I N D

nonaliamhabet rationem,nid,quod vnoalteriaufcultate, beatif-fimam 8c locupletiflimam.ex ciuitate ignobili, erexerunt vrbem,tantisopificibusprxditam.vtquodmultis alijs priuatis vrbibusproprium, cuilibct vni foliconceflum eft, tantum huic vrbi diui.nitus relatum.ac veluti in vnum fafcem, complicatum cfte videa-mus.Si veib,quicquidhominummanibuselaboratum,6cquodnaturahomini conceffit.inueftigarc in aninio tibi eft.huccöccde,pa-tebunt tibi xdificia, non tantum in foro, verum in modeftiilimisvicis.actriuijs vrbis,omnium vrbi um Gcrmani^honeltiiTima,plustarnen in rece(Tu,quam fronte pollicentia. Necdiuinus illiccultusdelitefci t,tot delubra,tanta facerdotum, Corona, tantas etiam deli-tiaspratum, Hallcrenfedidum, prxfcfert, toteonfitum tilijs, totcorufcansfontibus.cocleftis loci fpccicm,defeprxbetiilliclatam acdiffufam planicie,naturaeffinxit, gramimbus& fluminib.fpecio«fiffimis,irriguam.Siphunculi horrcut plares.aquibus clara, aquarümultitudo.lcatct.qux äcauato lapide rurfus,gratomurmurc refo-näte.fufcipitur. l'oftaltillima meenia, 6c ptopugnaculaprofunda,ac lata folfa,cingitur:turres quinq; 6c fexaginta.lupra trecentas,in-tra ipfam vrbem colligi t,o£lo Sc fexaginta moles verfatiles, fluuioinhxretes, intra ipfa meenia habet: plateisexornatur viginti odo,vltra quingentas:Foradecem lunt,qux nundinispropemodiiquo-tidianis.frequentantur. Ellprxterea tantamercatorum ftipatio,tantusnegotiatorum numerus,quibus India,ac vltima Thüle co.gnita elf: tanta etiam opinio rerum familiarum de eis obtinuit, vt,Ii flipicntem virum.fiuediultijsprxditumdefinire voluerimus, deNorinbergenfiumordineprofeftumcfte.iudicemus. Horum am.pütudims argumentum, natura loci expreftit.qux vrbi huic federnperfedionis, hoc elf, medium, ac vmbiheum totius Germania: tri-bttit.Non eft in tota vrbc,quod contemnas.Ne tarnen ab huius vr-bisoriginerecedamus,caetera,qua:requiruntur.annedemus. Vrbsilla.dum Hungari Germaniam inuaferunt, ä viciniscondita dici-tur,vtGcrmani,eoloco tuto, ad tranfuehendasres.vterentur. Alij,dummillefimuslupra centefimum.quadragefimusannus ageba-rur.Ecclefiam ab Henrico Bauaricduceconftrudam.Norenbcrge,in honorem S.Egidij,cum ciuitatiseredione,tradunt,ac opusciui-tatis,annoabillodecimo,fui(Tecompletum.Tuncautem,vnica tä-tum arx,muriscircundata,fuperluit,Cunradus Cxfar.fui nominisfecundus, annofalutisyii. adimperiumhancciuiratemdetulifle,fertur. Henricus autem tertius, ipfam graui obfidione angu.ftauit,accepit,abincarnationis fxculo nnllefimo, ac vigefimofexto: filius huius Cunradi, dum contra patrem mouerat, Noren-bergäpenedeleuit. Henricusetiä filiusFridcrici fecundi, nuptiasilliccelebrauit,qua tempeftate.fexacquinquaginta viri, tresae vi-ginti ifiultcres.aqua abforpti funt. Seditio tantü vnatnter'ciucso-borta,legitur,Caroli quarti Imperatoris xuo.Et tunc in manuspatritiorü.omniaciuitatisiura.peruenerunt. Hxcfereomnia.exlib.3.ExegcfeosGermania^Fräcifct Irenici, excerpfimus, plura in No-rinbergenfium chronicis,6c Pij fecundi Europa, ftudiofus ledorinueniet.

O.

