1 N E)
ttiam,quiinD.MariseLauretina:faniloco ,prius$demIuno-nisCuprangfuiffetradantjiveteribus religiofifsimecultam,Vt Petrus Marfus ad hunc Silij verfum nota t: Et quis littorexfumantaltaria Cuprte. Scnbit enim, Cupram oppidum,admarcquondam templumhabuifielunonis,Thufcorumxdi-licium,qui lunonem Cupram nominabant,ideo<pPoeram,illicaltaria fumafie,dicere,quoniani Cuprani,lunonis colebatfacra.Vertimenimuero,quodCupram oppidumefle ad ma-re dicit Marfus,in hoceu falli,cum alijs quibusdam animad-uertendum eft,qui immemores, duas Ptolemasum in PicenoCuprasdefignare,montanam,atquemaritimam,nondealia,quam litorali Cupracogitauere,cu tamen Iunonis templumintus in colle,non ad litus in planitie,fitum fuerit.30. LEVVARDVM.
Liburnum,videTyrrhenum mare in Indice.
19. LI LL E,videlnfulam.
11. LOVANIVM,Brabanticarumvrbiumprarcipua,am-plitudine,in GermaniaAgrippinamColoniam,in Gallijs ve-ro Lutetiam Parifiorum fuperaredicitur. Vniuerfitate cele-berrimaclaret. DecuiusinitioinChronicisColonienfib.re-fertur,quod Ioannes DuxBrabantus, a Martino PP.V. impe-trarit Academiam Louanienfem,vt ibi omne artium & di fciplinarumgenus docereturrquodtpanno M. CCCC. XXVI.cceperint profiteri :acquanquam Martinus nolueritpermit-tere,vtfacra Theologiatraderetur,id tameEugenius IV.per-miferit. Quse ex Colonienfi deriuata & procreata, tandem amaximis Pontificibus,Imperatoribus & Regibus, Reueren-difsimiscpCardinalibus, & Epifcopis,acalijs clarifsimis vi-ris,partim amplifsimispriuilegijs,partim etiamexftruftisfplendidifsimis collegijs,egregijs fundationibus, & legata invfus literarios maximapecunia, in eum fplendorem perdu-ftaeft,vtceleberrimum in Germamaomniumliterarum emporium,florentifsimacp Academiameritoappelletur. Nece-nim bonarum artium gloria omnes alias tantum hoc tempo-refuperat:verumeti2m ficfirmata,ficdotata,ficornataeft,vtVix vnquam interire pofle,videatur. Eft prxterea ccelum Louanij,quod vel ltalico,quamuisadamato,prseferas,no amoenum modojverumetiam falubre, & ftudijsaptifsimum. Vn-deErafmus epiftolaquadam adloann.Lodouicum Viuem*Kulla,tnquit,me res inuitauit,vt Louanium commigrarem,nifi coelum falubrius & locus amaenior. Ioannes GeropiusBeccanus, nullam vel in%alia, vel Germania, vel Gallia, Hi-fpania'qj Academiam reperiri affirmat,qug fit cum Louanienfi,fitus elegantia,iucunditatefpcomparanda: &,quod,etfi SalamancainHifpanijs,fcholarum magnificentia omnibus Eu-ropte gymnafijs pra:ftet,tamen fitu & locorum facie, aLoua-niofuperetur,nec vfquamalius locusreperiatur, cuimeliusMufarum domicilij nomen conueniat. Quare praeftatifsimisinomnidifciplinarumgenereDoiftoribus, ingenuisipadole-fcentibus quarn plurimis,inde ab initio femper abundauit,noftro tamenfecu!o(etfifatiscelebris & florenserat) niultis,ijstjjpracftancifsimis&pulcherrimis ornametisfupraomnesaliasexcrenit. Nam pra:teralias innumeras commoditates,Adrianus V i. PoncifexMaximus quia hxrefesin Germaniaexoriri videbat, & homines quofdam in eam curam incum-bere,vt bonas literas,vna cum ipfis academi js euerteret, egre-gium Louanij,vbi ipfe tum Re&or & Cancellarius erat, collegium,fub Adriani nomine,extruxit,vbi tenuioris fortun§ iuuenes,cumDoftoribus fuftentarentur,quicum aliasomnesartes,tum veroin primisfacramTheoiogiam tam oportunotempore docerent. Huius optimi Pontificis, gloriofifsimitjjpatris fui Caroli V.Imperatoris Romanorum prteceptorisexemplo,vt videtur, permotus potentifsimus & vere Catho-licus Hifpaniarum Rex,BelgijcpPrinceps, Philippusl I. nontantumhancamplifsimam academiam mirifice femperho-norauit,verumetiam fuperioribus annis, cum hatrefes etiamin Gallijs(quo multi eijfuis ditionibus proficifcebantur) incualefcere videret, iccirco, vt innocuat iuuentuti in alia Joca,quat erroribus abundarent,proficifcendi occafionem praefci ndcret,&nouam Duacenfem acaderniam erexit,&Louanijali-arum artium atque linguarum ftudijs au&is, lingua: GallicapublicosProfefloresinftituit.
Losdunum,vid-;DeIphiumin Indice.
