T Y B V R-
YBVR ,venufta Latijvrbs,vulgo Tiuoli 5 olimetiamHerculeavocitata ,vtaudor eft Strabo,(]ubd Herculem prxcipue Tyburtes colerent,eoq; cer-ta quotannis feftadie,maxima populorum multitudo conflueret, vt ait
Perottus.Quinetiam Cataradanuncupata legitur,obvicinaslociangu-
ftias,vnde fluuius Anio pnecipitat, vbi primum nauigabilisefleincipit.Amnis enim il!e ? per nemora v% defcendens,ibi ex editifsimis rupibus,in fubietftam conuallem delabitur,acpoftin Tyberim intrat, vti etiamaStraboneperfcriptum eft.Liuiusplurimisinlocis memoriam Tiburis vfurpat, pnfefertimverb,cumbellaTyburtium,&Romanorum,pacemqj compofitamintereos refert. Et Oui-diusin faftis inquit:Afpice Tybur.Pofterioribus f^culis,Imperij Romani maieftatecollapfa,florensetiam huius vrbis fortuna perijtra Germanis enim euerfam, etfipoft, a Friderico Ae-nobarbo muris ampliata reftitutaq; fit,didicimus. Arcem ibi,quse nunc eft,munitifsimam,Pi.us 11.Pont.Max.extruxit,cuius aditum Ioannes Antonius Campanus,Epifcopus Aprutinus,homododushocdiftichoexornauit.Gratabonis,inuifamalis,inimicafuperbisSum tibiTybur,enim ficPiusinftituit.Cselum habettemperatifsimum. Quapropter fuperioribus fkcu-lis aulas Romanse Primores hic seftatis feruentifsima tempora foliti fuerunt exigere. FamamT yburis Sibylla Albunea,Tyburtina cognominata,quod iuxta fontem A !buneam,prope T ybur eflet nata,plurimum illuftrauit. Eam hic ad Anionem diuinis honoribus cultam reperi-mus,in quoamnepoftea fimulacrum eius,libru manu tenens,inuentum eft. Simplicij quoq;PontificisRom.patriaTyburfuit.fed& alios prxterea multos excellentes fiummosq; virosgenuit,quorum omnium commemoratio,nifi longifsime fieri haud poflet. Inprimis tamenVincentius Leoninusfuit,qui diu fummacu laude, bellica ftudiafedatuseft, 8efratrehabuitEcclefise,fuainpatria,moderatoremfapientifsimum. Extra Tybur altifsimis in iugis, fonseft,Albunea,quemficabaquaequalitatedi<ftum,ait Seruiusin horum Virgilij verluum ex-pofitione:
Oracula Fautii
Fatidicigenitom aditut, Lucoujjub altaConfitht xAlbunea,nemorum qux maximafacrtFontefonatfkuamj txhalat opaca mephitim.
Additetiam Seruius,iubalta Albuneaaici,quodfonsprtecelfisinmontibusfit: a quibuf.dam etiam Leucotheam vocari^praeterea nonfoLim fontis,fed etiamfyluse circumie&a; no-menefle Albuneam.InfraTybur,haudprocul,multavetuftatis inueniuntur monumeta, in-terque c2etera,marmorinfigne,quoLeocumequotam aperte comiflus exprimitur, vtveraviuaqjpugna videatur.In la?ua,propinquo loco iuxta gedem montis,ruin^ apparent mirificae,acperingentes,villeTyburtin^,quaAdrianusImperatorimmefisfumptibus aedificaucrat,ita,vtinea,&Prouinciaru,&locorum celeberrimisnominibusinfcriptis,velutiLycium, Aca-dcmiam,Pritaniu,Canopum,Poecile,acTempe partesvocaret,inquitSparrianus.CircuTy-burLatomiaefunt,vbilapisTyburtinus,dequo Pliniusetiam meminit,caeditur. Exhoc &exGabio,maiorfplendidorum aedificiorumparsvrbisRomaeconftitit. SubiecftaTyburi plani-ties,propter Anienemplurimisaquulisgelidisfcaturit,quas Albulas vocant, multa medicavirtute,cum potae,tumbalneoadhibitae,pollentes,vtfcribitStrabo. Nomen Albularum abcolorisalbedinecaptum,quammetallumfulphuris,vndefontespromanant, efficit. Quam-obrem itaMartialis:
Itur ad Herculeigelidas, tjua Tyburts, arces,
Canajfulphurevs Albulafumat aquvs.
SimilesnaturafuntLabanis,inagroNomentano,acitem alijs, circaEretumaquis, vtStraboperhibet.Adviampraeterea,quaTybure Romamitur,quibufdaminlo-ciscandentes generanturlapilli,dulciarijscondituris,velutamyg-dalarum,coriambri,anifi,cinamomi,acidgenus alijs,fimillimi,ade6quidcm,vtnonnifiapruden-tibus difcerni queant.
S2 ■