INDEX»

plurimas plateas,vbi quotidiefua habentfora,eommertiaq'; exer.cent. Vendütur res exauro,argentoq;,plumbo,cupro,aurichalco,lapidib.oftib. cöchilibus, corallis,8c ex plumis. Venditur calx,po.liti lapides,Sc nonpoliti,latcres crudi 8cco£ti,ligna dolata varijsmodis,8c nö dolata.Eft vicus.in quo vendütur omnia genera auiüad aueupiü,vt gallina:,perdiccs, coturnices, anates, turdi, fulicae,turtures.palumbes,pafferes arüdinibus collo aftrifti, pfitaci, mil-ui parui, af,ciones, tinunculi,accipitres,falcones,8c aquilae.Sc ali.qua: ex iftis auibus rapina viuentibus.cum plumis, capite, roftro,Sc vnguibus.Vcnduntcuniculos, lepores, ceruos, canes caftratosparuos.quos ad comcdendü cducant.Sunt vici ad herbas venden.das,funtibiomnesherbae8c radices medicinalcs, qu$ nafeunturin tota prouincia. Sunt domus pharmaca vendentium, tarn pota.bilia, quam ex vnguentis Sc emplaftris. Sunt barbitonlbrum do •mus.Sunt etiam habitationes vbi conueniunt ad bibendum & co-medendum pro pecunia. Sunt ibi etiam plurimi baiuli, vt in Hi»fpanijs,qui merces emptas ad incolarum ^des dcferunt.Sunt plu.ra ligna,carbones,focularia,ftoria: varia: ad le&ifternia,alias lüb.tiliorcs ad fedilia ornanda.cameras,& aulas.Sunt omnia olera, 8cpr^fertim cepe,porri, allca, nafturcium tarn terreftre.quam aqua,ticum, caulcs, acetofa, cardus. Sunt ibi fruiftus varij, intcr quo»funt ca:rafa,pruna,qua: funt fimillima Hifpanis. Sunt poma,vuxScalij fruetus plurimi,quos exquilitilTimos.ipla prouincia produ.cit. Vendunt mel,apum,ceram,Sc mel arundinum, ex Mayz, qua:quidem arundines tantum mellis habent, Sc funt adeo dulces,quemadmodumillx, ex quibus zaccarum conficitur, Venduntmella exarboribus quibufdam,quasinreliquis infulis Magneasvocant,5c (unt dulciora mufto dccoäo. Vendunt etiam vinumindc confe&um.Vendunt varia genera fili omnium colorum infuiscorollis,8ceftfimilisvico,vbi Granat« venduntur res ex fe.Tico.fcd inmaiori quantitate. Venduntur ibi colores pro pidlo.nbus.Sc omnia genera ficut in Hifpanijs, Sc adeo llluftria, vt meliorafierinonpoftent. Venduntur coria ccruina optime aptatayillofa, Seltnepilis, alba Sc finita coloribus varijs. Vendun.tur fiitilia multa, Sc optima vernice lufFulta. Venduntur doliantaxima,Sc parua Oenophora,oIlx,8c alia vafa fictilia. Venduntmultum Mayz,tarn folidum,quam coftum,Sc in panem conuerfum.Scde eo habent magna commertia, Sc infolido, Sc inpa.ne. Vcnduntartocreas ex auibus Sc pifeibus rccentibus Scfalfis,crudis,Sc coitrs. Vendunt oua gallinarum, Sc anferum aliarum.que auium maxtma incopia.Venduntplaccntasexouis. Et deni.que,vendunt in didlis foris, quiequid gignitur 8c crcfcit in iIiisprouincijs.qux vltra ea,qux expofui, funt talia, Sc tarn diuerfa,Vt ob proltxitatem,8c,quia eorum omnium nomina non teneo,recenlere nequeam. Etgenus quodlibet mercium habet vtcumproprium, nulladata alia mercium commixtione In hac amplaplatea.eft domus magnifica» in modum iudicij, vbi femper mo.rantur decem, aut duodecim perfonx, qux iudicant, Sc confti.tuuntomnia,quxindifta platea eueniunt, Sc dubia qua: infur.gunt.malosquc Sc delinquentes puniri iubent, verfantur in dictisplateis alixperfonx.quxafliduediligcnterexplorant quid ven.datur,8cmenfuras,quibus venduntur bona infpedtanr, arqueex.plorant. Iam verö, Ildemagnihcentia.diuiti js.Sc domcftico ap.paratuatqucobfcquio,ipfius Muteezuma huius vrbis, 8c vicina.rum regionum fupremi domini,depalatijsfuis,viuarijs Sc hortis,in ipfa ciui täte,Sc extra eam