MONS REGIVS.
ONS R EGIVS, vulgo Prutcnix,qux-inSarmatia Europc.i, primntium 5c hobild
oppidum,BoiemixRcgcOttogaro,vtcii Dubrauiusnominat,(AlijOtrhacarum 1 5c Merhonius lib.3. cap. 53. Brimislau nuncupant) fuadentc,acrucigcris, prima,anno Chrilli M.CC.LI V.initia Tum.pfit, quemadmodum latiusperhibetur in Indice, excitata primiim arce, quaferoces Prutenoru cer.uices,fuaui Chriftiiugotum nondum a{fuctc,in ofticiorctinerentur,eoq 5 a primo inuentore, MonsRcgius, cognominatur, cuioppiduium, annoftatim fequcnti,coniundum fuit, eolo*ci, vbi nuncD. Nicolai Fanum confpicitur ; fed deficicntibus Prutenis, & feditionem aduerfus Ordincm Teuto.nicumconcirantibus,AnnoChrirti M.CC.LX. recensidoppidumexuftum,acdirutu. Vrbs moxaliaarcipropinquaconftruitur,vbioppidum nuncvetusexiftit.Temporisdeindefucceflu.dumloCiifitulqueoporrumtate,noux vrbis dignitasaugeretur,aliud excitatum cft oppidum,ab hac, Bregla amnediftinflum, ab ord .nisCommendatoreBartholdo, exftirpe Auftriaca, AnnoChrifti M. CCC. tuncquidem oppidum houum, iam vero,£(B(nicf}t/ cognominatum.Oppidum dcniquetcrtium,^ntphoff/nomine,Annofalutis M.CCC. LXXX.accclsit,ace.lcberriminominis Magno Magiftro,VVinrico KnipenrodecoitruCtum,loco vliginofo & paludofo,quarefiftucatis, vtplu.rimum,palisnititur.Triaautem hxcoppida,frequentifsimo,&opulento habitatoreculta,copiofa habent,&la diuerfa.rumadpellationum fuburbia,adcopopulofa,vtvnofrequenter te£to,(cellasetiamfubterrancasinhabitant )quinque, fex,o.fto,quandoq ; etiam dcccm ,coprehendanturfamilix. Vrbeshxtresdiuerfx, quemadmodum etfuburbiapulcherrimis Ec.clefijs, edificijsitem publicis&ciuiu priuatis, cofto)ex lapida, dccorantur, neincendijdeformenturfurore. Arx ipfa,Ecclefiamagnificam exhibet; vrbs vetus, Bafilicam Parochiale. Iuxta, in fuburbio Stecndam,Fanum D. Nicolai, oppidanoru fepul.tura dcftinatum. Inoppido^nip^off/ CathedraliseftEcclefia: IuxtaMoenia, oratoriumnouum, coemitcriumciuium. In£(bcnicfyt/ S. Barbarxtemplum editiorelococonfpicitur. Ecclefianoua, jn foroequino: Coenobiumquoq 5 virginuaKni.perode Magno Magiftro,fundatur. Duo infuper alia fuerunt coenobia,nunc,in granaria Ducis conuerfa. Arx deinde Magni.fica & elegans, proximx dignitatis,fubfequitur: tum, Epifcopi palatium,& domus,conuiuationi publicx, & fuauibus oppi.danorumcollationibusnuncupata. Vrbis gubernatio, pcnesordinemTeuthonicum &poft diuenditum atquc amiftum.Maricburgum, magni Magiftri refidentia hic fcmperfuit: nuncPrutenixDuceshicrerum dominantur, qui vrbis habenasfenatorum ; fuburbiorumautem, Amptmannorum, quos vocant,adminiftrationegubernant. Ciucs, prxter mechanica,cxercitia,ncgotiationemetiam maritimamtraftant.Fumenti vim magnadiftrahunt, cincru,picisaridx,&liquidx(X§an/nosGermani vocamus)falis,lini,canabis,cerx,feui,lignorum,(. vulgOj^agenfcfjOit) mellis, Medi, cx mclle, dulciseftpotus genus, qux omnia Liuonia abunde fuppeditat. Lingua vtuntur Germanica; quadam etiam, vulgo,nuncupata, fed, qui ab obfequijs& minifterijs funt ciuibus,vt nationeac patria,ita quoq ; lingua funt diuerfi. In regione autipfa,prxualet Prutenica.Vrbsdeniq; ipfaChrono, feuBregela,flumineadmodu copiofo,atq ; pifcofo,diftinguitur,quiinVe.nedicum fe finum exonerans, onerariasdorfo fuftinet naues,cuius marginespontibus feptcm coniunguntur. Iuxta Arcem,lacusfuntbini,quosamnis, &at}bacfy/ vulgo nuncupatus,permeat, & Breglxdeindeaquismifcctur. Agervrbi vicinus,gle.ba,frumento idonea,pafcuis, &cultiflimishortisprxftat.Planuseft,monteshinc indealiqui,fednon admodummagni,
