*i ORIVETVM. '
R ivetvm , MediterraneaThufci5eciuitas,fitaefl:inexceiri, prsecipitisquc montis,fpa-tiofa in vertice planitie,fine muris,quorum vice rupibus vndique prseruptis, altisq; cingi-tur,naturahocmod5creatis,vtexfummacrepidinedefpedum in ima, perquam horri-bilem habeant.Coeloeftiucundifsimo,pra!ter quam autumnali tempore,quum in am-nefinitimoPalea,cannabisfoletmacerari:tuenimaer,eofoetorecorruptus,colonis per-moleftuseft.Templum hicfumptuofifsimum ,cuius frontem pernobiles ex marmoreftatu2e,fummorumartificumoperiselaborata:decorant. Intercsetera eft hiftoria cofbeAdamoextrad£e,exquafummus conditor Euamfigurauit. Hsectantoartificiofa&alunt, vt haudputem hu-mano ingen io vinci polfe.Templi feneftrse alabaftreticas funt,non aliter,ac vitrum perlucidq. Seruatur hic magnis honoribus linteum,quod Bolfenemiraculo magnofanguineeft intindum,ex hoftia facrofanda ftillate.Idquotannis,die,quicorporiChriftifeftusagitur,pervrbem,ingenti cumreligione deferunt, memori^e tantimiraculi caufa.Sunt hic£edesfplendidifsima*ab Vrbano V .Pontif.Maximo fa&a?. M. L XV11. poftC.N.an-no. Vrbsfrequensolimadmodum fuit,c£eterumauorum noftrorum memoria,partibusMuffatorum&: Mar-colinorumperniciofifsimisdefolatapropemodum,perplurimasillaruminterfec£edes,expulfionesque:quan-• quam extin&isdeinde fadionibus,paulatim interres pacatas,fatis fe tum populo,tum opibus refecerit. In pla-nitiem hicpr£cipitiviadeuenituradPaliam,quiamnisaCatonePelia vocatur, & infra Oriuetum inTybe-rim cadit.
LAVRETVM.
N Piceno,inter Ricinetum &mare,haud procul a Mufonc fluuio,incIytum toto Chriftiano-rum orbe Fanum,in colle D.Marie Lauretin^ iacet,fortifsimo muro cindum cum vico,quemferecaupones,ftabularijque,acdiuerforiastabernas exercentes, incolunt,ad eos,qui quotidieexomniEuropa,pr£ecipua tamen frequentiaprimiveris&cautumni temporibus, huc, votorucaufa veniunt,excipiendos.Initium de hocdelubro fcribendi vndepotifsimufacere oporteat,equidem ambigimus,ob excelfam loci religionem fummamque magnificentiam: Attamencum illius fan&ifsimi conclauis in mentem venit,in quo nata educataque coelorum Regina,femper V irgo Ma-ria,materfilijDei,ac vbinunciante Gabriele Archangelogenitrix Dei adpellata, item vbi in ipfa carnemhancnoftram amimnofam affumpfit Deus,quo nos aTartarei Sathansetyrannide,ac poteftatead regni ccele-ftis portam, qua2totfirculis,obprimorum parentum noxam ocdufa fteterat,traduceret;de illo,quanquam di~gne haudpoffe,fatispropteringenij noftritenuitatem intelligamus,tamenpij curiofique Leftoris gratia, bre-uiteraliquidcommemorareinftituemus.Primum omnium haudquaquamdubitareoportet,hocilludipfumconclaueeffe,inquomundireginainlucemedita;quandoquidem, pra*ter grauifsima, fcriptorum hac de re,ac item,vtiab Angelis hucdeportatum fit,qu£elegunturteftimonia, nemo tam duri cordis,autfceleratuseflepoteft,quin ingreffu mollefcat,acfeipfumdiuinaquadam vi,8c inftinbtu moueat, ad locum honorandum,precesqueadDiuam,vtpro veniafuorumcriminurnapudlefum Chriftum velitintercedere,fundendas. Pra-terea vero id miraculaconfirmant,hicdiuinitusedita, quibusmortales Matri Deifupplices, votorum com-potesfa<fti,&etiamnumquotidiefiant; vteuidenter monumenta fcriptorum , ftatuarum ex auro, argento,cera, pi&ura?, aliaque fimilia, qua* per multas zetatcs & fiecula, huc delata,fufpenfaquc cernuntur,indicant. Et-enim omnia hic a Deo miraculose facta, figillatim recenfere, qu^e eiulmodi funt, vt ijs incredibilia videantur,quiDeum OptimumMaximumdulcifsim£eMatrisprecibus,haudpermoueriexiftimant,nonfolum infini-tumplaneforet,verumetiamperfed:enullofieriftudio,facuItateque polfet: ideoque hic nobis confiftere vi-fum:orandaque fanbtiftima Dei genitrix, vt quod a me,vti oportebat, ac debiticrat mei, non laudatur, id be-nignitate condonet fua. Aedeshiceftmagnificentilsima, cuius in medio conclaue facrofan&um, conclu-fum murocraflo,fictamen,vthumanumopusdiuino coniungi nunquam poterit,quemadmodum apparet,eofcilicctdocumento, idhaudquaquamefledignum,vtquosChriftiMatertetigit, parietes, contingat. Fa-num totum moenibus fortiftimis,& omnibus armorum cum ad defendendu, tum ad feriendum generi-bus,itemq; tormentarijsmachinis,inftru<ftis,munitumeft,neapiratis iterum,vtolimaTurcis,diripiatur,ac vaftetur. Au<ftoreshuiusoperisfuere Alexander VI. Pontif.multo-que magis Iulius 11. etiam toto vico muris complexo,vt nunc tutohic Canonici, & Sacerdotes, in fano lacris ope-rantes.cum csetera plebehabitent.
5*1