulter pariant, ffntqj formoff,8ciii adminiftra-tione rei familiaris tenaces & prudentes,ex Catharro aute mor-bo regio,angina,pleuritide,itftulis, aquaiutercute vcl ptifi ple-rumquemoriantur.

D o c c v m Fri/iaroppidum , nunc Leouardienfisdioece-fis in Dongerdelia fitum,loco primum dumofo excitatum,quodloci &r commerciorum commoditate inelegans, deinde oppidiicxcreuit.Amnem habetexportu maris Schelbach, qui in Ocea-num delabitur, ipfamque Ciuitatem media quafi ex parteinter-lecat.ad nauigationem &negotiationcm accommodum,Empo-rium olim fuit occidenralium mercium. Pontesbabet duos li-gneos,quorualter filiceftratus,nundinis&quotidianisciuiuminarnbulationibuscelebratur,Amno 118 i.nouis fiatuum contraPhilippum Regemfadlionib. muroru reparatione prifcam mu-niti oppidi formam,quam fub Carolo Quintoamiferat, recipit.Forum habet oblongum & amplum , priuatis ciuium £edibus,&in mediodomo negotiationi dicata,ornatum. Duoshabet EcclefiasParochiales,in vno coemiterio coftitutas,vnam S. Martino,alteram S.Bonifacio facram. Cum Xenodochiodienedotati, D,.Anthonij Sacello,& magnificaS.Bonifaci) Abbatia.Ciues indu-ftrijfunc, negotiatorescallidi, &ad literarumftudiaidonei,quodingcnia plurima,qu$ hancpatriam ortu illuftrarunt,nouobfcure confirmant.

E.

40. Eimhbia, GermanijSaxonicjin Comitatu Manf-feldenfi oppidum.

Eibog i NjScaniatDanicatoppidum.

F -

30. FLENSBVROV M,Celebrc Holfatia? oppidum,de quoftrenui ac Nobilis Viri Henrici Rantzouij RegisDanise Cainoe»n? ha>c Geographia? amantibus lusere.

UJFe Flenoftruxit -vicini tn littoreponti

Nota ftitis non ejl cuius origo viti.

Anteftutftedes horum.quiftallere piftces

Korunt,nunc domibusftoreo magnificit.

Aptior hxudvrbs eji mutandis mcrcibus vlU%

Praditaftumportus commodttate bonl.

Arx miki perpulchra ejljunt templa decoreftuperba t

Regibus & Ducibusftuntdata tura mihi.

Nunc me iure tenelpariter Frtdertcus ftr arcem

In Danix & Regnc auimodo Sceptragent,16. Fkbtym DanxcvM, Or, Svndt.

G.

