V I L N A.

ILN A,admodum popuIofa,ampla,& Epifcopalis Lithuaniae, Ducatus illius magni,vrbsjindigcnis,Vilenszki,Germanis autem vulgo,£>ie communicatum habet a

fluminepraeterlabente,eiufdemadpellationis,nomen ; quod in Lithuaniaortum, Nie.men,fluuioconiuniaum,xVlari Prutenico mifcetur,muro cincta & portis,qua:nunqua

claudutur.Domus in vniucrfum funt lignex,deprelTae,ac humiles,nec cubilibus.ncc co-

quinis,imonecftabulis,licet iumcnra, & beftias complures alant, diftinche, nec opti.moetiam deleducollocarx.ccrtis quibufdam plateisexccptis,inquibus ab exteris na.tionibus,quaecommerciorumgratia,hanc vrbem frequcntant,lapideae&cleganres co- •Itructae funt a'dcs,quibus Gcrmanorum,& palatij vicus condccorantur.Regium cft Vil.nxpalattum,alterumadmodumamplum,planacoenaculorumftrufturacelebre. Alterum,turribusin monteconfpicuum,ad radiccsatmamcntarium habens,in quomachinarbellicte omnis generis non pauca: vidcntur,cum tamen in vniuerfa paflim Lituania, nulla vlliusmctalli fe£tura,vcnaucrcperiatur.Templafuntpleraq ; la.pidea,qua:dametiam lignca.diuerfisnamq ; diuerfarum Religionum cultorib.fedx fuaeexercitiumpcrmittitur.Elegans cft Bernardinorum coenobium.feftoex lapide,venufta ftru&uraclarum. Qucmadmodum & Ruteno.rum aula,in quaipli mcrces fuas ex Mofcouiaallatas,diftrahunt,vrputa luporum,vulpium, maxime albarum,Martrum,Zabelarum,Hermilinorum,Leopardorum,& nobiliflimas id genusalias pellcs.Fontes diuerfis in pla-teis habent,ad public osoppidanorum vfus varios,omncs tamcn aodcm excapitc.iuxta Germanorum porta co.ftituto,deriuatos.Suburbianon funt,qucmadmodumin vrbibusbcnccoftitutis, varia, diucrfisdifcrctanomini.bus,fcd vno &perpetuoquodam fuburbiofcpta,& circumuallata Vilnaconfpicitur, vbiinfinitus aedicularumnumcrus, nullo dele£tu,nullo platearum ordine,lcd pro agrefti barbarorum voluntate, prout fors & occafio tu.lit,quaficonfitus videtur.Alibi namq ; cafas hafcefuas,ex pinorumaliquottrabibus,rudi ftrudura c6padtas,hucdeferunt,&quolibuerit,indifcriminatimcollocant. Extraportam, qua: regiam rcfpicit arcem, dimidiato aVilna miH'iari,Sigifmundus Rex,domum regiam illam quidam,fedtotamligncam, ab vrbanis curis receflui,& recreationi conftruxit, cum nemufculo, & viuario, in quoomnisgeneris ferae, fumptupermagno alun.tur ; vulgo,VVerfupa,idcft,iuxta aquas,quibus vicina eft,dicitur. Vilnenfisporro populus, & quotquot itidemfuburbanasincoluntcafas.agrcftisfunt, fcruilisqueingcnij,artibusplanenullis,aut liberalibus difciplinisculti,necijfdem dediti,inertes,defides,acignaui,Jibertatenullafruuntur,fedferuifunt,&mancipioruminftar,anobi.litarc habentur.Qiio etiam ipfi generc vitae(auditu mirum) deleftari vidcntur.Dominos namque fuos, tum pri.mumamant,ipfisq ; multo fidelius& promptiusobfequiapraeftant,fi vcrbisvcrberibusq ; immitiustraftenturacdurius.Ita,vt heros fuos,& quibus non cgregie vapulant,tanquam eos,qui moribusipfos bonis non imbuant,aut,qui minus propenfo crga ipfos fint animo,defcrant. Vino licet careant : poculis tamen indulgcnt,& genio. Mcdoiplis,& cereuifiapotuseft ; frequentiflimusviniadufti,cepc,&allij vfus,indomibusfuis, perpctuo fumo oppletis,(nonenim vlla fumibula habcnt)vidcndiiplis aciem adimit,vt non alibi plures,qu&min hac vrbe,caecifint ho.mines. Nullus in sedibus ipforum ornatus.ncc prctiofa vidctur fupellex. V ideasparentes cum liberis, iumcntis,acbcftijsadfocumeodeminhypocauftofoetidoagere, vbi& hofpitisconiuxpucrpera,duroincumbatfcamno,& tcrtio,aut quartopuerperij die,grauiflimos & domi & forisfuftineat labores. Nullus in tota hac vrbe le«ftoruvfus.ImOjmolIitercubarevitiodatur.Multumcftjfiditiorcsvtanturfcamnovrfinatantumpelie^contcfto