VERONA-
19
ERONA,CenomanorumvrbsinGalliaCifalpina,fiue,vthodicvocarXom,v ^ bardia,anobilibusThufcisinitioc6dita,&aVera,nobiliHerrufcafamilia, Vc.
, rona ^ enoni 'nara, vtiCato,Scmproniu(q ; fcribunt,acdeindcpulfis,acprolliga.r ' s f urs fcdib.Thufcis, a Ccnomanisrefeda, & auda, vt Liuius& Trogus tellan.tur.Venetorum ditionisjvrhs, vtStrabo. lib.V. amplilfima; vcMartialisfcribir,
_ Qui quidcm (vt Virgiliuseum vocat) Atheiisamoenus, vt Veronam penemc.
diam uiuidit.ficeandcm quoq ; circumquaquccingit;itaquehodie vrbi cuftodiae, ornamento,& vfuieft.Qui eum quonda non interfcvabat, verum prope moenialabcbatur,Veronam ipfam ad ortum Solis re.linquens.Quodapertiflimcparet exfundamcnto latilfimo muri.per mediumAthefin dedudo,non pro.cula ponteCaftri veteris.quod & hycmali tempore dccrefcente aqua,confpicitur.Cuiusctiam plurimainuentafuereveftigia.P^xtereaannois12.amnisipfeadcoexcrcuir,vtaquarum exupcranrium acftuofoimpetu,pars murorumfolfxcaftri veterisfueritdcie&a.propetemplum D.Zenonis,&, nifi tot muroruobftaculafuiificnr,alueum rcperiiflct antiquiorcm. Scribitetia Paulus Diaconus, Athefin fluuium tantuexcreuifle,vtcirca Bafilicam D. Zenonis,qua:apud Veronenfisvrbismurosfitaeft,vfquead fupremasfeneftrasaqua pertingcret,fed,vt B.Gregonus Pontifexperhibet,ineandem Balilicam minime pcnetraue.rit.Veronaetiam,aprifcisveraEreligioniscultoribus.ParuaHierufalcm vocitatafuir ; Siuc vere fimilitu.dinemquandamcumciuitatefanda,fitu,& murorumambitu pcrfpexilfient,fiueimpo(itisijfdcm nomi.nibus,certisquibufdamlocis,religioniszelo,ergaciuitaremfanftam pie fuifle atfiedi vidercntur. Hincvallcm illam admontem, cui caftrum D.Petri lubiacet,Dominicamappcllauere:m6tem vcro,cui moxRochi facellum nomendcdit,Caluariumdixerc,trcsquein co crucesjeximitationcerigijacconftitui voJuere.Propevicinacft Aedcs,Nazareth dida.NeclongeD.Ioannisparuum Phanumextat.Bethleem vocarum.Indeparumdiftarfepulchrum.Propterqua:omnia,&qui plcbifcitamunicipaliacondidere, Par.uamHicrufalemappellauerunrVeronam.QiKefitueftoptimo,iuxtacolles, qui ad Auftrum conucrfifunt,colonis lautis.acnobilibusaedificijs, magnificis,acfpledidis,intcr quaepcruetufta Cathedralis xdes,eximiaq^D. Anaftafij fodalium prardicatorum.Habetmulta infigniaq ; vctuftatismonumenta,intcrqu£Amphithcatrum,quod vulgus Arenam vocat,iuxta forum Boarium,plane admirabilc & ftupedum o.pus,interomnia,qu3ein ltalia,alijsq ; Europarpartibusextarecreduntur, integerrimum,minusq ; tempo-ruminiuria,autBarbarorufurore laceratum.Vtautemincrcdibilishuiusamphitheatricapacitas, abijs,quieiufcemodi nunquam confpexeruntopera,pcnitiuscognofcatur,placetexlib.2. dc amplitudine vr.bis Veron3e,exTorello,paucaqu3edam cxcerpere.Ingradibus,inquit,ipfisamphitheatri, hominu 