16. LVCEBV RGVM,nominis eiufdemDucatus Metro-polis,vrbs ampla, partim montofa, partim a:qualis,arce, &propugnaculis munita, etfi Martis frequenter deformata fu-roribus,qu ; .bus nihil cum Mufis,otio &traquillitate gaudentibuscommune,il!uftres tamen eruditione viros edidit.Atqjintermultos Nicolaum Nannim, hominem vfqueadeo do-
E X.
dtrina,& rerum prudentia magnum,vt Curi$ iudicialis apudLuceburgum Prxfes,no ante munus,quam vitam,filium au-tem reliqueri t fibi cognominem, qui paternas xquans virtu-tes,tantum apud Carolum Qiiintum Cxfarem gratia valuit,vtin toto Imperio Cancellarij vicarius ab eo conftitutus, idmuneris cuni vitafinierit.
56. L V C RIN VS SI N V S, iuxta portum Baianum in Ca-pania,lacuseft,fcriptou elogijs celebratus. Oftreis quippe,& auratis abundare folebat,vnde Martialis:
A T on on nu laudcmpretutmf Aurata meretur.
Sed,cuifolue erit concba Lucrina ctbus.
Etalibi:
Elria Baiano veri modo concba lucrino,
Nebile v.uncfitio luxn riofa garum.
Plinius etiaauratas,& oftrea Lucrini Baianicj; finus CelebraLDeLucrino Vergilius.
An mcmorem portus? Lucrinof addita claufira,
A tque indignatum magr.is flridoribus aquor?lulia quaponto longo/onat vnda refufo,
Tyrrhemu/fretu immittitur astus Aueruis.
Quos verfus exponens Seruius,duos,ait,in finu BaianoCampaniaecontra Puteolosefle lacus,Auernum & Lucrinum,vn-deproptervbcrespifcatus,amplifsimum ve&igal percipie-batur,al:quando tamen impetu nimio marinis vndis intran-tibus,& eadeceleritaterefiucntibus, abduci contigiffepifce,& veftigahadetcriorafieri. Hacdecaufla Publicanisoranti-bus,vt prouideretur,Iulium Caelarem eomifllim,ab eoqjne-gotio toto perfpe&o,brachia duo,iaftis aggenbns,du&a,quibus xftus marinorum flu&uum arcerentur,angufto tamen o-ftioreli&o per quod in Auernum pifcis commeare poflet,fiuftusingruerenon poflent:proindeopus id Iulium appellatu.De qua re Suetonius etiam memorat,Cxfarem Baianum por-tum extruxiffe,immifib in Lucrinum & Auernum mari.Lu-crinum a lucro dcnominatum, nonulli credunt, quod ex eo,quia pifcofus effet,percipitbatur.
56 L.Luculli villa Baiana,lacus mortuo vicina, tam ftupen-dum eft,ob impenfani &fumptuum magnitudinem,opus,vtvulgus Pifcinam mirabilem nuncupet. Isautem Lucullus,nobilis Romanus fuit,virtutebellica,eloquentia, & diuitijsclarus . tatas namquebello fibi opes parauit,vt eleganti fumptuofaqj vita,cui fe poftmodum dedit, eas non potuerir con-terere. Aedibus namqj & Practorijs extruendis, hortis, & cce.nationibusamoemfsimis,incredibili fumptu paratis,&Bi-bliotheca infigni,vtriufque linguse libris rcferta,atque omnibusobuia&patenti, plane admirandam opum magnificen-tiam oftentauit.VilIam quoquehabuitBaianam,in quamen-fibushybernisagerefolebat. Opuseratadmare mortuude-fcenfugraduum XL.inipfis terrse vifceribus admirandum,laterecalcecpfa<ftum,quattior columnarum ordinibus,id eft,quintuplici porticatione. Columnat quadratae funt,craffj pe-des ternos,cum femis eleganti fymmetria fa6tis,alta: fub for-nicibuspedesduodenos:vnde, quantum ratione coliigi po-teft,a folo, ad fummum in teftudine ccelum, altitudo ferm&pedum XXV.erit,quippe,quoniam intercolumniaduodenorum item pedum funt,vndenimirum gemina fere in altumconfurgere,duodenarij menfura videtur.Et h^c quidem por-ticationis medise defcriptio eft.nam alise, quse latus vtrinquetenent,binis ped.anguftiores funt.In mediam quinquegradibus ex alijs defcenfus eft: vbi ambulatio,per quam aquse non-nihil,vfquead extremum porticationis caput, paulo humi-lius csetero defiuit,vbi graduum etiam aliquot defcenfus: vndeiudicio colligi optime poteft, sedificium hocquondamadvfumaquseferuandse,fadtum. Spaciointer extremosparie-tesinlongum ped.D.inlatum CCXX.patet. Altero capite,rurfustotidem graduum eftafcenfus, quotin prioreeflede-fcenfum,diximus: fpiraculacjjplurimis in locis apparent,tantofumptu &artificio fafta,vtnon finecaufla,§dificiumiftudLuculIi,vulgo mirabilem Pifcinam appellari,iam fupra fafsifimus.Deferri fe in hanc villam Tiberium Imper. ingraucfce-temorbo voluifle,Tacitusauftor eft,in hsec verba fcribens:Mutatiscp faepius locis, tandem apud Promontorium Mifeniconfeditin villa,cui L.Lucullus quondamdommus.
M.
tz. M A C H LI-NI A ,elegantifsima Brabantise vrbs,Archie-pifcopi fedcSjdiftatBruxella, Louanio, & Antuerpia miliari-
| j t bus qua-