Nccmclior,autciuiliternobilitatepra:ftantiumconditioeft:,nifi,quodpr3Eftantioreveftitu,multoqueargcnto&auro,quo onufti,depiftiqueinccdut,nobilitatem fuam oftentent.Ciucs,vxorcs fuas fplendidius veftiri gaudent: vi.liflimus rufticorum omnium,ciufdcmq ; coloris ac formeeft habitus.Nulla in ampla hac vrbcfunt Xcnodochianulla paupertate affliftisaflignata loca, vbi mifericordia: refoucantur operibus Medone,vino adufto, aut craflacereuifiatemulcnti,acmadidi,rixanturaclitigant,mutuisfcfcvulnenbusconficiunt,&immaniterverbcrant.fioccidant cxtrancum,capitalc non eft, fed decem & fex dalcris vitam tunc redimunt ; Secus, fi Lithuanum interi.mant.tum namquc,ii homicidam fuga elabi contingat,propinqui,& cognati occifi,cadaucr aromatibus condi-unt,vtinhumatumconferuariqueat,qu6,ilhomicidamclapfum,capicontingat,cxanimum ipficorpusexhibc.ant,alioqui,mortisfupplicium ab ipfo fumino poflet .Si autem quempiam occifum,antecaptum homicidam,fepcliricontingat,capitalen6eft,necpecuniariactiammul(fta punituridfaftum,fedpatratorfacinoris captus,virgisccditur.Infuburbijs,Tartari,vtplurimumhabita«t,cultores agrorum,auriga:,& baiuli,quorumoperahycmemercatoresvtuntur,vtcapentisfuis,vicinainloca auehantur.neq ; enimalio,quamhycmali tcmporc, adhancvrbem acceftus,vcl recefliispatet,c6,quod vniuerla Lithuania paludibusimpcdita fit,ac fyluis horrida,hy.emeautcm,paludibus&ftagnisaltaglacicconcretis,niueq ; fuperinfufa,peruiafunt,nontrita,&vfitata,fed,qu5fyderum vfusfuppeditauerit,itinera.Iumenta autem,quorum opera vtuntur.eadcm funt,qua aurigc,feritatc robufta.Illi panc vtuntur tetro,allio,& viftu admodum vili, & fcamnum aut faxum aliquod, puluilli loco, dcli.gunt.Hsc,ftramentorum vfum ignorant.defatigata,veftitum,& niuc contcdum abiguntur in nemus,vbi vngu.la,adabditum niuepabulum,viamfibi,& aditumparant.Tartariautemaurigse,fedulam mcrcatoribus.quibuf-cunq ; etiam cxteris,fidem praebent.Nifi etenim fcriptum fidei,diligentix,& probitatis teftimonium,ab his, quosabduxerunt,addominosfuos,quorumferuifunt,referant,prxfentiflimumipfosmanetfufpendium.Religioneinhac vrbemiramprofitcntur.Miflamintemplis,magnadeuotioneaudiunt:vbi Sacerdotem, antevclum cx.tenfum facris opcrantcm obferuant.quod quidem velum,vbi quandoq ; reuoluitur,diftu mirum,quanta deuo.tionc,non peftora tantum,fed & ora contundant.Qiiibus nofte prxcedenti,matrimonij vcl concubitus illiciti,vfus fuit,illi,reli<none commoti,eo dic non ingrcdiuntur ecclefiam,fed forisfubfiftetes in porticu, pcr fa&um inmuro foramen,facrificantem confpiciunt. Atq ; tantoquidem rigore eam confuetudinem obfcruant,vt hac rc.ligione,adolcfcentulilafciuicntes,&conftupratecognofcanturiuuenculx. Frequeteshabentcertis temporibusftationes,&peripheriasfandoru,quibusSS.Pauli&Nicolai,quem vnice venerantur &colunt,imagincs circunferunt ; populus vero,in eiufcemodi Proceflionibusfrcqucns,crepidas,autpar calceoru in capitibus geftant, quofummam fefenobilib.feruitute debere,profitentur.Vilioreshabentcalccosplcbei,ditioresvero,auro, & fericoornatos.Cu morte,aferuitutehacdura,quaipfi tamen fcmiferos ncfciunt,liberantur ; bcne veftiti, & nummis,tanquam viatifo,inftrufti, fepultura: mandatur,cu literisabs cognatis,& his, quib.in vitachari fuerunt,ad D.Pctrum confcriptis,quib.ipfi tanqua Ianitori celi,comendantur,vt facilisad c^leftia gaudia cognatis fuis defunflispateataditus.Has,&plerafq ; aliasfuperftitiones,etiapumChriftianarcligioneimbuti,obferuant,vtmirum nonfit,prifcis ipfostemporibus, ferpentes,folem,mallcos&igncm,pro dijspoenatibus,coluiflc, & adorafle.

S?.