4o. OE N I PO NS.fiucEnipontus.vulgblnfpruckThirolen.fis comi tatus vrbs magni fica, fupremo i udicio, 6c confiftorio eiuscomitatus,8c fuperiorumregionum aullriacarum,celeberrima.Prxtcr quam plurimisornamcntisalijs, etiam collegio, Societatislefu,decoratur,a Ferdinando lmperatore A.inftitutum.atque do-tatum.

i. OLISIPO, vrbstotius Lufitanixprimaria,fummalocia rmcenitate.celeberrimo emporio.perauguftis templis,6c magnificisRegumdomicilijs,nobilitata. Qux.cum Rege Alfonforegnante,Annoiplius Clinfli natalis M. C. XXXXVTI. Maurorumfau-cibuseriperetur.permultisxdificijs, rci facrxdicatis, deinde exor-nata fuit.Siquidcm,non multis,poftexpugnationem, diebus,cor-pus D.Vincentij Leuitx 6c martyris,in iplam vrbem Olifiponem,exfacropromontorio.vbi diu latuerat,relatüeft,8cinfornicefum-mi tepli, fumma cum reueretia.hodiernadieafleruatur.Eregionecuiusmonumenti,Alfon(i quarti regis,fepulchrumextat,eiusin.quam,quiannoChriftiM. CCC. XXXX. Alfonfo Caftellx regifuogcncroluculentum, contra Alboacem Maurorum potentiflumum Regem,fublidium tulit, crucntiflimoq;, ad flumen falfum,prxlio.aduerfum eundem Alboacem prxt'ui t,6c gloriose vidor.cognome, Ad falfum viftoris,vulgo obtinuit. Ad radicem veio iftiuslummi templi,paulo inferius, occidentem verfus, interpolita pla-tca.facellum D.Antonij.quem Paduanum vocant.admirabili ftrudura, 6c mira elegantia claboratum, fefe nobis oft'ert, olim ipliusD. Antonij parentum habitaculum.in quo quidem ipfe natus.educatusquefuit. Ex cuius natalibus, non medioeriter fefe, 6c meritöquidem, Olifipoextollit.Superei us fäcelliepifty lium.domus ciui-ca.feu vrbana curia conftituta eft. Ab hac parte,qua meridiemOli-lipo refpicit.vetus regia ampliftima,magn ificoqueopcre pulcher-rima.fplendidam eam reddit.quamadlandosnuncupant. Nomeindi tum loco,quod longo temporisfpacio,corpora fandorummartyrum Vcriflimi, Maximx, ac lulix ibi recondita fuerint, doneclub loanne Rege.eiusnominisfecundo.tranflataalibfuere. Indeobliquoaggere, ad veftalium ternplum, cui D.JMarixfpcinomeneft.per cliuum fenfim deiprelfum itur: vnde rurlus eadem via ad-

E X.