voluptatis gratia xdi(icqtis,de pon.tibus,aquxdu£tu,vijs,8c nobilium arcibus.omnia commemorarevolucro,vcritatemipfam narratione.excedcre multis videbitur.Exvarijs tarnen hoc faltem vnicumreferam. Prxter alia ampltf.lima ipliusDomini Muteezuma palatia.vnum cft.in quo pulcher.rimaerant viridaria, quibufiamprofpeitaculis eidem lnlidenti.bus,8cmarmora,reliquaqueornamentaerant ex iafpide optimeelaboTato.Huicpalatioincrant habitationes,quibus pollent ho.fpitari duo magni principes,cum amplilfima familia, ibiq; erantdecem ftagna, vbi habebantur omnia genera auium aquatiliumiftarum prouinciarum.qux funt multa Sc varia, Sc omniü altiliü,Sc ad vfum volucrum.qux mari aluntur,erant ftagna falfx aqua:,Scadvfum influminibus vcrlantium, erant aqua: dulces, quasquodam conftituto tempore emittebant, vt ftagna emundarent,Sccuilibctfpeciei volucrum impartiebantur cibum, qui eis eratproprius.Ita.quod volucribuspifccsedentibus, ducente Sc quin,quarnntalibr^,quotidie exhibebatur.His alendis volucribus da.bant operam trecenti viri.nulli negotio vlterius ineumbentes.Erant prxterea alij, ad auibus praeftanda medicamina pr^politi,euilibet ftagno profpeftacula imminebant, Sc deambulatoriaegre<»ia,8c fumptuofa,quo diitus Muteezuma folati j gratia, iecc-dere lolebat.In huius palatij particula.tenebat homines, pueros,feeminasq; ä natiuitatc candidos in facic,corporc,capillis,iuper.cilijs,5c palpebris. Habebat aliam etiam domum ampliflimainSc munitiftimam , in qua erat laturn periftylium, pauimento excruftis marmoreis egregijs ornatum,in modum latrunculari^ ta.bul^Sc domus erant profunde, quafi ad ftatum hominis cum di-midio.Sc ad magnitudinem (ex pafluum in quadrangulo, SeiniWcdio quarumliuet iftarum habitatiouum ccrncbatur yolucris

rapina,vitam qu^rens a tinuneulo, vfque ad rdquilam, quotquotcomperiuntur in Hifpanijs, 8c plura genera, qnxnunquaminHifpanijs vifa funt. Sc in quolibet generc magna copia. Et in qua.libet iftarum erat lignum, vbi volucres refidebant, Sc aliud extra,infrarete, 8c vni inlidebantaues nodturno tempore, cumpluuiofum erat tempus,in altero verö poterant efte exeuntes ad folem.Scaerem, dum aliqua xgritudine laborant. Iftis omnibus volucri-bus, gallinas impartiebantur pro cibo, Sc non aliud. In eodem palatio inferius quxdam aulx magnx, plcnx funt magnis caueis.Scgrandibuslignis fabrefaitx, 8cconiun£tx, Sein eis, vt plurimum,continebantur leones,tygridcs, lupi, vulpes, cati, varij,Sc omniühorum animalium tarn volantium,quam quadrupednm erat ma.xima copia,quibus ad faturitatem gallinas apponebant,8c ad ho-rum animalium cuftodiam erant alij trecenti viri, EratinfuperScalia domus, vbi plurimos viros Sc feeminas monftrofas, pumilio.ncs, gibbofos, Sc adultcrinos, Sc alios maximx deformitatis virorhabebat,Sc genus quodlibet monftri,fuas obtinebat feparatas ha.bitationes, Sc prxerant eorü infirmitati eleiti homines. Reliquasdomus voluptatis gratia conftruitas, in didta ciuitate Mexico,prxtermitto, cum £ plures fint, Sc diuerfimodx.Hxc ex narratio.nefecunda, Ferdinandi Cortefiij excerpfimus, apud quem multoplura de magnificentia rara Sc inaudita huius vrbis,Sc de regio acdomeftico obfequio ipfius D. Muteezuma leftu digna inueniütur.Habent etiam in Mcxicana hac vrbe Domini de focietate Iefu col.legium Regis Catholici Philjppi Auftriaci benignitate.inftitutumatque dotatum Anno ä,Chr.nato M. D. L X XI11.37. MOGVNTIA, vulgo Meintz,ä Celte.Pcutingero, Ligu.rino, ac Ottone