23184.feflionem commodam fignari potuifle,comperitur,cuiq, hominum,fpacio pcdis,cum dimidio,attribu.to,dcmptisetiamportarum fpacijs.vtpereorumcommenfurationcmcolligipoteft.Capacitasenim fu.prcmigradus,incircuitu perticarum CLXXXIII. reperitur, medijautcm vigclimiprimi a fuperiori de.fcendendo,pcrticarumCXLII.cuilibetportarum latitudini aflignatispcdibusquinq ; , cum fcfquipcdc,quaecum numeroXLVIlI.fint,paflusXLIlII.in fecontincnt,quonumeroduplicato,ficaItitudincipfo.rumduorumgraduum exiftente,exeuntPertic3cLXXXVIII. Gradibusitaq ; omnibus, aprimo, ad vlti.mum reduftisad computum medij,Pertic£5 7 96.rcpcriunrur, ficq ; fpacio pcdis cum dimidio,cuilibcthominialfiignato,23184.hominibus,commoda,in hoc Amphitheatro feflio datur.Ha-cillc.Confpicitur
itcmVerona:arcusTriumphalis,incuiusinfcnptione,eaipfa,Coi. oni a A vgvsva V t k o n a N ova
GALLitNiAN A ,nominatur.Quin & alia quamplurima vetuftatis indicia ac vifcnda monumcnta, in vi.narijsciuium cellis,& fubtcrraneis locisquoridic haclenusinucnta funt,& ctiamnum frequcntcr officn.duntur,vt numifmata,vitra,vrn£,lampades,frufta quampIurimafimarum,coronarum,denticulorum,ftylobatorum,epiftyliorum,argutiflimcelaboratorum,caeterarumq ; huiufmodi molium.viuoexlapi.de,& expariomarmorcmirificefculptorum.Er,quod mirabilevifufuit,cum propugnaculain hac vrbca Venetisa:dificarentur,quo tempore Vcrona,pullisGcrmanis,reccptafuit,infoflis,qu3etuncexcauabanturfinnumerabiles fpelunc3e,& cauernae rcpericbantur,quafi tophus ille,iuxta quem Fons cft,qui a Fcrronomen habet,per hasveluticafashabitaretur.Aliudinfuper hocloci,admiratione maxima dignu, vidc -refuit.Cumeodem namq ; inmontefodererur,fpedabanturEchini lapidei,Paguri,concha:,cochlear, o-ftrea,Stcll3cq ; pifces,auium roftra,&idgenusaliapa(fiim multa.Dequibusquscdamin indicc commenta.
bimur.Aere Veronatenuigaudet,gensperlauta,magnifica,fpledida,iucundoa(pedu ,ingenio fummo,
maximcq ; adliterasidoneo:rcbusomnibus.,nonfolum ad vitam mortalium neceflarijs,fcdetiamadde.litias,&voluptatem vtilibusabundat.Fundatilfimasalit familiaspermulras.Agro cftoptimo,frumcnd,vini,olei,ca:terarumq ; frugum maximefertili.Vellerum quoq ; copiapernobiliumaffluit,vndcmaximuincol3Efaciuntqu £eftum.Pluradeflorentiflima Veroncnfi vrbc, Lcander in Marchia Tarucfina, auidoLedori fuppeditabit.Quemadmodum & quatuorpeculiaribus libris,Torcllus Saraynas, vir pra:ccllcn.tisaccuriofiingcnij ; quidcorigine,amplitudine,virisilluftribus, dedominio, & monumcntis an.tiquispatrixfusE.peculiari omnium opcrum commcmorationefada, fingtilorumctiam piduram,IoannisCarotri,graphidisperitiflimi opera, rcprsc.fentans,tanta diligentia fcribit,vtnccurio(iflimusquidem,incanarrationcquidpiamdc-fidcrarc qucat.
4i>