TKRRACINA-

Erra ciNAjAntiquifsimumLatijad mareThyrrenumoppidum,Pofrl-ptinaepaludiquondam hoc loco celebri,imminens,mari,prifcis tempori-bus circumfufum,vti Solinus teftatur,& in hodiernum vlq;diem agnofcipoteft.fuit enim primsua fundatione in monticulo,conuallibus vndiquecin<fto,per quas aqucemarin£edilfundebantur,ijsver6deinde terra paula-tim oppletis,nunc continenti collis haeret, vrbsq^ad litusinferiori locoa?-dificataeft.Ciuitas eftexigua,fed frequens,&honefta:agro gaudet foecundilsimo,amcenifsimoq;,vitibus,citris,limonibus,&:id genusarboribusabundante. Adnomenquodattinct, an Terracina, velTarracina fcribidebeat,optimos quofq; au<ftores,vtroq; dixiflemodoreperitur. Strabo,Mela,Liuius,Antoninus,C£efar,Ptolema:us,alijq; plurimifcriptores,Terracinam vocant,&PolybiusTerracinenfescommemorat.SedTacitus,Solinus,&: Proco-piuSjTarracinamnominant.Olim Anxur,lingua Volfcorum,eorudem caput,vtPlinius,&Ca-to fcribunt.StraboTrachynamab initio vocatam perhibet,id eft,afperam,propter monte fa-xofum,in quo fuitpofita.Gra:cisenim,vtHerodoto,'S<*xw.ifiperumfignificat.Liuiusetiam An-xur,dicit,inquiens:Anxur,trecentiin Coloniammifsifunt,binaiugeraagriacceperunt. Serui-us in eo Virgilij loco,Circeumq; iugum,queis Iupiter Anxurusaruis Prarlidet, Iouem Anxuruin hacCampaniaeparte,quondam cultumfcribit,itadidum,tanquam iw$»fS« t id eft,fine noua-cula,quiabarbamrafiflet nunquam,ideoq;fignumeiusimberbefuit.Lucanus de Anxure:Iam-que&praecipites fuperauerat Anxuris arces:& MartialisadFauftinum:o nemus, o fontesfoli-dumqj madentis aren^ Littus,& ^quoreis fplendidus Anxur aquis.Item,poft,ad Frontinu, An.xuris sequorei,placidos Frontine receflus:& Silius: Quis Circsea iuga, & Icopu lofi verticis An-xur.Terracinse quoq; nomenautftoresplurimi pofuerunt,inprimisLiuius multis locis, preter-quamjvbifpolia&prsedam huiusoppidi,cauflam ab initio fuifle ftipendij, militibus dati,pro-dit,in hanc Iententiam*Fabio ad Anxuris iuxta paludes(Terracinam pofteriores vocarunt) ob-fidionem profe<fto,fimulq; capiend^ vrbis expofita ratione,Seruilius Hala,mox cum tribus co-hortibuseam obfidereincipit.Ea:,colIe quodam occupato,qui vrbi imminebat,cu inde in mu-roseuafiflent,maximumq;iamvrbisdifcrimenFabiusanimaduerteret,edi&o vetuit in oppi-danos fa*uiri,bonis tamen eorum direptioni permifsis:qua in re, cum paritum Imperatori fuif-fet,ideo poftea militibus jera dari coeperunt,quodante diem illum,in vfu no fuerat. Alibi quo-qucfcribit,militummanumin montisanguftijs,adLautulas, non procul Anxure confedifle,deinpugnatum ibi,poft,fub Afdrubalisin Italiam aduentum,vrbemhancimmunitate dona-tam;infuperalibi,anguesimmenfiiemagnitudinis,pifcium modo iuxtaportumTerracinx col-luderevifos,memorat.SuetoniusTiberium Imperatorem,in pra:torio propeTerracinamcoe-nantem,argrerepentinumfaxorumlapfum,quo multiamicorum eius, & familiarium attritifunt,eftugiflefcribit:quam rem ctiam Tacitusmemorat.Terracin^Palmarius conful interfe-<ftus,qu6dcaedem in Adrianum moliretur,vtSpartianusfcribit,qui&:portum Terracinenfemab Antonino Pio refe&um prodidit.Tranfcurrit hac ad Terracinam vrbem Appiana via,quaeRomaBrundufiumducit,maiorinuncexparte paludibusfubmcrfajquamobremRomaNea-polim euntibuSjadeiusla^uanijVeiTusTerracinani ineditiorapaullum defledfere, necefle eft.Strabonisxtateperelegansfuit.Traianusfilice per Pomtinam paludem ftrauit, pontibusquemultisperfoflas&aquarumviasconiunxit,plurimisetiam£edificijs ad tutelam eius extru&is,vtiaDione monumentiseftproditu.Eratolimiuxtaviam Appiam foflaprofunda, perpetuisaquis,tumpaludium,tum amnium vicinorumplena,per quam Terracina Romam nauiculiscommeabatur.Easfiibnoclemconfcendebantjfummoque mane in Appiam egrediebantur,quadeinad vrbem deucniebant terra.Erat hsecviafumptuofoopere fa<fta, fpondylis elegantiulapidum artificiodj; tanto compofita,vtad decimum quemq; pedem,qusepertica vetus fuit, &:noftros pedes XlI.efficit,lapides finguli medio pede prse caeteris eminerent,decemped^q; menfuram demonftrarent.quse quoq; ex tranfuerfo erat latitudinis. Monumentorum vete-rum ad hanc viam vtrinque,tum veftigia,tum ingentesruinse,quin &:intcgraet-iamsedificia multacernuntur.Iuxta fuerunt hsec olim municipia,Terracina,Formi3e,Minturnce,Sinuefla,Item parsa-gri T arentini,Brundufiniq;, ac ali^ mul-. tsevrbes,dequibuspluraLeander.

5*4