i n r

fijCOfltrariumnotant.frimo Tuo lignificatumontemindicat. ABargautem fit Bargen, fiue Bergen,quod eft abicondere&occultare.Et quia,qua; conferuata volumus,maxime occultamus,tras-fertur voxadcoferuationem: Hincdicimus,Scepeberge,pro eo,tjuodeft nauesin tutaftatioecollocare,atqueex eo,nomeBerg,ad portum,ftationcmq; tiauium fingnificandam,tranfiuit. Primienim p?rcntes,adiluuio in montib°feferuaruntab vndis,ad cu-iusrei memoriam fempiternam,omnegenus confcruationis oc-cultationifq; ,qua nos a periculis tuemur .imotis nomine appel-larut.Quod fi autem retrogrado modo,hanc didionem Barg, le-gas,contrariu,-& tamen idem defignans,fonabit.Grab enim fionificat omnino deorfum,fiuedeprcflum,quonominc, quoduis ge-nus foflf inrelligitur,& inter alia,fepulchru. Hinc Bergen, por-tum etiam defignat, eoquod ineo naucsab Oceani furore fer-uentur,&in tuto extrapericulum,collocentur. Vtranquenominis rationem, VrbisBergenfisfitus, accuratedefendir. Quippe,quemontiVvndiqialtiffimiscinfta.ampliffinio etiam portu, tutiifimum nauib 9 recefliim prarbet.Antiquiflfimaautem harcvibs,cuiusprilci illiOrarci, &r Pomponiusmemineiunt,hadlenusle-des eft Epifcopalis,fub Metropoli Nidrofiana, & totius Norvvegiar.fiue Nerigi,vt cum plinio balbutia,nominisclaritate,prin-cipatum tenet, mercatu mq; habet, vt celcberrimum, ita noftrisjhominib 9 ,a pifcib 9 , venro induratisnotilfimum,quos illinc tanta copia exportat, vttoti propemodu Europse cibaria prabeant.

DE ETYMOLOGIA CIVITA-

tis bergensis in NoR-vvagia sitae.

Tforu/tgiaregnnfubictfa elfBergapotenti

Vrbs mercaturafat bene notafua.

Vrbtbus h#c alifs Hanfefefoedere tunxit,

Non contemncndum quas decus,inter,habet,

Nec, quod inaccejfos efi mter condita montes

Ternportbus prifcis Berga vocatafuit.

Sed quod velifertisftatio eli fatis apta carinit

Naufiagio merces eripit atauegraui.