ucrfummontemconfcenditur,cuius in tergo.faccllum D. RodiOnuneupatum confpicitur.Eodem deineeps tradu.in va Hern amee-niirimä,moenibus vrbis contiguam, hortisq; vndiquc conlitain,eft defccnfus;quxafacelloEremitariim, D.Antonio confecrato.nomen olim fumpfit. Nunc vcrb.ijs cxclulis.abannunciationcangc.lica deiparx virgini fada.nomenhabet,6c a veftalibus, Dominica,ni inftituti.inhabitatur. Mox pari accliuiratecollis na f. itur den.fiffimooliuctoöbfitus.vt non tucilemrrorfus infpici pollir. A fu.periori veio parteapertus,6c facello D. Ann.c, recens.dicato, orna.tus,quod fumma cum religione 6c reuerentia, magna item populifrequentia,ab Omnibus hodie vilitur, 6ccolitur. "Abhocfubindcperagrumcompafcuum.lcprofaria, foroq; boario intcriedis,in a.liam vallern,non minusfertilem.iucundamqucperuenitur. QuxMlurulia nuneupatur, exeo,quod poftrecuperatarndeSaracenisvrbem, eoloci pcrmillifunt Matiri habitare. Cuius (iniftram par.tem.quxadSeptcntrioncm vergit.vbi campi D.Ilarbarx incipiür,angelorum facellumdiuidit.Supra vallem hanc.oricntcm verfus,monsexcclfusimminct, redo, difticiliquealtenfu, aquoFanumD.Mai ix Montanx.quod in fummo montisculmine Ii tum eft.nomenaeeepit. Abhocprxtereamodico flexu vtcunque diredoiti-nere.ad vrbemreditur, ftatimqueobuiumfit ternplum vetuftillr«mum,Auguftinenlium monachorum, diux Virgini gratiarum (acrum.introrfus.eidcm vrbis muroadhxrens.Ex indeporro.prxte-ritisditiffimo coenobio Vincentio, Leuitx, 6c martyri dicato, canonicorum D. Auguftini,atq;Gymna(io non ita pridem celebri, an-tequam Rex loänes tertius Conimbrica trarftluliftct, ad ripä illudTagidecurritur.qux aquilonare vrbiscornu,ab ea parte cfficit.Qua parte ampliflimum.nobiliflimumq; veftalium D, Clarx coe.nobium, ad ftuminiscrepidinemfermeattingit.indequeauerfoi-tinere, facelloque D. Virginis Paradifiacx interiedo.ad primamvrbis portam,qux Crucisdicitur, itereft. Abillo autem S. Clarxtenrplo.ad Regiarn vcterem.quamadSandosanteaappenari dixi.mus.rcdusmargo, fecundomari, ab Oriente, sftiuo, incipiens,inmeridiemq;excurrens, millia palfuum tria fenneefficit. Ccrtamautem huius vrbisformam, delcriptionemq;faciledeIiniari poftenonarbitror.cum infolo montofo.afperoq; lita fit.Quod Ii folumomnibusexpartibusplanum eft'et, a lateri terreftri formamaruisdemonftraret.Interioris veio vrbisamplitudo, 6c magnificentia,tanta eft, vt cum exterisOmnibus Europx vrbibus, 6c hominummultitudine, 8c xdificiorum pulchritudine, 8c varietate meritocontenderepoftit. Domus 3c publicx 6cpriuatx, adcomagnificeextrudx videntur.vt etiam parictcs intrinfecus,fornicesque,lignofarmatico vndiquc veftiti,vermiculatoopcre,auro,varijsquecolo-libusadhibitis, exornentur.In littorefontesquäplurimi.exdiucr.fis vrbis partibus,per dudus fubterraneos oriuntur. Eorum vnumRegium nominant, marmoreis fornieibusae columnis eximie cö-ftrudum, fexq; fiftulis, tantaaquxcopiaprofluentem, vtvnus.v-niuerfx hominum multitudjni potum penefuppeditet. Hicautc£iporis,8cfplendoris,8clenitatisprxftantia,omnium fontiü, quosvnquam mc vidcrememinerim.aqua.aut xquat.autfuperat. Tc.pidam euimeum effundat, paruoq; ipfa poft temporis momentorefederit.tum puriftima, frigidiflimaque, fuauiflime bibi t ur. Duoprxterea fontes, haud ita proeul, emergunt maximis aqux fcatc-bris.in niare,breui admodum fluxu.prorüpentes.Qupd fi lo ngiotidiftarentämariinteruallo.multxfrumentarixmolx,tanta aqua-rum vi,atq, impetu.quouisanni tempore facileagerentur.Cetcrü,lotricibus,alutarijs,fulonicisqjOpiiicibus,plerunquefcruiüt.Nonmulto.deindeinter,iedofpatio,portamcrucis verfus,fonsalius.autvt veriusdicam.ftagnumemergit: quiEquorumdicitur, propter»ea,quod per xnea ftatuarum cqueftnumlabra.aquam oreaffatimvomentium,inftarfluuioli,curfum tenet. Suntdeniquediuerfarüaquarumfalientesfontes,puteiq; diuerfi,in omni parte vrbis, ma-gnamciuibuscommoditatem afferentes. Porro, vtantiquam, inlumma arce regia,que in editiore vrbis parte polita eft:(opus ipfamantiquitatem vere reprxfentans: ),omittamus. Olifipo feptem in- .primis ingentibus xdificijs.fingulari Regum noftrorum confilio,fumptuqj incredibili magnificentiftime exftrudis.hoc tempore iLluftratur. Ea vero.cum in prxcedenti deferiptione, fummatimacbreuiterdelibauerimus, nunca peculiarieorundem enumeratio-ne.fuperfedendum nobis exiftimaui. Hoc tarnen minime filcntioinuoluendum videtur.Si redo itinere.ab ea domo publica,qux ex«tcrarum gentium, regumq;legatishofpitiumprxbet, ad littusireperrexeris.relidisad dexteram in loco eminentiore coenobijs Car-

melitanorum,Francifcanorum,acordinisS.Trinitatis,magnifica,fumptuoliffimaq; ftrudura nobiliflimis,regiarn nouamplateam,anagliptatijs,annulai'ijs,cxlatoribus,vafcuiarijs,fabrisargentarijs,6c xrarijs,aurarijs,itemargentarijsq; refertifhmum. Prxttriens inahameodem paiiter nomine, nouam mercatorum .continuo fle.

densadlxuam.deueniens.cxterarumomniumloiigelatiflimair,

xdificijsquepulchcrrimh,vtrinq;cxornatam. lllucomnibus feieex partibus orbis,6c gentibns ,quotidiemercatorcsccrtatimconuc-

niunr, maximo hominum concurfu.atque frequentia, proptercö.mcrciorum portusq; opportunitatcm.Eademquc via contra fepte^trionemprogredienti.ad lxuam.portorium vetusobijcitur:vbi promercibus,importatis,publica Regi vcdigalia.nuperpendcbantur.

***** Eregionc