confurgunt,
RIGA
IGA, VrbsLiuonixMctropolitica, Emporium cotraftupoftGdanum Pruflix, diuerfarum na.tionum frequentatione,ccleberrimum,fitu plano,cuiufmodi eft Liuonia fere tota:Duria,precipuo,&maximo totius Regionisfiumine,qualcHaburgi inSaxonia,Albis,alluitur,quod ex Ruteniaor.tu,duobusinfra Rigammiliarib. OceanoGermanico permifcerur, vndcfummapifcium &cancro-rum copiam, tam prxterlabens flumen, quam ftagna,& maria Liuonix maxirfta, Rigenfibus vici.nisq ; locis alfatim fuppeditant.Quemadmodum & ferarum tam frequens vbiq ; venatio.vt ea ne ru.fticisquidem, licctcrudeliteranobilitatehabita,vnquamfitinterdifta. Incredibilisfoli vbertas ;quarc frumcnti ficpretiu tenue,quod oncrarijsannuatim nauibus,per totam Oftlandiam,Hollan.diam,Zelandiam,Brabantiam, Angliam, & in Hifpaniam defertur. Rcpecuaria, tameft opulenta,vt bos admodum pinguis, tribus daleris, porcus faginatus, dalero cu dimidio Rigx & Reualix vcneat. Adco,vt Liuonia noinepte, quondam a Gcrmanis, Bliuoniadiceretur, vtputa, qux vbcrtate & prxftantiaSoli, ad continuam ibidcm refidenti.am facileinuitaritGermanos.IIlis namq ; manere,^Iet6cn/appellatur.Eftautema Saxonum gete, & potiflimum a Bremen.fibus mercatoribus Liuoniaprimum inuenta, ! qui cum mercadi,&commodigratia, eofrequcntiusredirent(Gcntem nam.queincultam &fimplicem oftendere ; ita vtexpreflam e mellecera veluti excrementa xdib.eijcerent( Meynardum Zegeber.gcnfem Canonicum fccu religionis crgo,coduxerunt,qui agrefti &incultx plebi,redemptioncm,pacemq ; dominica annun.tians,multisfuperatisdiificultatibus, Epifcopalcm fedem lligxconftituit,AnnoaC. N. M.C.LXX.Quo,cumannis xxin.verumcgiflet Epifcopu, mortefublato, ab Archiantiftite Bremenfi, nouusconftituiturprxfulBartholdus. Is, prima Rigxfundamenta ponens, vrbisformam, murorum ambitu excitauit. Ercum annisxi. commiflam fibi adminiftraflet Ec^clefiam, crudeli,ab infidclibus, mortefublatus eft.Tum rurfus absantiftite Bremenfium,quorum Riga Colonia, tertius de.fio-natur Epifcopus Albertus. isxdib. facris, fummaq ; Ecclefia Rigam exornauif.Ettcmporum dcindefucceflu, in eam pau.latim magnificentiam Rigaexcrcuit, vt Epifcopatuum Pruifix, & Liuomx, nempeReualienfis,Curienfis, Oefelienfis Dcr.ptcnfisEcclefiarum fit fafta Metropolis,&primum confequuta ArchiepifcopumAdolphum, anno falutis M.CCLV<qui ita ad Mare Balthicum Cleri primatum teneret, qucmadmodum in Monte Regio, pencs magnum mili.tixTeutonicx Magiftrum,omnistotiusordinisinPrufliaatq ; Liuoniapoteftasfuit.Cxterum,Teu.tonica nobilitas, Archiepifcopi gubernationem turbareincipiens,inteftinis agitatadiflidijs, barbaro hofti,cuianteformidini, tumludibriofuit, vtin indice, ob huius locianguftiam,paulolatius.
45