7. B e 1 h v n 1 Aelegans Artifia: op.de cuiusappellationeli quid loci coniefturar noftrati relinquirur.faluaaliter fentietium, &acutiorumgratia, (quoru alijBethuniam,alij,fidijs pla-cet, Bethuliamfinxeruflt) aderuendam nominisBethuniar,ety-mologiam; cofltendereme Flandricalingua, vtipluritna apudAtrebates,ortum. apudquos, Thuyn ; Thuynen,& Bethuynefl;«ft,fepes fiuefepimentum ; & fepire,fiue feptbuscircundare,vtBethunia fit,quafi locus circu feptus, qua: primigenia? fuere for-tafleloci munitiones.Sic,Beuri,pagusBerhunia?adprimum lapidem proximus,e Flandrico idiotifmO.GalliC? fonat, Lieafleure& bien contregardf,quafidicas,locum naturaatquearte tutum,atqueinacceflum.NecfitUs, vtrobique,huiCctymo,nec loci re-pugnat conditio , quaetaliseft, vtnullashoftium fraudes, qutfcpei cufliculosconftrui poffint,Bethunia pertimefcat, vt.cui mi-rabilis rupes,firmam & folidam ftatione prarbeat, quat non huictantum patriar , fed & in toto hoc tra<ftu vicinis multa commo-da fuppeditat. Efficit enim,vtdomusintegras,aulas, conclauiaconcamerotas cellas,citracxmentum.calcem,& latercs,naturiebeneficio,affabere conftruant,excauames, & fcite cocamerantesex folido faxo,oportuna ad habitandu leca. Vndeetiam vicini filices longe petunt,quib s plateasfuasCohfternant. Hi aute vicif-fim grata permutatione.panern pro Iapidib'prxbent,du HebdOmadatimcum fuisfrUrnentisBethtihienfe forum frequenrant.17. Bolzvardi Avetus&HanfeaticumFrifiaropidum.49. B o n o n 1 a , quxquondamFelfina, Romartulx, inltalia vrbs,fcientiarum fons, arcanorum Imperatorisapiarium,perennisftudij fedes,dicitur.Cuius priinordiumjn quam diuerias fentetias auftoresgrauiffimi trahant.nimis longum foret hicrecefereiquod Leander in fualtaliaprolixecommemorat. Qucadmodum &nobiliifimos fcriptores refert,qui honorificentilfimam Bononix memoriam celebrarunt. Ita & varia Reipub. for-ma.diuerffq; mutationes,non nifi prolixa narratione, recenferipoffent,quod & idem Leander partim in fua Italia, partim pecu-liaribus libris, quosdeBononiaquatuor & feptuaginracofcripfit,omniumaccuratiflimeprarftat. Prxftantiffimaautem Acade-miavaldceftcelebris, quain Azo, legalium ftudiorum fempermonarchiam tenuiffe.Petrus Anchoranus veram ftudiorum ma-trem,Gloffa vero L.final. C.detefta.legum nutricem appellat.Et gloffaproc. lib. Decretalium,ea quxifticprxcipiuntur,Bo-nonienfisque Academia: alumnisinfcribuntur, omnesalias vni-uerfitatesobferuaredebereconfirmat. HincGregoriusPP. IXfuosDecretalium Epiftolarum libros,Bonifacius VIII. librumfextum ,Academi5Bononienfiinfcripferunt. Clcmens V.inCo-cilio Viennenfidecreuit, vtpracteromnium liberaliumartiumftudia,Hebraica,Arabica, & Chalda:alingua,publice tradcrea

1 E x - '

tur.Sed nonnihil collapfam Academiarti,Carolti\ Magnils ,fic irt-ftaurauit,vt non tam ornaffe,& promouiffe,quam inftituiffeCre-datur.Paulatimq ;,vt fit, fummorum Pontificum,& imperatorftmunificcntia, itaexcreuit, vt bonorum ftudiorum mater & pi-rensappeIlaretur:atquehoc iplumnojnen fuum,noniam amplinsabauthore, vt Cato fcribit,necabonitate,& naTuraloci,ledab optimarum artium ftudijs,retiniere videatur. Nam,glofla inClemet.i.de magiftris:Dicirur,inquit, Bononia,quafi fuper om-niabona,vel bonoru mnotitia,nimisamabilis. Conftantihopo-litanus Patriarcha Befiarion, vetuftiffimum Bononienle gymna-fium, negligentia, & feditionibustiuium peheinrermiffum &collapfum,non modo xdificijs, verum etiam iflftitutis&melifcribusfalarijs inffaarauit,ac reftituit.Hieronymns OlOrius inge-nij excolendigratia, Bononiam potiflimum vcnilfefe fcribit,quiaex niulrorum fermone dedicerat, nullam Italieciuitateii»effecum Bononialiterarnm gloria,cOmparandam. Florct enim,inquit,ibimulri dofftrinis Graecis& latitiiseruditi,multi,in omni philofophixgenere cxcelletcs,multi prrterea,dicendifacul-teprxftantes,&in omni liberalidodtrinaltimma cuifl Iaude vetfati.Quid dicam de vtriufqueInrisftudio:cum illud conftet,Bononienfes Iureconfulros,omnibus,quife huic grauiffifhxdilci-plinxdediderunt,admirabile femper acumi»is& prudentia: lumcn prxtuliffe, &c. Azonis tempore,dccem miliaftudioforumBononixfuiffe, Odorefert. S. P. BOnonienfis, quadragincapropemodumcoronatorum millia,fingulisannisin Profelforcsexponore prxdicatur.

