HALBERSTADIVNL

A l BERSTADivM ,primamafundatione,Elboreftadium,Saxoni£ in Germaniaoppidu,Epifcopatuieius nominis,adpellationem praebens,a CaroloMagno,nunquam fatis lau-dato Galliarum Rege,& Imperatore Romano,inftituto,qui longaexperientia,belloquediuturno,cum Saxonibusgefto,edo&us,cognouit,eam gentem,vtputa infrenem,fortem,atq5ferocem,armorumftrepituminusdomari,beneuolentiaautem,legibus,pietate,&:Religione placari& coleruari pofte.Hinc multorum,qui tunctemporis aurei, pedum circu-ferebantligneum,epifcoporum gubernationi,&fpirituali curx eam comifit.Quemadmodumtk Annolalutis,DCC.LXXX.nonquidemHalberftadij,fedapud Selingenftadium, fiue Oftervvicum,quo in loco idem Carolus Magnus magnificum templum,D»Stephano facrum,cc)nftruxit,oportunaEpircopofcdesdeleda&conftitutaeft,vfitata tumadpellatione,Salingenftadiani,& OftervvicenfisEpifcopatus,innote-fcens, longoveropoft tepore,vtfcribitinfuaSaxonia Crantius,&inopere de Epifcopatibus Germanias Bru-fchius,ab eodem Carolo Magno &primo Antiftite,S.Hildegrino,ad confluetiam Albis& Ora:fluuioru tranf.latus.Huic nouae vrbij&Ecclefix 1 iam inchoatae,ab amnium confluxu,nouum etiam nomen indiderunt,adpel-lantesea Alboreftadiu,quafi vrbem ad Albin,& Oramamnes,conftitutam.vnde facileadparet,fitu eam admo-dum oportuno,cumpr£teraquarumc6moditatcm,agroruetiamnon fiteidenegatavbertas:quae quidem tan-tadeprsedicaturabomnibus,vtfegetumculmos,equitemtranfcendere ferant. Acceditadbjec, nitor& elegan-tia vrbis, sedificiorum fplendor, amplitudo fori, & collegiatum Canonicorum fodalitium. In quo,dum canc-nice canoniciviuerent,clarumadhuc pcenitentiae public:e, inprimitiua Ecclefia vfitatce, extabat veftigium.Cuiusquidemrei confuetudinem PiusPontifex,&poft hunc,Volaterranus,in literas retulerunt,fedvelutritubarbaricum.neuter enim intellexit.Volaterranusinftitutum vocat inauditum.eft autcm huiufmodi: Singulisannis eligitur aliquis e plebe,qui comediam poenitentis,& confitentis agat. Is in capite ieiunij Quadragefimalisadtemplum addu<ftus,in cultulugubri,&,quipoenitentem deceat,nimirum,caputobuolutum habcns,poftSa-crum deinde eijcitur,perque totos illosquadraginta dies,nudis pedibus vias vrbis terit, temploru moles circuittantum,non intrat,neccum quoquam fermonem mifcet.Canonici huiccibum praebent,quem ille,qualequa-lem,boniconfulit.Nonindulgetfermoni,nifipoftmediamno(ftem,idq;inplateis. Atin die,quae Dominica:coen^dicataeft,adtemplumreducitur,&aSacerdotc,nonabiq;longis,fedpulchrisceremonijsabfolutus,aple-be ftipemaccipit.Hunc Adamum vocarefolent.Atq;hoceft,quodnonumcaputAgathenfisConcilijpr$cipir,&referturetiam aGratiano,Diftinciione5o.Eft autemtale*In capiteQuadragefimx,omnespubliceconfiten-tes,ante foresEcclefix fe reprsfentent Epifcopo ciuitatis,facco induti,nudis pedibus,vultibus in terram proftrati,reosfeefleipfo habitu,&vultuproclamantes:ibiadcfledebent Decani, id eft, Archipresbyteri, PresbyteriParrochiarum,Presbyterpcenitcntiu,quieorum couerfationem diligenter infpiceredebent,&fecundumoduculpae,poenitentiam perpraefixosgradusiniungant.Poft haec Epifcopus in Ecclefiam eosintroducat, &cum o-mniclerofeptem Pfalmospoenitentiales,in terram proftratuscum lachrymis,pro eorum abfolutione, decan-tet,tuncrefurgens aboratione,iuxtaquodcanonesiubent,manuseisimponat,aquam fupereos benedi&afpar-gat, cinerem prius mittat,deinde cilicio capitaeorum cooperiat,&cumgemitu&crebrisfufpirijseis denuntiet,qu6d,ficut Adam proieduscft de Paradyfo,ita&ipfi de Ecclefia pro peccatisfuis abijciantur. Poft hxc iubeatminiftris,vt eos extra ianuas Ecclefise expellant,clerus vero profequutus eos cum Refponforio,in fudore vultustui,&c.vt videntesfanctam Ecclefiam pro facinoribusfuistremefa<ftam atque commotam,non parui pendantpoenitentiam.InfacraautemDominiCoena,rurfusabeorumDecanis& PresbyterisEcclefi^ liminibus repr^fcntentur.Ha(ftenus decretum Agathenfis Concilij,partim antiquitatisamore,partim,occafione confuetudi-nis Halberftadenfis Ecclefia:,prolixius retulimus.

QVEDELINBVRGA A

V edelinbvrg a ,vrbsantiqua,& primorum inSaxoniaPrincipumdecus, hauditaproculdParthenopolitana vrbe,qu£ nunc Magdeburga in Saxonia,diftans,ab Imperatore Henrico Aucupe,vnacum nuncupatarum Deo & Religioni Domicillarum Collegiojconftrutfta,cui primaAbbatiflam filiam fuam,Machtildim prarfecit.Oppidum fane concinnum, antiquitate, digni-tate,&opibusprseftans,quandiu prim£euafundatione, legitimum magiftratum Abbatiflam a-gnouit,cui,quando male parebat,ab Ernefto,SaxoniajDuceoppugnatur,&Rolandiftatua,qua

pro libertatis indicio,abantiquo habuerat,priuatur.Qua de rcplura in Indice.

41