dicitur:Moguntiacum, vcl.vqPircFeymerus, Mo.contiacum, Hcrmolaus, D. Hieronymus, Ammianus lib. 16. EtTacitus vocant.Ptolomeus Neomagumlib.2. cap.S.tab.3.appel.lat. Eft Sc ciuitas apud Antoninum Pium in itinerario.Nouioma.gum inter Argentoratum ScBingiam, quam dodtus autor, Mo.guntiam conicftaait.Licetalij Nouiomagumin Gelria pofucrint.Nomen habet Moguntia a Mceni fluuio, quem alij Moganum.alijMogum vocant, ontur in orientalis Franciac montibus,8c Francofordiam.nobilifsimum Germania: emporium,prxtcrlapfus,apudMoguntiam Rhenomifeetur. Huncfluuium,funt, qui Obrincumeireputent.Non enim parua difputatio eft, quisfit Huuius Obrin.cus, quem Ptoleme usfupra Moguntiacum ftatuit.Quidam enimillum Naum.qui iuxta Bingum in Rhenü defluit, efte putant. Alijetiam Rhenü trangrefti,Rhenü clleccnfent.Sedprocul dubio Mo.fella eft,licet Ptolemeus cxciusfitu ( forfitan exaliorürclatione)deceptusvideripoteft,Equide,fi Naus e(Tet,fequeretur,quod Mofella penitus a Ptolomaro fuiflet obmiftä, quod plane incredibilc eft,quod fluuius adeoinfignis.fuiftet negledus,Stlongc minor,Naus,nimirü,recenfitus,qui Scipfenö fupra, fedinfra Moguntiacü labitur.Mccnü verb.pcr Obrincü dedgnari,plane ineptüvideri poteft,quod in deferiptiöe fuperioris Germanix,8c inferions, träfeenfoRheno, Mcenus dcfcribi.Sc quafi humeris, vltra Rhenü träfportaridebeTet.Auctoreft Pircfeymerus.cuius verba retulimus. Scd nücad Mogütinam, clarifsimä Gcrmam^ vrbent rcuertimur.äTacitomemorata,qui hicetiam molcm a Drufo ad remorandum Rhenüfluuiüinchoatärcfert, Sc a Paulino Pompco Romanarü Legionüin Germania Duce fub Nerone Imperatore perfesftä. Pons quoqsÜgneus.apudMogütinos ä Carolo.trans Rhenü cöftruftus fuit,qpaulo poft vulcani rabiei litatur.Ano falutis D.CCC. XXXXVIII.(autoreSIgibcrroinchronicis.)Godefcalcus h^reticus,adulterinadeprauataque dothina, vrbem, ac ditionem Moguntinam corru.pit atq; infecitjCoadoigitur Mogütie.cöcilioa S.Rabano Archi.prcfule Moguntino (cuius quidem viri pictatem Sc eruditionem,omnes b:bliothec$,permultis ab co Ii bris confcriptis, pafTim commendant ) erroris conuiftus, damnatur. In hac vrbearsTypo.graphica,circa annum falutes M. CCCCL III. per Ioannem Fauftum inuenra eft. Vniucrfitate denique Moguntiainclarefcit, quxquidem, vti Pipino, ciusq; filio, Carolo Magno primordium,itaRcucrendifsimo Archipr^fuli Moguntio, Danieli, in Elcttorumordine primo, per Gcrmaniam Archi cancellario Sc omnemfuenitorem.Sc reftaurationem debet. Cui Illuftriftima Calfitudo fucAno verbi incarnati.M.D.LXVI .Dominos de focietate,IESV prjfccit, quidü mitiora artiü ftudia,tü etiä philofophicas8c theologi-cas fcietias.maxia Sc dexieritate.Sc foelicitate tradüt.Mogütiä fuperioriseji Germani^iüuetute, doiftrin^pictatisnitoribus expoliüt.j j. M O M B A Z A, oppidum Africe, habens in portu arcemmunitifsimain.armisSc tclis.varijsque tormentis relertam,firmiffifsimisq; prxlidijs, atque fingulari vigilantia defenfam. Tellusabundat fructibus, oleribus, Sc frugibus, 8c pecorum, Sc armen,torum gregibus Sc.aquis dulcibus.Vtitur prxterea mira cacli tem-perie, homines viuunt admodum laute, Sc domus lufitanorummore xdificant, tedtoriaque varijs coloribus depifta parietibusindueunt. Ha:c Oforius lib.i. de rebus Emanuelis luiltanorumRegis virtute geftis,

40 M O N A C V M,vrbs ad ripam Ifaras fita,inter ciuitates Prin.eipum in Germania prxclarifsima,Sc Bauarix nominatifsima,«.des habet pulchcrrimas, platcas amplas,Sc bafilicas ornatifsimas,

* * * * z Ioanncs