14. B o p a k d 1 A,poftS.Goari Oppidum,finiftrumRheni Iatusoccupansjimpignorationisiure, ad Archiepifcopatun»Treuirelcm fpeflat. Vndeautem denominationem fortituin fit»fi monumentis vererum femotis, recentiores cOniefturas examiriareplacebit, fiMiaPopponeFuIdenfi Abbate (quid enim eiuSloci Cenobiarcha:,cum Bopardia negoti;?) Non,a Poppone Tre-uirenfi Archiepifcopo feptuagefimo fexco,ileducemus,cum illiUs etiam tempore,immediateadhuc,fub Imperio fuerit, fed a nitura locflportusquebonitatcderiuitaappellationem dicemus»qua'fi,Bonport,pro Boppart dicendum foret. Quo ilius Epigra-fliatis auftor refpexiffe videtur,quod in Veftalium Virginu ch«»fo,ad S.Martinum extra muros,ibidem legitur,hoctituIo.

EPIGR.AMMA, A D PIVM HV-

ivs garminis lectorem,ioannis tlammingibonp0rtvensis.

CMultus inhoc quondam C hrliipro nominefanguis

Santforurn ejfufus creditur effe loco.

Plura beatorumfunt corporafantfa repcrtx

Sub terra,multos qua latuere dies,

Imcentumffuitlacifs Epigrammafiguris,

Infculptum faxo,quodpofuerc pij.

Enfis appojkusfuerat<quo cafaferuntutCorpora fantforum,quando tulere necem.

Propterea hanc facram,quicunque intraueris xdem,

Dicprecor,xlherea lucefiuatur luo,

Jgitcm ccelefiis amorpietas ac fantfa coegit

sid Chrtlii laudemfiuncfic reparare lccttm.

Jgui modonegletfus fentoforet,atque i.xceret,

Si pius hunc itcrum,non rcnouajfct Iuo.

Sic igitur longos, locus hic, veneratur in annos,

Vnde Deo laudes .perpetuumjdecus. / /16.Certe,fioportunitatem fitus,vini abundantiam prfcftaftrii¥n-que, fi ligflorum, &earutn omnium reruin ,quas vitat iieceffitaspoftulat,abundantiamconfideres, fioppidanorumeleganriam»vrbarrosiucundosqiiales jquibusfuauilfnnefe exercere& refi-cere folent,confideres, no immerito Boppardiam hanc noftram,a fitus,poruisquebonitate,nuncupatam putabis.

In vetuftisetiamliterisinuenitur, Bopardiam fitam ftiiffe,inComitatuBcrtholdi,fubHenrico Imperatorequarro, AflnoM. L X X X.Quisautem ifteBertholdus.autquaobrem hictri&us,itanuncupatus fuerrr,Bopardienfibus, in fuis Archiuisin-uertigandum relicquo»

GaiparBrufchPceturia primade prxcipuijsGermanif Monafterijs Marix montemBodobrigium, velMonafteriumB. Vir-ginisMarixin Monteextramuros Boppardienfesitidefcribit:Paululuin, iflquit, aRhenofupraciuitatem verfusHunnorumprxfidiafitum : BenediClinx profeffionis MonialiUm 4 ciuibuieius vrbis primum coeptum ac conditum effe legitUr:Priuilcgiatum veroaPont. Max. Gregorio feptimo,fubie<ftum S.MatthixTreuirenfi Co?nobio,temporibus Henriciquarti Rom. Impera-toris.Poftca vcro a Frcderico lecudo Imperatorc liberaliter do-

natutn