VVINMARIAj.

B Inm aria ,fiue Vinaria , nitidifsimum Turingise Opp. nomcn iubetavino.nam $0CtlWtfll)17 fiue vinitorem,Turingico idiomatede-

notat;Quahvinearunialiquiscultor,eaprimumloca inhabitans, vineas ibi-dem colere coeperif.Idcirco eruditi nuncpafsim, Vinariam eam nominanr,H non,quod avinario foro,nominis fitctymondeductum,quodplerique nonineruditiexiftimates, Vinariam hanc noltram jta3«vnjt/,Ciues verbfcrtdsvajafad-

pellitanqquafi S^flr/cx SJftttjr fadum,Germanis 3J}artftt/hoceft,foru

deiignaret. V erum eos hic labi,inde facile confpici potcit,cu inGermania pro vinitorc QScil1tttW)r,vfitatifsimafitadpellatio,ficuti&Bauaris eaeit compofitioreccpta,quse hanc noftra ientenriamconfirmaUta 35fi£cltttflt)r Colonum, collem,aut colentem,aut inhabitante defignat.$3acfttttatyr/

iuxta fonte, ^trcfctttfltyr/ Mcifor,velagricola,iuxtatempluhabitans:Sicj06crmat)r/^?tDcrmat)r/

^BalMTtattr/^tCtmat^r/^tt^mavr/ Qusepleraq; omnia,poftea,cuma Latine fcribentibus vfur-pantur,i,literam abijciunt,vt V Valdmarus,Dietmarus. Atque ha'c quidem genui na, & quotidianoGermanorum vfu recepta huius vocula,SKat)r,in fine didionum coftitut3e,eft fignificatio. Aliudvero haec eadem principem vocularum occupans locum,defignat, vt 5J2flrfcf)a(cf/ ifi eft, equorumminifter,autequituminfpedor,acgubernator, SKarfialfStabulum equorum,&c.Sedhsccdeno-minis origine fatis, & nimis fortaflc multa.Vinariaigitur,inclytam Saxonise Ducibus fedem,& domiciliumamoenifsimum pra2bens,venuftifsimistampublicis,quampriuatisciuiumeftdecoratae-dificijs.Quemadmodumaere falubri,itaagronon tantumrerumvtilium& neceflariumfoecundo(Turingia nanque ob fertilitatem fumen exiftimatur Germanise) fed &delicijs, nobilium homi-num voluptati mirifice blandientib.prseccllit.Na prseter omne frumenti genus,lseta ctiam Bacchi,Germanisgratadonaria,Ifatidemherbam,vulgo ^ctfcf/qusenonalia,quam pinguialiturgleba,Lanaruminfe&oribusabunde prsebet.Limpidifsimosetiafontes&aquas,gratifsimis fufurris fua-uiter circumfonantesjNemora itidem & faltus,ad venatus ferarum,quibusadadmirationem abun-dat.Quse quidem grata naturse,eiufq; au&oris dona,Imperatores quondam Auguftos,vt hic potif-fimumagerent,inuitarunt.Proutex hiftoriarummonumentis de Magno OttoneconftaqDeeiusetiam patre Henrico Aucupe,qui in Turingia iuxta Arcem 3^CC^Ctt6lir0/ T uringica nobilitate fere-tefuppetias,graui,&arduo conflidu,quadraginta Hugarorum millia cecidit. Imperij qiioq; comi-tia Otto fccundus hic V Vinmarix, perhibente Lamberto Schaffnaburgenfi,celebrauit.Neque ve-roluxuriastantumagri foecunditas,Principesviroshucfcmperinuitauit, led&speramoenavrbis e-legantia;politiaquamoptimeinftituta,cseteraq; vrbium amplifsimarum ornamenta huc cospo-tifsimum pertraxerunt. Videas hic namq; confecrata Numini peraugufta templa;Mifericordi^ iti«dem facrificijs loca publica nuncupata,&ramplis dotata redditibus,vti funt Hofpitalia,Nofocomia,&,vbi contagiofisinfe&i morbis,curantur,Quem riuulus aeripurgando deftinatus, permcat, Flu-uiolus fimiliter,vulgo ^tc£ottfl/molinariasexagitansrotas,vrbem ipfam illabitur, quotidianociuium vlui,& platearu nitori fubleruiens,quem pifcinse deinde & fouese vrbis reforbent.Videas fi-militerid,quodpolitiseprouidentiamdem6ftrat,Horrea,quse ftramentis,furiofi Vulcani rabiemalere poflent,ex vrbispomoerijs remota; experientia,quse optimarum confuetudinum ac legum In-uentrix efle folet,credo,cu magno detrimento edodii.Nam Anno falutis M.CC. XCIX. & AnnoM.CCCC.IV.lamentabiliincedio vfq; adeo deformata VVeinmaria fuit,vt formam vix vrbis re-tinuerit.Verum is cafus,magn£ quide infoelicitatis huic vrbi extitiqquod verb temporis fucceffu,noinftaurata tantu,fed fuperbifsimis etiam,& magnificis sedificijs decenter fucrit ornata,eiufde fplen-doriseft,& ornamenti. Quo arxetiam accedit Saxonise Ducu magnifica,fpcndidissedificijs nitcns,numerofse & amplifsimse familise capax;& praefertim amoenifsimus,dulcifsimusq; hortus,pr^ftan-tilsimis herbis,& frudiiferis arboribus ordinc bcllo,in quincuncem pofitis, luculeter ornatus, areo-lisexodoriferis flonb.& medicis herbis haudfecus diftin&us,quam fi vel Apellis, vel Dureri peni-cillo depidseforentjcufepimentis ex rola,buxo,rofmarino,lauro,eiufdemq; generis fruticibus,ve-nuftefemper virentibus: Aquis ctiam exprseterlabete Ilmo flu.pifcofo,seneis fiftulis pafsimdeduiftis,arborum & plantarum radices adaquantur. Maximam autem dele&a.tionem prsebet elegans&pellucida hortimedioturris,exquaaquulaegratifiimo murmure obftrepunt,&fubie<ftum in lacumdelabuntur,vtadeo incredibilem prorfus ifti-us horti fpe&atio admiratio-nem habeat.

42