14. G o v D A, Hollandis oppidum in oftioaluei^Gotidsr,cuius&nomen refert,ad flumen lfaiam fitum, Leida quartodif-fitum muliari,copiofum,diues,Jautu,populo abundans, permulcas in moenijs turres,noue vero in ambitu colligit portas. Xcnodochia,Nofocomia,Orphanotrophia, & multa,niincupata pre-tatiloca.ampIifiTimaqjmonafteria^ante, quam Geuficis implica-rcturrricis,adadmirationeexhibere folebat,quorum compluranunc,folo yquata,iacent. Sextum,8£ vltimum inStaruii ordine,occupat locii. Subuibia habuitamplilfima,in quib 9 plures,quaodingcte domus,qu$ nunc cu S. Oliuerij Ecclefia,& leproforioamplo,diruta. Foccundaeruditorum virorumgenetrix,femperfait,ediditenim Henricu & Ioanne,fcriptisilluftres,quosTritemiuSjinfuo illuftiium vii orumcaralogo,memorar. Item,Guil-helmum,Hermannum , & Cornelium Aurelium, Hiftoriogra-phos,&poctas,Hermannum GoudanumTheologum , &laco-bum poetainfigne,Ft,pra:cer hos.patriuni hoc folum, ortu decorant,CorneliusSchoneus,quem editapoemata fualaudant, RaynerusSnovus.quide Chriftianalibertateopufculum fcripfit ,&paraphrafesin pfalmos,quas Nicol 9 Hugoni 9 latinitatedonauit,Carmelitarum Prouincialis , inVbiorumMetropoli Agrippi-fia Colonia,ordinis fui coenobio pcculiare ornamentum. Et hiquidem omnes.vitadefun(fti,celcberrimam nominisfamam re-liquerunt. Indevero tempore,multorum auftoroperum,Cor-nelius Loos Callidius Goudanus apud Moguntinosinclarefcit.Porro, dum in Gouda? defcriprione meminim 9 natantium glebarum..in eiusoppidifoueis,promifimusde ijs, nos latiusadturosinlndice. Itaqueeiusnuncbenememores,exiftimabanius, ha-rum occafione,non inuenuftam hic difputationem cum ijs infti»tuj pofie,qui Hollandiam, & Campeftrem Brabantiam, alienasefle,aduentitias , &inquilinasInfulas,qua?inundatione,&am-nibuseodcuefta?fuerint. Nannius fiquide in libris c^ju/rixrSv,eos falli exiftimat, qui in Barauica & Brabantia camporum pla-nitie,fyluas fuifle,atque earum tempeftatibuseuerlaru, ea loca,lepulcra clfe arbitrantur, duftus auftoritate quadam Plinij lib.naturalis hiftorix XVI.cap.i.Quoloco Nannius, Plinium doce-t. eonuau.u «dtiiniat, R.ornanos,dum circa Batauiani agercnc,

procul quafi ingentem hoftium clalTem vidifte.cui, dum occUNrerent confli£luri,non in aciem hoftium,fed in arbores,vna cun\Infulis fiatantes incidiftfe,qua? ad proxima qusque litrora rapie-bantur,& nihil Romanorumclafles metuentes, in Batauiam ap-pulifle,atque illic(miferabile vifu)omnes,v no cafu, procubuil»fe.Ca?terum,quia hic cum mortuis dimicare non libet, de natantium glebarum ratione, qua?in Goudx foueis, quandoquecon-fpiciuntur,& ad hanc noftram defcriptionem merito pertinenr,pauca. Meminit quidem Pliniuslib .i. cap .97 .fluitanc Innfu-larum , quaenunquamdieatno&eeodemloco vifuntur , imo,non ventis foluiti,fedctiamcontis, vel quolibet impulfu,ceu remo nauicula,mouentur,verum,caufatn earum non affignat. Na-tantesautem infulas,triplices inuenio , aliasSymplegades, hoCeft,concurrentes Gr^cisappcllatas,dequib 9 Plini 9 lib .4. cap. 13.alias , exOlaoMagno , in Mariglaciali,errabundas: Ingentesl"untdirempt*glacieicruft:e, Tertium earum infalarum genus,Plinius comtnemorar,lib. i.cap .9J .qua? in lacubus naranr. Quasnon alio ratione,quam ingentesrerra? glebas, in Goudia? foueisnatareexiftimamus.Ratioautem , vt in ipfo Kollandia? fundo,ita in lacuumetiam naturaverfatur,quorum vapores,cum matcriama profundoglutinolam ac Ientam eleucnt,ea , cuminnatacirca margincs vligine,glebis ac furculis incidetibus adglutinata,aliquo temporis fpatio,crcfcit,& in multa aqu^ altitudine,innatat.Rationem hancHollandicaignispabula,confirmant : Eanamqucregio,bituminofo corno, acmaflaconftans, atramgle-bam l"uppeditat,ex qua 1 utu effoditur, quod accurate,fuba£tum,ac inareadiffufum,craflitudine palmaricxtenditur, & vbi pau-latim cbftiterit,palmares in tefterasfcinditur, acdeinde ficciusredditum,in metasattollitur,quo lntegr&fieeefeat.Ira Kollan-tiicum,itaFlandricum agitatur,&pra?paratur Jutum,fedHolla»dicum excellit, quod bitumine foloconftare videatur , habensaliquandoparuas etiam quafdam marcidi ligni reliquias, lignaomniafuperans,caloris vehementia,ignisduratione,&prunaruardof-e.Atriigitur illi cefpites,&palmarcs cubi,in quibusfuauiter bituminis visdominarur,allatam, natantium glebaru ratio-nem,confirmant. ln quibus,quoniammarcidaradicum fila ,&fibrac plerumque inueniarttur, fateri nos cogunt,loca illa palu-ftria,fyluisolim abundafte.Vix autem credibile,quantam celpi-tum abundantiam Holladia tam fibi, quam extcris fubminiftret,ira,vt ve<ftigal tonnarum,qug alio expor tatur, ad incredibile pccuniarum fummaafcendat, cum tamen de fingulistonnisquar-ta& vicefimabrabanriciflufcripars perfoluatur. ItaHollandi,territoriufuum vendunt,&cefpitum formaexportant.Id,quodacentenisannishadenusfecerunt ; vt folum fit multe.quam nia-re humiIius.Et,quia periculum indereeioni imminebat, nema-retandem, vniuerfam abfoiberet,hinc,alia praxi,cefpitum ma-teriam,non de ftiperficie fumunt, fed ex imofundoexhauriunt,& retibuslutum pifcantur,donec ad fabulofumfundum, viuamcbullientem aquam.deueniant. 4 .

H.

33. H a d e r s t e b i a, haud vuIgareSlefuicenfisDu-catus,oppidum,porru Fioniam,Danii,in Oceanoorientali ,in-fulam refjpicit,qua? ob foli fertilitatcm,aerisque falubritatem&ainoenitatem,inter pra?cipuasRegni Danici infulas numeiatur,diabenscircumquaque pluresfibi adiacentesnumeroprope37.x3. h afni a ,fiueCopehafnia,vrbiu Zelandicarum pr^cipua,imo totius Danif Metropolis,ob magnitudine opulttia,& maximam commoditatem portus, quem &incredibilis profunditas,& obieftus infulf Amar,nautis tutiflimum facit. Eft autem val-lo,atqi muris munitiffima,cuius incola?,Regib 9 fuis fempcr addifliffimi funt habiti, & accrrimi priuilegiorii fuoru deftnfores,Hinc,anno M .D.XXIV. grauiffima obfidione vltra annum pref-fi,non ante fe hofti dedtre, quam extrema necefliitare & fame co-geretur.Similem deindeobfidioneraanno lalutis M.D.XXXVI.vltraanni tempus toIerarunt,tanta pertinatia,vtfrumenti & ci-bariorum penuria,coa£li ftnt ciues, & pra?fidiari milites^fclib",canibusque velci. Ciueslongedifliitas&remotas negOtiationesexercent,per vniuerfum orietalepelagus :Item, in NorVvegia,Iflandia,&Belgico , quofrumentadeportarefolent. Eft&hiccelebris Academia, quammultis&continuisbellis collapfam,RexChriftianustertiusreftaurauit,anno 1539. ampliflimisineam collatisredditibus. Fredericusautem fecundusreftaurata,tnaiorib 9 redditibusannuisinfigniterpromouit.Huic vrbi,quamare refpicit,proxime adiacet Arx Regia, craffiflimis muris, te-£lis,pra?celfisqjpinnaculis,adeoih fublimefaftigiat3,vtex marimultis miliaribusfe confpicuam reddat. Quam prxternauigan-tes nauta? more vetufto,fublimiora vela, Regis honorandi fignificatione quandam,delonginquo fafta,demittere folent.3 6, H a m b v r g v m , Stormari* , qua? Holfati* pars,quondam Mctropolis , Albisfluminis , TacitOmerito inclyti,aliorumquefluminum propinquitate , oportunoad negotia-tionem loco fita, oppidanos diuites rcddit, cuius varios cafus,

& mag-